Woda utleniona: skuteczna czy szkodliwa? Co dziś wiemy o jej bezpieczeństwie

Woda utleniona (nadtlenek wodoru, H2O2) to bezbarwna ciecz o silnym działaniu utleniającym. Najczęściej stosuje się ją w stężeniu 3% jako środek dezynfekujący do użytku zewnętrznego. Ma właściwości bakteriobójcze, przeciwwirusowe i grzybobójcze, dlatego znalazła zastosowanie m.in. w medycynie, kosmetyce i higienie domowej.

Woda utleniona ma odkażające, bakteriobójcze i grzybobójcze działanie. Działa korzystnie na starsze uszkodzenia skóry, ułatwia gojenie, zapobiega wdaniu się infekcji. Nie należy nią polewać jedynie świeżych urazów.

Wodę utlenioną można stosować również do płukania gardła w przypadku nawracających stanów zapalnych i bakteryjnych zakażeń. Stosujemy ją wówczas w odpowiednio rozcieńczonej formie (np. 3% roztwór rozcieńczony 1:1 z wodą) i nie dłużej niż kilka dni.

Niektórzy wykorzystują wodę utlenioną w celu wybielania zębów, a także do zrobienia roztworu służacego do płukania zatok. Woda utleniona działa również korzystnie na trądzik, gdyż pomaga w szybszym pozbyciu się zmian skórnych.

Badania naukowe potwierdzają jej skuteczność bakteriobójczą. Przykładowo, artykuł opublikowany w czasopiśmie Journal of Hospital Infection (2006) wskazuje, że nadtlenek wodoru może skutecznie zwalczać niektóre szczepy bakterii szpitalnych, w tym MRSA.

Wydawać by się mogło, że woda utleniona nie może zaszkodzić. Najnowsze badania pokazują jednak, że jest inaczej. Naukowcy z University of Colorado School of Medicine w Aurora w stanie Kolorado potwierdzili, że wewnętrzne stosowanie wody utlenionej może być bardzo niebezpieczne.

Nadtlenek wodoru to reaktywna forma tlenu, która przez wiele osób jest stosowana jako naturalna metoda oczyszczania organizmu.

„Woda utleniona powinna być pita na pusty żołądek przed jedzeniem lub 1,5 do 2 godzin po jedzeniu. Pić rano, w południe i wieczorem.” Takie informacje można znaleźć na jednej ze stron internetowych. Jak podkreśla główny autor badań, dr Benjamin Hatten, proponowane zastosowanie może przyczynić się do rozwoju groźnych chorób, kalectwa, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci.

Wysoko stężony nadtlenek wodoru może powodować zaburzenia funkcjonowania serca, prowadzić do zatoru, wpływać negatywanie na pracę układu oddechowego i nerwowego.

Badania trwały około 10 lat. Dr Hatten skrupulatnie zbierał dokumentację medyczną osób, które zatruły się nadtlenkiem wodoru zawartego w wodzie utlenionej, którego stężenie było wyższe niż 10 proc.

Wyniki badania nad spożywaniem wody utlenionej pokazały, że u prawie 14 proc. wspomnianych osób doszło do zatorów, a prawie 7 proc. zatruć nadtlenkiem wodoru zakończyło się trwałą niepełnosprawnością lub śmiercią.

Pacjenci, którzy przedawkowali wodę utlenioną muszą być jak najszybciej poddani terapii hiperbarycznej wykorzystującej 100-procentowy tlen pod zwiększonym ciśnieniem, znajdujący się w specjalnym pomieszczeniu. W ten sposób pacjentowi dostarczany jest tlen do wszystkich komórek ciała, co przyspiesza ich regenerację.

Dr Hatten opisuje, że najczęściej wykazywanymi skutkami ubocznymi doustnego przyjmowania wody utlenionej były:

• udar mózgu,
• zator tętnicy płucnej,
• zawał serca,
• drgawki,
• duszności.

Dodatkowo ostrzega również, że woda utleniona to substancja żrąca, która może być stosowana wyłącznie zewnętrznie. Woda utleniona powinna być także przechowywana w oryginalnym opakowaniu z dala od dzieci.

Woda utleniona w stężeniu 3 proc. dostępna jest w każdej aptece jako środek odkażający. Zdaniem zwolenników to doskonałe remedium na wszelkie dolegliwości. Pacjenci stosują ją zarówno zewnętrznie jak i wewnętrznie. Okazuje się jednak, że w przypadku świeżych obrażeń, nie powinno się po nią sięgać.

- Na rany stosuję sól fizjologiczną lub zwykłą wodę – mówi WP abcZdrowie Marta Brodowska, ratownik medyczny.

Wszyscy znamy charakterystyczny efekt powstający, gdy polejemy ciało wodą utlenioną. Pojawiają się specyficzne białe plamki, miejsca te stają się inne w dotyku, zmienia się struktura skóry.

To zjawisko to nic innego, jak martwica tkanek, którą powoduje ten płyn. Woda utleniona w rzeczywistości jest cieczą działającą żrąco na ciało. Stąd też jej rozjaśniający efekt, jeśli jest stosowana na włosy.

- Woda utleniona według wytycznych Polskiej Rady Resuscytacji jest wycofana z pierwszej pomocy, nie wolno jej stosować na świeże rany - podkreśla nasz ekspert.

Efektem zastosowania wody utlenionej może być zwiększenie uczucia bólu. Preparat może ponadto zintensyfikować krwawienie. To zjawisko może powodować dłuższe gojenie ran. Jednocześnie ryzyko nadkażenia bakteriami nie ulega zmniejszeniu.

Woda utleniona rzeczywiście może oczyszczać ranę, ale powinniśmy sięgać po nią w późniejszym okresie leczenia. Kluczowe jest zachowanie higieny podczas opatrywania ran, ponieważ żaden środek i opatrunek nie będą skuteczne, jeśli będą nakładane brudnymi rękami.

Źródła: 1. Journal of Hospital Infection (2006). “Hydrogen peroxide as a virucidal agent.”, 2. Hatten, B. W., et al. (2017). “Outcomes After High-Concentration Hydrogen Peroxide Ingestion.” Annals of Emergency Medicine, 69(4), 444–452, 3. Centers Disease Control and Prevention (CDC).