Wpływ lektyn na organizm

Lektyny to białka wiążące węglowodany (glikoproteiny). Występują zazwyczaj w nasionach, ale także i w innych częściach roślin, pełniąc w nich niezwykle ważną rolę. Lektyny stanowią bowiem bardzo specyficzny system obrony przed zwierzętami. Są słabymi toksynami, które skutecznie odstraszają gryzonie i nie tylko. Krótko mówiąc: dzięki lektynom roślina broni się przed zwierzętami. Gdy jej nasiona zostaną zjedzone, wywołują dolegliwości żołądowe.

Zwierzęta szybko uczą się na błędach i zaprzestają próbowania roślin o wysokiej zawartości lektyn. Natomiast człowiek coraz częściej opiera swoją dietę na produktach zbożowych. A to właśnie w zbożach tych słabych toksyn jest najwięcej. Wpadamy więc w spiralę kłopotów z układem trawiennym, problemów metabolicznych i depresji. Choć oczywiście nie za wszystko należy winić dietę, to warto zwrócić uwagę na to, co jest w niej składnikiem dominującym.

Przeczytaj także: Idealna na problemy z trawieniem

Z biochemicznego punktu widzenia lektyny są glikoproteinami, posiadającymi umiejętność zlepiania czerwonych krwinek oraz wiązania cukru. Wykazują wysoką odporność na trawienie, przechodząc przez układ pokarmowy w niemalże nienaruszonym stanie. Powodują oczywiście przy tym zaburzenia metabolizmu. Dotyczy to tak ludzi, jak i zwierząt.

Gdy lektyny dostaną się już do jelita cienkiego, potrafią zmniejszać jego zdolność do wchłaniania substancji odżywczych. Białka te są dość podstępne, ponieważ przyklejają sę do wyściółki jelita cienkiego. Tak przyklejona cząsteczka lektyny może podziurawić jelito, osłabić je lub uszkodzić jego komórki. Jeśli proces będzie nasilony, zwiększa się ryzyko zachorowania na syndrom nieszczelnego jelita (SNJ).

Dolegliwość ta jest dość niebezpieczna. W jej przebiegu cząsteczki, które w normalnych warunkach zostałyby w jelitach, w SNJ trafiają do krwi i wędrują po całym organizmie i przyczepiają się do zdrowych organów, wywołując reakcję obronną. W efekcie organizm zostaje podstępnie zmuszony do atakowania prawidłowo pracujących narządów, co oczywiście prowadzi do autoagresji.

Przeczytaj także: Jakie są wskazania do biopsji jelita cienkiego?

Zespół nieszczelnego jelita nie jest jedyną konsekwencją spożywania zbyt dużej ilości lektyn. Białka te mogą również zaburzać gospodarkę insulinową oraz utrudniać wychwyt glukozy z krwi. Fakt, że lektyny powodują sklejanie się czerwonych krwinek, może z kolei prowadzić do anemii lub zmian nowotworowych.

Pod wpływem lektyn może także dojść do zmian morfologicznych w obrębie nerek, wątroby lub trzustki. W tym trzecim narządzie białka glikoproteiny mogą zaburzać wydzielanie i syntezę insuliny.

Przeczytaj także: Alternatywa, która detoksykuje i dodaje energii

Glikoproteiny obecne są w przeważającej części zbóż, w soi, roślinach strączkowych, także w orzechach, warzywach psiankowych (pomidorach, ziemniaka, papryce, bakłażanie) oraz w nabiale.

Wśród roślin strączkowych najwięcej lektyn stwierdzono w fasoli kidney i fasoli Jaś oraz w soczewicy, grochu i soi. Tutaj zawartość glikoprotein sięga nawet 20 proc. wszystkich białek. Tylko fasola kidney może być źródłem aż pięciu izolektyn, które są bardziej szkodliwe niż lektyny w soi. Powodują one zaburzenia wchłaniania składników pokarmowych.

Jednak najpowszechniejszą i najczęściej występującą w zbożach lektyną jest gluten. Największe jego ilości znajdziemy w pszenicy. Ta mieszanina białek – zdaniem wielu dietetyków – odpowiedzialna jest za napady głodu, podonosi poziom cukru we krwi i zakwasza organizm.

Przeczytaj także: Nadmierna utrata wagi to tylko jeden z objawów choroby

Mimo wielu negatywnych konsekwencji, spożywanie roślin strączkowych, warzyw psiankowych czy zbóż jest niezwykle ważne dla funkcjonowania organizmu. Posiadają one dziesiątki innych wartości odżywczych nieocenionych dla zdrowia. Dodatkowo, istnieją sposoby na zmniejszenie zawartości glikoprotein w roślinach.

Po pierwsze: kiełkowanie. Przed każdym spożyciem rośln strączkowych, należy moczyć nasiona w wodzie przez kilka godzin. Zapoczątkuje to proces kiełkowania, podczas którego zmniejsza sę ilość toksyn.

Po drugie: na usunięcie sporej ilość glikoprotein pozwoli gotowanie.

Innym sposobem na pozbycie się lektyn jest fermentacja. Dzięki niej nie tylko pozbawiamy roślin toksyny, ale także dostarczamy organizmowi bakterii probiotycznych.

Przeczytaj także: Zdrowe produkty, które spożywasz w niewłaściwy sposób