W jaki sposób działa tomografia komputerowa?

Podczas badania tomografem komputerowym pacjent leży na wąskim stole który wjeżdża do środka skanera sprzętu. W zależności od rodzaju badania, pacjent może leżeć na brzuchu, plecach albo boku. Podczas przebywania w skanerze, promienie rentgenowskie wirują wokół pacjenta. (Nowoczesne „spiralne” skanery mogą wykonać zabieg podczas jednego obrotu).

Małe detektory w środku skanera obliczają ilość promieni rentgenowskich przeprowadzanych wzdłuż ciała pacjenta podczas badania. Komputer zapisuje tę informację i używa ich do stworzenia kilku pojedynczych obrazów. Te obrazy mogą być przechowywane, oglądane na monitorze, drukowane na filmie. Tworzenie trójwymiarowych modeli organów jest możliwe za pomocą zlania pojedynczych obrazów. Podczas badania należy być w pozycji nieruchomej, ponieważ ruchy mogą spowodować zamazanie obrazu. Możliwe, że podczas zabiegu pacjent będzie musiał wstrzymać oddech podczas na kilka chwil. Generalnie, czas produkcji skanów to kilka minut. Najnowsze skanery mogą zobrazować wnętrze ciała od głowy do palców u nóg w 30 sekund.

Niektóre badania wymagają kontrastu, który musi zostać wprowadzony do ciała przed rozpoczęciem badania. Barwnik może zaznaczyć specyficzne obszary w ciele, co powoduje wyrazistszy obraz. Alergicy na barwnik IV mogą potrzebować tabletek przed badaniem ażeby bezpiecznie uzyskać substancję .

Barwnik może zostać podany kilkoma sposobami i zależy od rodzaju sprzętu.

1. Może zostać podany drogą dożylną w rękę lub przedramię.
2. Może zostać podana przez odbyt przez lewatywę.
3. Można wypić barwni, który zostanie odprowadzony z organizmu. Napój może mieć posmak kredowy.

Podczas stosowania barwnika, pacjent może zostać poproszony o powstrzymanie się od napojów i jedzenia przez 4-6 godzin przed badaniem. Jeśli pacjent waży więcej niż 130 kilo musi skontaktować się z operatorem skanera przed badaniem. Skanery mają limit wagowy. Zbyt wiele wagi może spowodować uszkodzenie części skanera.

Ponieważ promienie rentgenowskie z trudnością przechodzą przez metal, pacjent zostanie poproszony o zdjęcie biżuterii i założenie szpitalnego fartucha.

Niektórzy ludzie mogą odczuwać dyskomfort podczas leżenia na twardym stole. Barwnik może spowodować łagodne uczucie palenia oraz metaliczny posmak w ustach. Te uczucia są normalne i zazwyczaj przechodzą po kilku sekundach.

Skanery i inne urządzenia wydzielające promienie rentgenowskie są monitorowane i kontrolowane w celu uzyskania jak najmniejszej dawki promieni, mimo to wiele osó wciąż zadaje sobie pytanie, czy tomografia komputerowa jest bezpieczna? Dzieje się tak, ponieważ skany produkują niski poziom naświetlenia jonizującego, które może wywołać raka i inne dolegliwości. Jakkolwiek, ryzyko związane z pojedynczym skanem jest niskie. Ryzyko wzrasta z liczbą dodatkowych serii badań.

W niektórych przypadkach, mimo wszystko skanery mogą być stosowane gdy korzyści przeważają ryzyko. Na przykład, bardziej ryzykowny może być brak badania, szczególnie jeśli lekarz podejrzewa u pacjenta raka. Najczęstszym podawanym barwnikiem dożylnym jest jod. Jeśli alergikowi uczulonemu na jod zostanie on zaaplikowany, mogą pojawić się: mdłości, wymioty, pokrzywka, kichanie oraz swędzenie.

Źródła

1. Galanski M., Prokop M. Spiralna i wielorzędowa tomografia komputerowa człowieka, Medipage, Warszawa 2007, ISBN 83-89769-23-7
2. Bulski T., Walecki J. (red.), Tomografia komputerowa - zastosowanie kliniczne, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 978-83-60290-26-2
3. Pruszyński B. Radiologia - diagnostyka obrazowa, Rtg, TK, USG, MR i medycyna nuklearna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4325-9
4. Pruszyński B. Diagnostyka obrazowa. Podstawy teoretyczne i metodyka badań, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000, ISBN 83-200-2463-3