Zapalenie błony naczyniowej przedniego odcinka

Zapalenia błony naczyniowej przedniego odcinka dzielą się na ostre i przewlekłe. Ten pozornie banalny podział ma jednak ogromne znaczenie, gdyż zapalenia ostre zdecydowanie różnią się od zapaleń przewlekłych, zarówno objawami, jak i sposobem leczenia.

• zaczerwienienie oka,

• bóle oka,

• światłowstręt.

Dodatkowo chory dość szybko zauważa postępujący spadek ostrości widzenia. Wymieniony światłowstręt połączony jest z obronnym zwężeniem szpary powiekowej - czyli „przymknięciem” oka. Charakterystyczne jest także zwężenie źrenicy.

Okulista, dodatkowo, podczas badania może zobaczyć w przedniej części oka tak zwaną „tyndalizację” płynu komorowego, czyli pojawienie się w nim komórek stanu zapalnego, mogących tworzyć osady. W części ciężkich zapaleń może uwidocznić się ropostek – inaczej mówiąc, będzie widoczny poziom ropy. Ostre zapalenia przedniego odcinka błony naczyniowej towarzyszą następującym chorobom:

• Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) – choroba ta dotyka najczęściej młodych mężczyzn i rozpoczynając się od stawów krzyżowo biodrowych, „usztywnia” cały kręgosłup. W ZZSK 30% chorych cierpi na zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego. Oraz na odwrót, u 30% chorych z nawrotowymi incydentami zapalenia przedniego odcinka błony naczyniowej rozwinie się ZZSK.

• Zespół Reitera – są to epizodyczne, nawracające zapalenia wielostanowe z nieswoistymi zapaleniami cewki moczowej oraz zapaleniami spojówki. 10-20% chorych dodatkowo zostaje dotkniętych zapaleniami przedniego odcinka naczyniówki.

• Łuszczycowe zapalenie stawów, choroby zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelit), także predysponują do omawianego zapalenia, chociaż nie w tak dużym odsetku jak wyżej wymienione jednostki chorobowe.

Dla odmiany zapalenie przewlekłe charakteryzuje się dość łagodnym (przynajmniej początkowo) przebiegiem. Chory nie odczuwa bólu, oko nie jest zaczerwienione, towarzyszyć mu może trudno zauważalny przez chorego powolny spadek ostrości wzroku.

Jedynie badanie okulistyczne może wykazać szereg zmian w postaci zrostów, guzków i nacieków. Przewlekłe zapalenie najczęściej jest kojarzone z chorobą reumatyczną, dotykającą dzieci, mianowicie z idiopatycznym młodzieńczym zapaleniem stawów (IMZS). W chorobie tej wyróżniamy kilka postaci. Jest to o tyle istotne z punktu widzenia artykułu, że różnią się one częstością współwystępowania tytułowej dolegliwości:

• Postać układowa, inaczej zwana chorobą Stilla – w tej postaci zapalenie naczyniówki występuje najrzadziej, tj.

• Postać wielostanowa – przewlekłe zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej towarzyszy 7-14% dotkniętych chorobą;

• Postać z zajęciem pojedynczych stawów - ryzyko stanów zapalnych omawianego problemu oka jest większe niż 25%.

Informacje te mogą wydawać się szczegółowe i pozornie niepotrzebne. Jednak należy pamiętać, że wczesne rozpoznanie zapalenia błony naczyniowej (zwłaszcza przewlekłego, gdyż postać ostrą ciężko przeoczyć) daje możliwość leczenia i uniknięcia groźnych powikłań, jak np. zrosty źrenicy, wtórne nadciśnienie wewnątrzgałkowe i jaskra, które prowadzą do nieodwracalnego upośledzenia widzenia. Dlatego też, będąc pod opieką reumatologiczną, pamiętajmy także o kontrolach okulistycznych.