Zapalenie jądra i najądrza - przyczyny, objawy, leczenie

Główną przyczyną zapalenia jądra i najądrza jest zakażenie bakteryjne. Największa ilość przypadków związana jest z zakażeniem bakterią Chlamydia trachomatis (ok. 50%), inne to Neisseria gonorrhoeae (20%), rzadziej Ureaplasma urealyticum

i Mycoplasma genitalium. U osób powyżej 40 r.ż. często zapalenie jądra wywoływane jest przez drobnoustroje powodujące zakażenia układu moczowego, np. E. coli, Klebsiella czy Pseudomonas. Choroba ta może być także powikłaniem po przebytej śwince, dzieje się tak w 20-30% przypadków.

Czasami zapalenie jądra i najądrza może mieć etiologię grzybiczą lub wirusową. Szczególnie u osób z obniżoną odpornością, poddanych immunosupresji czy osób z cukrzycą zapalenie wywołane jest przez Candida, Brucellosis czy Cytomegalovirus (CMV).

Zapalenie jądra i najądrza ujawnia się także w przebiegu innych chorób, takich jak układowe zapalenie naczyń, choroba Bechceta, guzkowe zapalenie tętnic, plamica Henocha-Schoenleina. U 3-11% przypadków choroba ta występuje po stosowaniu leku przeciwarytmicznego, jakim jest amiodaron.

Pojawieniu się zapalenia jądra sprzyja także cewnikowanie pęcherza oraz utrzymywanie cewnika w pęcherzu przez długi okres, zabiegi w obrębie dróg moczowych, łagodny rozrost stercza, rak stercza czy zwężenie cewki moczowej, a także nieprawidłowo leczony wodniak jądra za pomocą nakłuć igłą.

Zapalenie jądra i najądrza objawia się:

• bólem,
• powiększeniem narządu,
• stwardnieniem,
• obrzękiem,
• zaczerwienieniem moszny,
• gorączką do 40 st. C.

Ból może promieniować do pachwiny i krocza.

Do innych dolegliwości występujących w zapaleniu jądra i najądrza zaliczamy:

• rumień skóry,
• dolegliwości dyzuryczne, częstomocz, parcia naglące,
• dreszcze, zapalenie cewki moczowej,
• wydzielina z cewki moczowej,
• współistniejące zapalenia gruczołu krokowego,
• odczynowy wodniak jądra.

W przeprowadzonych badaniach dodatkowych, u ok. 65 % przypadków pojawia się leukocytoza oraz u 25% dodatni posiew moczu (bakteriuria). W przewlekłym zapaleniu jądra i najądrza pojawia się jedynie ból ze stanem zapalnym, ale bez obrzęku moszny.

Właściwie rozpoczęte leczenie może doprowadzić do ustąpienia objawów już po ok. 2 tygodniach. Zapalenie jądra i najądrza leczy się antybiotykami, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, przeciwbólowymi, stosuje okłady, uniesienie moszny, co zmniejsza zastój krwi żylnej i ułatwia odpływ chłonki.

Antybiotyki dobierane są indywidualnie do pacjenta. Najczęściej zaczyna się leczenie od fluorochinolonów, które łatwą przechodzą do tkanek układu moczowo-płciowego. Alternatywą jest także stosowanie niektórych makrolidów np. azytromycyny. W przypadku, gdy przyczyną zapalenia jądra i najądrza jest chlamydia, zaleca się także leczenie partnerki. W przypadku ciężkich zakażeń z objawami ogólnoustrojowymi, a także, gdy u starszych mężczyzn schorzenie przebiega gwałtownie, należy przeprowadzić leczenie w szpitalu i w większości tych przypadków wykonuje się zabieg chirurgiczny, polegający na eksploracji moszny i orchiektomii, nacięciu torebki najądrza lub usunięciu jądra lub najądrza.

Źródła

1. Ostre zapalenie najądrza
2. Fryczkowski M. Podstawy urologii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy pierwszego kontaktu, Śląska Akademia Medyczna, Katowice 2000, ISBN 83-87114-55-3
3. Fryczkowski M. Podstawy urologii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy pierwszego kontaktu, Śląska Akademia Medyczna, Katowice 2000, ISBN 83-87114-55-3
4. Babayan R.K., Oates R.D., Siroky M.B. Podręcznik urologii, diagnostyka i leczenie, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-74-2