Warzywa w każdym posiłku i mniej smażenia. Nowe zasady dla szkolnych stołówek
Od 1 września 2026 roku szkolne stołówki w całej Polsce będą musiały dostosować jadłospisy do nowych przepisów Ministerstwa Zdrowia. Finalna wersja rozporządzenia wprowadza obowiązek serwowania co najmniej jednego w pełni roślinnego obiadu tygodniowo, przygotowanego na bazie roślin strączkowych, takich jak soczewica, fasola czy ciecierzyca.
Dieta planetarna w szkolnych jadłospisach
Nowe regulacje mają objąć ponad 6,8 mln uczniów w blisko 36 tys. placówek oświatowych. Rozporządzenie zastąpi dotychczasowe przepisy z 2016 roku. Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że zmiany w żywieniu dzieci i młodzieży mają opierać się nie tylko na zasadach zdrowej diety, ale również na koncepcji tzw. diety planetarnej, która łączy profilaktykę zdrowotną z troską o środowisko oraz ograniczaniem marnowania żywności.
Wysoce przetworzona żywność. Naukowcy biją na alarm
Projekt rozporządzenia szczegółowo opisuje strukturę tygodniowego jadłospisu. Zakłada on m.in.:
- co najmniej jeden w pełni roślinny obiad tygodniowo, oparty na strączkach i bez produktów odzwierzęcych,
- dwa dni z obiadem mięsnym, przy czym szkoła ma zapewnić równoległą alternatywę roślinną,
- jeden dzień z obiadem rybnym, również z alternatywą roślinną,
- jeden dzień elastyczny, w którym możliwe są dania roślinne, mączne lub rybne.
Dodatkowo co najmniej dwa razy w tygodniu zupy powinny być przygotowywane na wywarach warzywnych. Rozporządzenie określa również, że szkolny obiad ma pokrywać 20-30 proc. dziennego zapotrzebowania energetycznego, liczonego w ujęciu dekadowym zgodnie z normami żywienia.
Warzywa w każdym posiłku i mniej smażenia
Nowe zasady mają zmienić nie tylko częstotliwość dań roślinnych, ale też jakość serwowanych posiłków. Wśród wymogów znalazły się m.in.:
- warzywa lub owoce w każdym posiłku (z przewagą warzyw),
- większy udział produktów pełnoziarnistych,
- większy udział tłuszczów roślinnych,
- ograniczenie smażenia do maksymalnie dwóch razy w tygodniu,
- promowanie produktów sezonowych, lokalnych i ekologicznych.
Nowe przepisy przewidują również dopuszczenie do sprzedaży w sklepikach szkolnych:
- napojów roślinnych,
- roślinnych alternatyw produktów mlecznych,
pod warunkiem że będą one wzbogacane w wapń i witaminę B12 oraz spełnią limity dotyczące cukru, tłuszczu i soli.
Przygotowanie szkół
W rozporządzeniu podkreślono także konieczność ograniczania marnowania jedzenia. Ministerstwo zwraca uwagę, że problemem są zarówno straty w kuchni, jak i tzw. resztki talerzowe. Zmiany mają wejść w życie 1 września 2026 roku, a więc szkoły mają kilka miesięcy na dostosowanie się do nowych standardów.
Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że skuteczne wdrożenie rozporządzenia będzie wymagało wsparcia placówek i personelu kuchennego. Nowe przepisy oznaczają konieczność zmiany planowania jadłospisów, zakupów oraz organizacji pracy stołówek.
Źródło: MZ
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.