USG nerek - charakterystyka, badanie, przygotowanie, choroby

USG nerek jest jednym z częściej wykonywanych badań USG. Współczesna urologia i nefrologia diagnozuje choroby układu moczowego przy pomocy badań laboratoryjnych. Jednak badania obrazowe dopełniają niejednokrotnie diagnozę. Nie należy ich zatem lekceważyć. W przebiegu przewlekłych chorób nerek badania USG są na wagę złota, a swoją informatywnością niejednokrotnie przewyższają badanie lekarskie. Dzieje się tak, dlatego że przewlekłe choroby nerek, które prowadzą do ich niewydolności, nie bolą. Pacjenci zatem nie zgłaszają się do lekarza. Badanie USG nerek pozwala jednak ocenić kondycję narządów i zdiagnozować ewentualne choroby.

W nefrologii i urologii bada się układ moczowy, czyli nerki, pęcherz moczowy, a u mężczyzn także prostatę. USG nerek pozwala określić ich wielkość, kształt, położenie oraz strukturę i ocenić prawidłowość układu kielichowo-miedniczkowego. Badanie ultrasonograficzne jest pomocne w ustaleniu istnienia kamieni nerkowych, torbieli czy guzów nerek. By stwierdzić choroby nerek i układu moczowego, stosuje się USG jamy brzusznej. Badanie to wykonuje się przy użyciu sondy, którą przykłada się do powierzchni brzucha.

Przed badaniem USG nerek skórę natłuszcza się specjalnym żelem, który eliminuje pęcherzyki powietrza, mogące zaburzać obraz wyświetlany na ekranie komputera. Zazwyczaj stosuje się żel, ale można również użyć wypełnionych wodą toreb z tworzywa sztucznego lub specjalnych nakładek na głowice.

USG nerek wymaga specjalnego przygotowania.

• Na osiem godzin przed badaniem USG nerek powstrzymaj się od spożywania pokarmów lub przyjmij 6-8 tabletek węgla leczniczego albo doustne środki przeczyszczające. Pomoże to usunąć gazy z jamy brzusznej, które stanowią barierę akustyczną w przyprowadzeniu USG.
• Badanie USG nerek wykonaj na czczo.
• W dniu badania nie spożywaj napojów gazowanych.
• Przed badaniem USG nerek nie pal papierosów, ponieważ wtedy połykasz powietrze.

USG nerek jest zalecane przy podejrzeniu chorób nerek i układu moczowego. Najczęstsze choroby nerek i układu moczowego, do zdiagnozowania których stosuje się USG, to:

• kłębuszkowe choroby nerek;
• cewkowo-śródmiąższowe choroby nerek;
• torbiele i guzy nerek;
• wielotorbielowate zwyrodnienie nerek;
• kamica nerkowa i kamica pęcherza moczowego;
• wodonercze;
• choroba zakrzepowo-zatorowa nerek;
• choroby gruczołu krokowego;
• choroby pęcherza moczowego.

USG nerek wykonuje się także w przypadku urazu narządu, w celu oceny nerki przeszczepionej, a także w celu przygotowania pacjenta do biopsji nerki. USG nerek i układu moczowego jest wykonywane na zlecenie lekarza. USG nerek wykonuje się również w celu znalezienia przyczyny krwiomoczu i w przypadku zakażenia dróg moczowych u dzieci. Po badaniu moczu USG nerek jest drugim krokiem, prowadzącym do postawienia diagnozy w chorobach urologicznych i nefrologicznych.

USG nerek pozwala ocenić grubość narządów i wskazać na ewentualną obecność zwapnień, które mogą być złogami w układzie nerkowo-moczowym. USG jamy brzusznej obrazuje zarysy pęcherza moczowego, jeśli jest on wypełniony moczem. Dlatego przed USG pęcherza moczowego należy wypić przynajmniej pół litra płynu, najpóźniej półtorej godziny przed badaniem.

• Objawy zapalenia nerek - konkretne symptomy, choroby
• USG układu moczowego – charakterystyka. wskazania, przygotowanie do badania, opis badania, wyniki badania
• USG doppler tętnic nerkowych – wskazania, przebieg, przygotowanie

USG nerek pomaga też ocenić, czy nie ma zastoju moczu w drogach moczowych. Zaletą badania USG jest brak przeciwwskazań do jego wykonania u kobiet ciężarnych i niskie koszty. Udoskonaloną wersję tego badania stanowi USG-Doppler, które obrazuje przepływ krwi w naczyniach nerkowych, co jest przydatne przy podejrzeniu zwężenia tętnicy nerkowej, zakrzepicy czy w ocenie stopnia ukrwienia nerki przeszczepionej.

Źródła

1. Książek A., Rutkowski B. Nefrologia, Czelej, Lublin 2004, ISBN 83-89309-36-X
2. Myśliwiec M. Choroby nerek, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3528-5
3. Jędrzejewski K. (red.), Diagnostyka ultrasonograficzna w pediatrii, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 83-85842-74-8
4. Pruszyński B. Wskazania do badań obrazowych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-3525-4