Wyższa opłata cukrowa. Sejm zdecydował, jak wzrosną ceny

W czwartek 22 października Sejm przyjął nowelizację ustawy o zdrowiu publicznym. Za jej uchwaleniem opowiedziało się 233 posłów, przeciw było 76, a 128 wstrzymało się od głosu. Wcześniej izba odrzuciła wniosek Konfederacji o odrzucenie ustawy. Teraz przepisy trafią do Senatu.

Zmiany dotyczą zarówno wysokości opłaty cukrowej, jak i zakresu produktów, od których będzie naliczana. Stała część opłaty za litr napoju zawierającego do 5 g cukrów w 100 ml lub przynajmniej jedną substancję słodzącą ma wzrosnąć z 50 do 70 gr.

Dwukrotnie zwiększy się część zmienna: za każdy gram cukrów powyżej progu 5 g w 100 ml napoju stawka wyniesie 10 gr zamiast dotychczasowych 5 gr. Maksymalna opłata za litr napoju wzrośnie natomiast z 1,20 zł do 1,80 zł.

Największa podwyżka obejmie dodatek kofeiny lub tauryny. Stawka z tego tytułu ma wzrosnąć dziesięciokrotnie – z 10 gr do 1 zł za litr napoju.

Nowelizacja ma objąć opłatą wszystkie koncentraty służące do przygotowywania napojów: płynne, półpłynne i stałe. Dla tej grupy przewidziano jednolitą stawkę wynoszącą 3 zł za litr albo kilogram.

Zmienić mają się także zasady dotyczące wysoko słodzonych syropów owocowych, które zawierają śladowe ilości soku i są sprzedawane jako suplementy diety. Zostaną objęte opłatą, z wyjątkiem produktów w opakowaniach do 200 ml, takich jak niektóre syropy wspierające odporność czy przeciwkaszlowe.

Kolejna zmiana dotyczy napojów zawierających co najmniej 20 proc. soku i do 5 g cukrów w 100 ml. Jeśli mają dodatek substancji słodzących, kofeiny lub tauryny, również będą podlegać opłacie.

To kolejna próba podniesienia opłaty cukrowej. W grudniu 2025 r. prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę przewidującą podobne podwyżki. Uzasadniał wówczas, że zgodnie z obietnicami wyborczymi nie podpisze przepisów zwiększających podatki.

– Zamiast uszczelniać system podatkowy, rząd sięga do kieszeni obywateli. Podatek w wysokości nawet 3,60 zł od dwulitrowego napoju czy soku to realny cios w domowe budżety – tłumaczył prezydent.

Poprzednia ustawa obejmowała również podwyższenie z 10 do 15 proc. podatku od określonych wygranych i nagród. Obecna nowelizacja dotyczy ustawy o zdrowiu publicznym i opłaty od napojów.

Przewidywany termin obowiązywania nowych zasad to 1 stycznia 2027 r. Uchwalenie ustawy przez Sejm nie oznacza jednak, że podwyżki są już przesądzone – procedura legislacyjna nadal trwa.

Według uzasadnienia projektu zmiany mają zwiększyć wpływy do Narodowego Funduszu Zdrowia. Pieniądze mają służyć edukacji, profilaktyce oraz finansowaniu świadczeń, w szczególności leczeniu chorób związanych z nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi, w tym nadwagi i otyłości.

Źródło: PAP