Pomaga chronić mózg. Naukowcy wskazują na niższe ryzyko demencji

Naukowcy od pewnego czasu przyglądają się temu, jak sposób żywienia w pierwszych 1000 dniach życia może wpływać na zdrowie w późniejszych dekadach. Wyjątkowej okazji do takich analiz dostarczyła historia Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej.

Przez lata część produktów spożywczych, w tym cukier, podlegała tam reglamentacji. Kiedy we wrześniu 1953 roku ograniczenia dotyczące jego sprzedaży zostały zniesione, spożycie cukru gwałtownie wzrosło.

Szacuje się, że przeciętny Brytyjczyk jadł wcześniej około 41 g cukru dziennie, czyli równowartość mniej więcej 10 kostek. Po zakończeniu reglamentacji ilość ta niemal natychmiast wzrosła do około 80 g dziennie, czyli około 20 kostek.

Wcześniejsze analizy wskazywały już, że taka zmiana mogła mieć związek z późniejszym ryzykiem cukrzycy typu 2 oraz nadciśnienia tętniczego. Tym razem badacze skupili się na zdrowiu mózgu.

Badanie przeprowadzili naukowcy z Hong Kong University of Science and Technology. Wykorzystali dane niemal 65 tys. uczestników brytyjskiego projektu UK Biobank.

Porównano osoby urodzone i wychowywane we wczesnym dzieciństwie przed zakończeniem reglamentacji cukru z tymi, które przyszły na świat już po zniesieniu ograniczeń.

Z analizy wynika, że ekspozycja na ograniczone ilości cukru do około drugiego roku życia wiązała się z 23-procentowym spadkiem ryzyka demencji. U osób z tej grupy chorobę rozpoznawano również średnio około dwóch i pół roku później.

– Nasze wyniki sugerują, że ograniczenie cukru na najwcześniejszych etapach życia może przynosić długotrwałe korzyści dla zdrowia mózgu – powiedziała badaczka Jiazhen Zheng.

Wyniki opublikowano w czasopiśmie naukowym "Neurology". Zheng zaznaczyła jednocześnie, że potrzebne są dalsze badania, aby ustalić, czy za obserwowaną zależność rzeczywiście odpowiada spożycie cukru.

Eksperci zwracają uwagę, że wyniki są interesujące, ale nie mogą być traktowane jako dowód na to, że ograniczenie cukru w pierwszych latach życia zapobiega demencji.

Rachel Richardson z Cochrane, niezależnej organizacji zajmującej się oceną i podsumowywaniem dowodów naukowych, przyznała, że autorzy badania mogli zwrócić uwagę na ważną zależność. – Być może rzeczywiście coś w tym jest – oceniła.

Jednocześnie podkreśliła, że wyniki nie stanowią rozstrzygającego dowodu na związek między ilością cukru spożywanego w dzieciństwie a późniejszą demencją.

Jednym z głównych ograniczeń badania jest brak danych pozwalających dokładnie ustalić, ile cukru jadła każda z analizowanych osób. Badacze wiedzieli przede wszystkim, kiedy uczestnicy się urodzili i czy pierwsze lata ich życia przypadały na okres reglamentacji.

– Dane dotyczą osób urodzonych w latach 40. i 50., dlatego możliwość odnoszenia tych wyników do współczesnych dzieci jest ograniczona. Na przykład rozszerzanie diety rozpoczynano wtedy wcześniej, co mogło mieć duże znaczenie dla sposobu żywienia niemowląt i małych dzieci – zaznaczyła Richardson.

Podobnie ostrożnie wyniki ocenia prof. Ian Maidment z Aston University. – To interesująca koncepcja i może być pomocna w dyskusji, ale moim zdaniem potrzebujemy więcej dowodów – powiedział.

Jak zauważył, próba połączenia sposobu żywienia sprzed około 80 lat ze stanem zdrowia uczestników wiele dekad później wiąże się z dużą liczbą możliwych czynników zakłócających. Na ryzyko demencji mogą wpływać m.in. późniejszy sposób odżywiania, aktywność fizyczna, choroby przewlekłe, wykształcenie czy warunki społeczne.

Na ograniczenia zwraca uwagę również dr Sara Rodrigues z Alzheimer's Research UK. – Trzeba pamiętać, że było to badanie obserwacyjne – podkreśliła. – Oznacza to, że może wskazywać na związki między sposobem żywienia a ryzykiem demencji, ale nie może udowodnić, że jedzenie mniejszej ilości cukru bezpośrednio zapobiega tej chorobie – dodała.

Ekspertka zaznaczyła jednocześnie, że sposób odżywiania pozostaje jednym z elementów stylu życia, które mogą wspierać zdrowie mózgu. – Zdrowa i zbilansowana dieta jest jednym z najlepszych sposobów wspierania zdrowia mózgu, a na wprowadzenie korzystnych zmian nigdy nie jest za późno – podsumowała.

Źródło: BBC