ZUS może wypłacić nawet 30 tys. zł. Zobacz, czy jesteś na liście

To, że ktoś zachorował w trakcie pracy, nie wystarczy, by ZUS uznał problem za chorobę zawodową. Kluczowe są dwa warunki: po pierwsze, schorzenie musi widnieć w oficjalnym wykazie. Po drugie, trzeba wykazać tzw. narażenie zawodowe, czyli że do choroby doszło "bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem" przez czynniki szkodliwe obecne w środowisku pracy.

W praktyce choroby zawodowe często rozwijają się latami. Sprzyjają im m.in. powtarzalne ruchy wykonywane w nieprawidłowy sposób, przewlekłe przeciążenia organizmu, kontakt z substancjami chemicznymi i pyłami, promieniowanie, a także czynniki biologiczne. Co ważne, rozpoznanie może nastąpić nie tylko w czasie zatrudnienia. Jeśli objawy ujawnią się w terminie przewidzianym przepisami, chorobę zawodową można stwierdzić także po zakończeniu pracy.

Zobacz też: Nowe choroby zawodowe na liście. Rząd reaguje na zagrożenie

Katalog obejmuje wiele schorzeń, ale najczęściej mówi się o kilku grupach problemów zdrowotnych, które mają wyraźny związek z wykonywanym zawodem.

Wśród chorób zakaźnych i pasożytniczych wymienia się m.in. boreliozę, gruźlicę, toksoplazmozę, wirusowe zapalenie wątroby typu B i C oraz zakażenie HIV (AIDS). To ważny sygnał zwłaszcza dla osób narażonych na kontakt z materiałem biologicznym.

Dużą część wykazu stanowią choroby układu ruchu i neurologiczne: zespół cieśni nadgarstka, przewlekłe zapalenia ścięgien wywołane powtarzalnymi ruchami, zwyrodnienia kręgosłupa wynikające z przeciążeń, choroba wibracyjna oraz neuropatie zawodowe (np. przy ekspozycji na metale ciężkie lub pestycydy).

Na liście są też choroby układu oddechowego, takie jak astma zawodowa, przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, pylica krzemowa i węglowa czy schorzenia spowodowane wdychaniem pyłów bawełnianych. Nie brakuje problemów skórnych (alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, egzema zawodowa, pokrzywka) oraz nowotworów zawodowych, np. białaczek w związku z narażeniem na benzen.

Zobacz też: Związek wytwarzany przez mikrobiom. "Potrafi leczyć stany zapalne płuc"

Wysokość jednorazowego odszkodowania zależy od procentowego uszczerbku na zdrowiu. Im większe i trwalsze następstwa choroby, tym wyższa wypłata. W 2026 roku kwoty mogą sięgać nawet 30 tys. zł i więcej, jeśli stopień uszczerbku jest wysoki. Warto więc sprawdzić, czy diagnoza mieści się w wykazie i czy da się udokumentować narażenie w pracy, bo to właśnie te elementy decydują o świadczeniu.

Źródła:

• ZUS
• Gazeta Prawna