B12 w zastrzykach – wskazania, przeciwwskazania i skutki uboczne

B12 w zastrzykach zawierają cyjanokobalaminę, czyli witaminę B12. Ta, podana domięśniowo lub głęboko podskórnie, uzupełnia niedobór i niweluje jego dokuczliwe objawy. Stosowana jest w przypadku ostrych niedoborów witaminy B12, które mogą poważnie zagrozić zdrowiu i życiu.

W razie potrzeby witaminę można suplementować również w postaci preparatów doustnych, jednak rozwiązanie to ma ograniczoną skuteczność, zwłaszcza u osób z zaburzeniami wchłaniania witaminy B12. Zastrzyki są bardziej efektywne niż tabletki.

W aptece można zakupić roztwór do iniekcji dostępny na receptę, zawierający B12 w różnych dawkach. To na przykład:

• Vitaminum B12 WZF, 0,1 mg/ml, 10 ampułek, 1 ml
• Vitaminum B12 WZF, 0,5 mg/ml (1 mg/2 ml), 5 ampułek, 2 ml.

Decyzję, jaki preparat wybrać oraz w jaki sposób go dawkować, ustala lekarz w oparciu o analizę wskazań i stanu zdrowia.

Witamina B12 (cyjanokobalamina, kobalamina) jest organicznym związkiem chemicznym rozpuszczalnym w wodzie. To jedna z najważniejszych witamin z grupy B. Bierze dział w tworzeniu krwinek czerwonych, wspomaga funkcjonowanie układu nerwowego i sercowo-naczyniowego, uczestniczy w przemianach metabolicznych, wpływa na normalizowanie poziomu lipidów we krwi.

Cyjanokobalamina produkuje bakterie występujące w przewodzie pokarmowym. Jej źródłem są pokarmy pochodzenia zwierzęcego - ryby, jajka, sery, mleko oraz rośliny strączkowe. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę B12 u dorosłych wynosi 1-2 µg na dobę.

Ponieważ działanie witaminy B12 jest wszechstronne, objawy jej niedoboru są dokuczliwe. To najczęściej:

• objawy neurologiczne, takie jak niedosłuch, niedowład kończyn, impotencja, zaburzenia węchu, zaburzenia czucia skórnego, zaburzenia siły mięśniowej. Niedobór witaminy B12 może być przyczyną wystąpienia powikłań neurologicznych,
• objawy psychiatryczne: otępienie, depresja lub mania, wahania nastroju, zaburzenia funkcji poznawczych,
• objawy ze strony przewodu pokarmowego: zaparcia lub biegunki, brak apetytu, nudności,
• objawy ze strony układu krwiotwórczego: bladość skóry o odcieniu żółto-cytrynowym z ogniskami bielactwa, owrzodzenia w kącikach ust, osłabienie, bóle i zawroty głowy (typowe objawy anemii, ponieważ niski poziom B12 sprzyja rozwojowi anemii megaloblastycznej).

Zastrzyki z witaminy B12 powinny być wykonywane tylko jeśli istnieją do tego wskazania. Jest nim zarówno niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 - niedokrwistość złośliwa Addisona-Biermera czy inne niedokrwistości megaloblastyczne z niedoboru witaminy B12 oraz niedobór witaminy B12.

Niedobór witaminy B12 może mieć wiele przyczyn. Najczęściej odpowiada za to zbyt niska podaż witaminy wraz z dietą, w tym wyłączenie z diety produktów pochodzenia zwierzęcego (wegetarianizm, weganizm), a także zahamowanie (wrodzone lub nabyte) wydzielania czynnika wewnętrznego umożliwiającego wchłanianie witaminy B12 (czynnika Castle’a).

To również przewlekłe zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka, zespoły złego wchłaniania po resekcji jelita krętego, celiakia czy choroba Leśniowskiego-Crohna. Wskazaniem jest również badanie wchłaniania witaminy B12 w teście Schillinga.

Niektórzy stosują zastrzyki B12 na kręgosłup. Ma to pomóc w łagodzeniu objawów rwy kulszowej. Wiele osób liczy również na inne efekty, takie jak wzrost energii, poprawa wyglądu skóry i paznokci, reedukacja stresu czy odchudzanie.

B12 w zastrzykach nie jest rozwiązaniem, z którego może skorzystać każdy. Przeciwwskazaniem jest:

• nadwrażliwość na kobalt, witaminę B12 lub którąkolwiek z substancji pomocniczych produktu,
• ciąża i karmienie piersią. Lek może być stosowany w ciąży jedynie w przypadkach, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu,
• zapalenie nerwu wzrokowego,
• choroba Lebera (dziedziczny zanik nerwów wzrokowych),
• przyjmowanie leków przeciwnowotworowych, doustnych środków antykoncepcyjnych oraz antybiotyków.

Zastrzyki z witaminą B12 mogą wywołać skutki uboczne, takie jak ból w miejscu wstrzyknięcia, świąd, reakcje nadwrażliwości, wysypka skórna, przemijająca biegunka o łagodnym przebiegu, ale również obrzęk płuc, zastoinowa niewydolność krążenia czy zakrzepy naczyń obwodowych.