Zapalenie migdałka jednostronne – przyczyny, objawy i leczenie

Zapalenie migdałka jednostronne to choroba infekcyjna dotycząca migdałków podniebiennych. Jest typowa dla wieku dziecięcego, choć diagnozuje się ją także u dorosłych. W jej przebiegu najczęściej dochodzi do powiększenia migdałków, które występuje obustronnie.

Warto wiedzieć, że powiększony migdałek z jednej strony może świadczyć o zakażeniu krętkami kiły, gruźlicy, infekcji grzybiczej, anginie Plauta-Vincenta, ropniu okołomigdałkowym czy nowotworze.

Co to są migdałki?

Migdałki są częścią układu limfatycznego odpowiedzialnego za eliminację wirusów, bakterii i toksyn z organizmu. Wchodzą w skład bariery immunologicznej, przez co stanowią istotną część systemu odpornościowego organizmu.

Najczęściej rozróżnia się:

• migdałki podniebienne, zwane również migdałkami bocznymi, położone na bocznych ścianach gardła, za językiem,
• migdałek gardłowy, nazywany trzecim migdałkiem, który znajduje się w górnej części gardła za jamą nosową.W skład pierścienia gardłowego chłonnego wchodzi także migdałek językowy, migdałki trąbkowe, grudki chłonne tylnej ściany gardła i pasma boczne.

Zapalenie migdałków podniebiennych – zarówno jednostronne, jak i obustronne - może być spowodowane przez wirusy i bakterie.

Za zakażenia wirusowe najczęściej odpowiadają rynowirusy i koronawirusy, a za zakażenia bakteryjne paciorkowce (Streptokoki). To najczęściej tzw. paciorkowce β- hemolizujące grupy A, których przedstawicielem jest Streptococcus pyogenes, rzadziej paciorkowce z grupy B, C, pneumokoki (dwoinka zapalenia płuc) czy gronkowce.

Wyróżnia się różne czynniki ryzyka zapalenia migdałków podniebiennych to:

• nieżyt nosa,
• obniżona odporność organizmu,
• wyziębienie organizmu,
• kontakt z osobą chorą (zakażenie drogą kropelkową), nieodpowiednia higiena rąk bądź brak higieny (zakażenie przez kontakt bezpośredni). Zapalenie migdałków jest chorobą zakaźną. Bakterie i wirusy, które ją wywołują, rozprzestrzeniają się drogą kropelkową lub przenoszone są przez brudne ręce.

Jeśli chodzi o zapalenie migdałka jednostronne, ale i zapalenie obydwóch migdałków podniebiennych, w zależności od etiologii wyróżnia się anginę białą (wywołana przez bakterie) i anginę czerwoną (wywołana przez wirusy). Choroby różnią się między sobą nie tylko przyczyną, ale także objawami i sposobem leczenia.

Objawem zapalenia migdałka jednostronnego wywołanego przez wirusy jest:

• stan podgorączkowy, nieznacznie podwyższona temperatura ciała (poniżej 38 ºC),
• złe samopoczucie,
• przekrwienie gardła, podniebienia i migdałków (tzw. czerwone gardło, stąd angina czerwona),
• możliwy wysięk surowiczy, brak białawych nalotów na migdałkach,
• objawy typowe dla przeziębienia: suchy kaszel, katar, zapalenie spojówek.

Zapalenie migdałków spowodowane przez wirusy jest rozpoznawane częściej, ale i ma dość łagodny przebieg.

Objawem zapalenia migdałka jednostronnego bądź dwustronnego jest o podłożu bakteryjnym:

• wysoka gorączka (38-40 ºC),
• silny ból gardła promieniujący do uszu, zwłaszcza przy połykaniu,
• powiększenie i bolesność węzłów chłonnych szyi,
• punktowe bądź zlewające się białawe zmiany na migdałkach (angina biała),
• osłabienie, uczucie ogólnego rozbicia, złe samopoczucie, dreszcze,
• bóle głowy,
• ślinotok,
• objawy oponowe i brzuszne, między innymi sztywność karku, wymioty (u dzieci). U dorosłych choroba ma zwykle charakter bardziej miejscowy, ogranicza się do zmian na migdałkach i bólu gardła. Objawy ogólne są mniej nasilone.

Angina wywołana przez bakterie charakteryzuje się cięższym przebiegiem niż anginy wirusowe.

Jak leczyć zapalenie migdałka jednostronne? To zależy od przyczyny choroby. Zapalenie migdałków, które zostało rozpoznane jako wirusowe, wymaga jedynie podawania leków działających objawowo, które są dostępne bez recepty. To preparaty łagodzące ból i gorączkę, a także środki o działaniu odkażającym przeznaczone do płukanie gardła. Wskazane jest pozostawanie chorego w łóżku, a także przyjmowanie przez niego dużej ilości płynów oraz stosowanie się do zasad dieta lekkostrawnej.

Przy anginie bakteryjnej dodatkowo konieczna jest antybiotykoterapia.

Zazwyczaj zapalenie migdałka jednostronne czy dwustronne o podłożu wirusowym ustępuje samoistnie w przeciągu 7 dni od wystąpienia pierwszych objawów.