Zamknęli poradnię specjalistyczną. Została jedna taka w całej Polsce

Poradnia seksuologiczna działająca przy Centrum Zdrowia Psychicznego Mazowieckiego Szpitala Bródnowskiego była jedną z zaledwie dwóch placówek w kraju, które przyjmowały pacjentów poniżej 16. roku życia. Teraz kończy działalność. Powód? Zbyt niska wycena świadczeń i brak chętnych specjalistów do pracy za "głodowe stawki". To nie jest jednostkowy problem – lekarze od miesięcy alarmują, że wymagania kadrowe stawiane poradniom są wysokie, a finansowanie nie nadąża, co skutkuje realnym ograniczeniem dostępu młodych pacjentów do pomocy.

Monika Horna-Cieślak, Rzeczniczka Praw Dziecka, wystąpiła do Ministerstwa Zdrowia o dane i wyjaśnienia. Podkreśliła, że przerwanie świadczeń dla małoletnich budzi uzasadniony niepokój, bo w praktyce oznacza brak miejsca, w którym nastolatki mogą otrzymać diagnozę, terapię i rzetelną poradę dotyczącą zdrowia seksualnego. RPD zwróciła się także o ocenę wyceny świadczeń oraz o informacje, jak resort zamierza rozwiązać trudności kadrowe wynikające z warunków płacowych oferowanych specjalistom.

Zobacz też: Seksuolog o polskich mężczyznach: Współcześnie seks traktowany jest jak dyscyplina sportowa

Resort odpowiada, że według danych NFZ w latach 2024-2025 nie zgłaszano skarg na niedostateczną liczbę placówek udzielających świadczeń seksuologicznych. Jednocześnie wskazuje, że 25 czerwca 2024 minister zdrowia (Izabela Leszczyna) zatwierdziła Plan Taryfikacji na rok 2025, w którym przewidziano rozpoczęcie prac nad nową wyceną świadczeń z zakresu seksuologii i patologii współżycia - tuż po zakończeniu taryfikacji świadczeń w centrach zdrowia psychicznego dla dorosłych. W kwestii kadr resort podkreśla odpowiedzialność kierowników podmiotów za zapewnienie dostępności usług zgodnie z kontraktem z NFZ i zapowiada działania na rzecz kształcenia większej liczby specjalistów.

Statystyki pokazują szybkie kurczenie się sieci: jeszcze w 2022 r. świadczenia na rzecz pacjentów poniżej 18. roku życia realizowało 13 świadczeniodawców (niekoniecznie w placówkach specjalistycznych), ale w 2025 r. działa ich już tylko 6. Na to nakłada się niski poziom wiedzy o antykoncepcji. Według badania Kantar "Exploring Contraceptive Awareness", współtworzonego z Europejskim Forum Parlamentarnym ds. Praw Seksualnych i Reprodukcyjnych, 38 proc. Polek i Polaków deklaruje, że nie ma wystarczającej wiedzy o antykoncepcji, a 80 proc. zna jedynie prezerwatywy. Likwidacja poradni nie wpłynie na te statystyki pozytywnie. Eksperci podkreślają, że młodzież ma także niewielką wiedzę na temat chorób przenoszonych drogą płciową.

- Do mnie, jako do wirusologa, również trafia wiele pytań dotyczących podstawowych zagadnień zdrowia seksualnego, na czele z infekcjami przenoszonymi drogą płciową, zapobieganiem im, rozpoznawaniem. Wydaje się, że to jest wiedza dostępna, ale mimo to niepopularna. Tego, czy młodzież ją nabędzie, czy nie, nie można zostawiać przypadkowi, zwłaszcza że niektóre patogeny przenoszone m.in. drogą płciową mają potencjał kancerogenny – mówiła w rozmowie z WP abcZdrowie prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska z Katedry Wirusologii i Immunologii UMCS.

Zobacz: Zabrali głos ws. edukacji zdrowotnej. "Młodzież nie wie dziś nic, a rodzice niewiele więcej"

Koalicja "Prawo do Antykoncepcji", skupiająca m.in. ginekologów i seksuologów, postuluje stworzenie sieci poradni poświęconych antykoncepcji i edukacji seksualnej. Konsultant krajowy w dziedzinie seksuologii, dr n. med. Andrzej Depko, przypomina, że pacjentka potrzebuje rozmowy dopasowującej metodę antykoncepcji do stanu zdrowia i planów życiowych, a także wsparcia w innych aspektach życia seksualnego. Rozbudowa sieci, zamiast jej redukcji, jest więc kwestią pilną - ale z adekwatną wyceną, realnym wsparciem kadrowym i konsekwentną polityką edukacyjną.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Kantar “Exploring Contraceptive Awareness”
2. Prawo.pl