W tym wieku mózg zaczyna się zmieniać. Przełomowy moment

Naukowcy z University of California w San Diego, New York Genome Center oraz University of California w Irvine zbadali pośmiertnie próbki hipokampa pobrane od 40 osób w wieku od 20 do 95 lat. Żadna z nich nie miała rozpoznanej choroby neurologicznej.

Hipokamp jest strukturą mózgu odgrywającą istotną rolę w procesach uczenia się, zapamiętywania i orientacji przestrzennej. Badacze skupili się przede wszystkim na mikrogleju, czyli komórkach tworzących podstawowy system odpornościowy ośrodkowego układu nerwowego.

Mikroglej pomaga usuwać uszkodzone komórki oraz ich pozostałości. Bierze również udział w odpowiedzi organizmu na urazy i infekcje. Komórki te powstają już na wczesnym etapie rozwoju zarodkowego. Przez lata przyjmowano, że pozostają w mózgu do końca życia i w razie potrzeby samodzielnie się odnawiają.

Analiza wykazała jednak, że skład mikrogleju zmienia się wraz z wiekiem. Między 50. a 75. rokiem życia liczba części jego komórek stopniowo spada. Zastępują je populacje wykazujące silniejsze właściwości prozapalne.

Taka przebudowa może osłabiać zdolność mózgu do kontrolowania reakcji odpornościowych. Według autorów badania jest to jeden z możliwych mechanizmów odpowiadających za przewlekły stan zapalny towarzyszący starzeniu. Podobne procesy obserwuje się również w przebiegu chorób neurodegeneracyjnych, m.in. choroby Alzheimera.

Odkrycie nie oznacza, że każda osoba po 50. roku życia zachoruje na demencję. Pokazuje natomiast, że właśnie w tym okresie mogą rozpoczynać się istotne zmiany biologiczne, które z czasem zwiększają podatność mózgu na uszkodzenia.

W starzejącym się hipokampie naukowcy stwierdzili również zmniejszenie liczby astrocytów. Komórki te wspierają neurony, dbają o ich prawidłowe środowisko i uczestniczą w regulowaniu przekazywania sygnałów.

Wraz z wiekiem ubywało także komórek śródbłonka, które współtworzą barierę krew-mózg. Struktura ta chroni tkankę nerwową przed szkodliwymi substancjami i drobnoustrojami krążącymi we krwi.

Badacze odnotowali ponadto zmiany w przestrzennym ułożeniu DNA w wielu typach komórek hipokampa. Mogą one wpływać na regulację genów, a tym samym na sposób funkcjonowania komórek oraz ich reakcję na uszkodzenia.

– Starzenie się jest największym czynnikiem ryzyka demencji, ale nadal nie rozumiemy w pełni, w jaki sposób napędza ono tę chorobę. Opisana przez nas zmiana mikrogleju może być ważnym elementem tej układanki – podsumował dr Richard Hodes, dyrektor amerykańskiego National Institute on Aging.

Źródło: PAP