Pierwszy kraj na świecie zatwierdził przełomową szczepionkę. "Historyczne osiągniecie"

Kiedy w Brazylii szpitale pękają w szwach od pacjentów z gorączką, bólami mięśni i skrajnym osłabieniem, tamtejsi naukowcy ogłaszają przełom. Krajowy regulator ANVISA zatwierdził szczepionkę Butantan-DV – pierwszy na świecie preparat przeciwko dendze, który wymaga tylko jednej dawki. Może być podawana osobom w wieku 12-59 lat.

Dyrektor Instytutu Butantan w São Paulo, Esper Kallas, nazywa decyzję "historycznym osiągnięciem dla nauki i zdrowia w Brazylii". Podkreśla, że denga od lat obciąża system ochrony zdrowia, a teraz "choroba, która nęka nas od dziesięcioleci, może być teraz zwalczana za pomocą bardzo potężnej broni".

Dotąd jedyną szerzej dostępną szczepionką był preparat TAK-003, rekomendowany przez WHO i podawany w dwóch dawkach w odstępie trzech miesięcy. Jednodawkowy Butantan-DV upraszcza logistykę szczepień, co w realiach krajów tropikalnych może znacząco zwiększyć odsetek zaszczepionych.

Szczepionka jest efektem ośmiu lat badań prowadzonych w całej Brazylii, z udziałem ponad 16 tys. ochotników. W badaniach klinicznych wykazała 91,6 proc. skuteczności w zapobieganiu ciężkim postaciom dengi, czyli tym przypadkom, które najczęściej kończą się hospitalizacją i zgonem.

Denga bywa nazywana "gorączką łamiącą kości" ze względu na bardzo silne bóle mięśni i stawów. Wywołuje ją wirus przenoszony przez komary z rodzaju Aedes. W ciężkiej postaci może prowadzić do krwotoków i niewydolności narządów. Zmiany klimatu sprzyjają rozszerzaniu zasięgu tych komarów, dlatego przypadki dengi coraz częściej są wykrywane także w Europie i w częściach USA.

Według WHO w 2024 roku na świecie odnotowano ponad 14,6 mln przypadków dengi i prawie 12 tys. zgonów – to najwyższe wartości w historii. Połowa z nich przypada na Brazylię. Z kolei badacze ze Stanford University szacują, że globalne ocieplenie mogło odpowiadać za 19 proc. zakażeń w tym roku.

Znaczenie brazylijskiej decyzji wykracza poza granice kraju. Jako jedno z największych ognisk dengi na świecie Brazylia może stać się liderem w wykorzystaniu szczepień do ograniczenia skutków choroby napędzanej przez ocieplający się klimat. Minister zdrowia Alexandre Padilha poinformował, że rząd podpisał umowę z chińską firmą WuXi Biologics na dostawę około 30 mln dawek w drugiej połowie 2026 roku.

Eksperci podkreślają, że sama szczepionka nie wystarczy – konieczne będzie dalsze zwalczanie komarów i przystosowanie systemu ochrony zdrowia do częstszych epidemii. Jednodawkowy preparat może jednak znacząco zmniejszyć liczbę ciężkich przypadków i zgonów, stając się jedną z kluczowych broni w walce z dengą w coraz cieplejszym świecie.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: medicalxpress.com