Wymień igłę po użyciu! — Higiena iniekcji w leczeniu cukrzycy

Prawidłowe nawyki w insulinoterapii mają kluczowy wpływ na leczenie. W ramach zwiększania świadomości w zakresie przyczyn, przebiegu oraz sposobów leczenia cukrzycy, warto przypomnieć sobie podstawowe zasady podawania insuliny. Zapraszamy do lektury!

Aż 90% pacjentów będących w trakcie insulinoterapii przyznaje, że nie wymienia igły w swoim penie po każdej iniekcji.[1] Choć według Rekomendacji Polskiej Federacji Edukacji w Diabetologii[2] każdy pacjent musi zostać przeszkolony w zakresie prawidłowego wykonywania wkłuć, to jednak większość z nich nie stosuje się do przekazanych instrukcji. Efektów zaniedbań nie widać na pierwszy rzut oka, dlatego łatwo je zlekceważyć. To duży błąd, który może prowadzić do dyskomfortu, a nawet poważnych powikłań. Jak w takim razie im zapobiec?

• Używaj tylko nowej igły — igła sterylna jest tylko raz — wtedy masz pewności, że zabezpieczasz sobie sterylne warunki wkłucia.
• Pen jest przedmiotem osobistym — może być używany tylko przez jedną osobę.[2]
• Niezależnie od wieku jak i grubości tkanki skórnej preferowane są krótsze igły, gdyż insulinę podajemy podskórnie.[2]
• Podając insulinę, omijaj miejsca zmienione chorobowo takie jak: blizny, uszkodzenia skóry, zaniki i przerosty tkanki podskórnej, zmiany alergiczne.[2]
• Zawsze przestrzegaj zasad rotacji miejsc i obszarów iniekcji, gdyż może mieć to wpływ na dzienne wahania glikemii i powikłania skórne.[2]
• Wstrzykiwacz typu pen powinien być używany i przechowywany w temperaturze pokojowej: 20– 24°C w zimie i 20–26°C w lecie.[2]

Wymiana igły do podawania insuliny jest znaczącym elementem skutecznej terapii. Stosowanie się do tej zasady pozwala zredukować powikłania miejscowe i zwiększyć komfort iniekcji pacjenta, a także lepiej kontrolować cukrzycę. Igła pozostawiona we wstrzykiwaczu po iniekcji – może spowodować dostęp powietrza do wkładu, a także wyciek leku, który w przypadku insuliny mętnej mógłby spowodować zmianę jej stężenia i prowadzić do niewłaściwego dawkowania.[3]

Budowanie dobrych nawyków trwa, dlatego, nawet jeśli dotychczas nie przykładałeś większej uwagi do prawidłowej wymiany igły, warto zacząć choćby od dzisiaj.

1. Nową igłę powinno się zakładać bezpośrednio przed wykonaniem wkłucia.
2. W przypadku wymiany wkładu należy wyjąć insulinę z lodówki na 1-2 godziny przed iniekcją, gdyż podanie zimnej insuliny jest bolesne.[3]
3. Sprawdź, czy igła jest drożna oraz, czy w fiolce nie nagromadziło się powietrze.
4. Po podaniu insuliny usuń zużytą igłę — nałóż na ostrze kapturek zabezpieczający, odkręć igłę i zutylizuj ją.

Rotacja miejsca wkłucia jest równie istotna, co regularna wymiana igły. Dzięki temu redukujemy ryzyko lipodystrofii, która może utrudniać wchłanianie się insuliny, a co za tym idzie — jej prawidłową podaż.[2]

Miejsce iniekcji w obrębie danego obszaru ciała powinno się zmieniać przy każdym wkłuciu, przesuwając się o około 1 cm od ostatniego wstrzyknięcia. Możemy wrócić do poprzedniego miejsca po upływie 6 tygodni i kontynuować rotację w ten sam sposób. Minimum co 4 tygodnie powinno zmieniać się również anatomiczny obszar ciała, w który dokonujemy wkłucia — np. zmieniając stronę ciała z lewej na prawą.[2]

Stosowanie się do powyższych zasad może znacznie poprawić nasz komfort życia z cukrzycą oraz zapobiec poważnym komplikacjom. Od 1 maja 2022 roku, znacznie zwiększyła się dostępność igieł, ponieważ zostały one objęte refundacją.4 Każdy pacjent wymagający podania insuliny, w ramach refundacji może otrzymać 4 opakowania igieł po 100 szt. – niezależnie od rozmiaru. Dzięki temu igły są bardziej dostępne dla pacjenta.

„To jest wyrób medyczny Używaj go zgodnie z instrukcją lub etykietą.”

Artykuł sponsorowany Synoptis Pharma

Źródła

1. [1] Polskie Stowarzyszenie Diabetyków. Prawidłowa technika iniekcji insuliny, a używanie igieł jednorazowych wśród pacjentów chorujących na cukrzycę. 2019
2. [2] A. Szewczyk i inni. Praktyczne zalecenia w pielęgniarskiej i położniczej opiece diabetologicznej. Stanowisko Polskiej Federacji Edukacji w Diabetologii. 2020; 19-24
3. [3] A. Szewczyk. Pielęgniarstwo diabetologiczne. 2021; 87- 101
4. [4] Obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, z dnia 1 listopada 2022