Wskaźnik protrombinowy – wykonywanie oznaczenia, zbyt długi czas protrombinowy zbyt krótki czas protrombinowy

Określanie czasu wskaźnika protrombinowego jest wykonywane podczas diagnostyki chorób wątroby, monitorowowania leczenia antykoagulantami przyjmowanymi doustnie oraz w diagnostyce wrodzonych i nabytych skaz krwotocznych.

Oznaczanie czasu wskaźnika protrombinowego powinno zostać wykonane po przebyciu zabiegów operacyjnych, u osób cierpiących na nowotwory, a także w przypadku złamania nóg lub miednicy. Wykonuje się go także po przejściu zapalenia i zakrzepicy żył głębokich kończyny dolnej. Czas wskaźnika protrombinowego jest także oznaczany u  kobiet:

• będących w ciąży i po porodzie,
• przyjmujących doustną antykoncepcję,
• przyjmujących hormonalną terapię zastępczą,
• otyłych i posiadających masywne żylaki.

Wartość tego wskaźnika zależy od obecności we krwi fibrynogenu II, V, VII, X.

Czas protrombinowy pozwala ocenić sprawność funkcjonowania krzepnięcia krwi, która zależniona jest od czynników występujących poza naczyniami krwionośnymi, a wytwarzanymi w wątrobie. Czas protrombinowy można przedstawić jako procent aktywności protrombiny, wyliczany z krzywej rozcieńczeń osocza prawidłowego.

Można także wyrazić go w sekundach, jako różnicę między czasem protrombinowym pacjenta i osoczem kontrolnym. Norma w jego przypadku to 13-17 sekund lub 0,9-13 INR lub 80-120 proc.

Jeśli po odbyciu badań okazało się, że oznaczenie czasu wskaźnika protrombinowego jest zbyt wysokie, to może być to sygnał świadczący o wystąpieniu pewnych dolegliwości. Wzrasta on, gdy osoba choruje na przewlekłe choroby miąższu wątroby, mocznicę, białaczkę, chorobę Addisona-Biermena.

Zbyt wysoki wskaźnik protrombinowy występuje również u osób z wrodzonymi niedoborami czynników II, V, VII, X oraz w sytuacji,  gdy doszło do zatrucia pochodnymi kumarany. Czas protrombinowy przewyższa normę w przypadku niedoboru witaminy K i fibrynogenu, podczas stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych i środków antykoagualcyjnych zażywanych doustnie.

Zbyt długi czas protrombinowy może świadczyć o zakrzepicy, która w połowie przypadków przebiega bezobjawowo i polega na powstaniu zakrzepu w żyle. Może to być także oznaką nadkrzepliwości (trombofilii), która jest skłonnością do powstawania zakrzepów wewnątrz tętnic lub żył głębokich.

Zbyt krótki czas protombinowy może także świadczyć o zwiększonej aktywności czynnika VII. Co więcej, skrócenie tego czasu  można odnotować także w okresie okołoporodowym.

• Morfologia z rozmazem - cel, interpretacja
• Diagnostyka i leczenie anemii z niedoboru żelaza
• Pierwsze badania w diagnostyce białaczki