Uznawana za chwast. Polacy omijają, a może wspierać zdrowie
Gwiazdnica pospolita często traktowana jest jak zwykły chwast. Rośnie w ogrodach, na trawnikach, przy polach i w miejscach, z których wiele osób stara się ją usuwać. Tymczasem ta niepozorna roślina od dawna była wykorzystywana w tradycyjnym zielarstwie, a współczesne analizy pokazują, że zawiera wiele cennych związków aktywnych.
W tym artykule:
Niepozorny chwast o cennym składzie
W składzie gwiazdnicy znajdują się m.in. flawonoidy, związki fenolowe, saponiny, fitosterole, kwasy organiczne, beta-karoten, witamina C, witaminy z grupy B oraz składniki mineralne, takie jak żelazo, magnez, potas, wapń, fosfor i krzem. Autorzy przeglądu opublikowanego w "Journal of Herbmed Pharmacology" zwracają też uwagę, że roślina zawiera białko i aminokwasy, co dodatkowo zwiększa jej wartość odżywczą.
To właśnie obecność związków fenolowych i flawonoidów odpowiada za potencjalne działanie antyoksydacyjne gwiazdnicy. Oznacza to, że roślina może pomagać w neutralizowaniu wolnych rodników i ograniczaniu stresu oksydacyjnego. W tradycyjnej fitoterapii stosowano ją także jako środek łagodzący stany zapalne, podrażnienia skóry i drobne problemy trawienne.
Działanie gwiazdnicy pospolitej
Przegląd badań wskazuje, że ekstrakty z gwiazdnicy wykazywały m.in. działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, antyoksydacyjne, przeciwcukrzycowe i przeciwotyłościowe. Trzeba jednak podkreślić, że większość tych obserwacji pochodzi z badań laboratoryjnych lub prowadzonych na zwierzętach. Brakuje dużych badań klinicznych z udziałem ludzi, które potwierdziłyby skuteczność gwiazdnicy w leczeniu konkretnych chorób.
Gwiazdnica bywa wykorzystywana również w kuchni. Świeże listki można dodawać do sałatek, kanapek, twarożku, koktajli czy zup. Mają delikatny, lekko ziołowy smak. W zielarstwie przygotowuje się z niej napary, a zewnętrznie stosuje okłady na skórę.
Kto powinien uważać?
Warto jednak zachować ostrożność. Roślinę należy zbierać wyłącznie z czystych miejsc, z dala od dróg, terenów przemysłowych i pól opryskiwanych chemicznie, ponieważ łatwo chłonie zanieczyszczenia. Nie należy też przesadzać z ilością — zawarte w niej saponiny w nadmiarze mogą działać drażniąco na przewód pokarmowy. Szczególną ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży i karmiące, osoby z chorobami układu pokarmowego oraz przyjmujące leki wpływające na gospodarkę wodno-elektrolitową.
Źródło: "Stellaria media Linn.: A comprehensive review highlights the nutritional, phytochemistry, and pharmacological activities" w: "Journal of Herbmed Pharmacology"
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
