Zapalenie płuc zbiera śmiertelne żniwo. Co 39 sekund umiera jedno dziecko

“Każdego dnia blisko 2,2 tys. dzieci poniżej piątego roku życia umiera na zapalenie płuc. Jest to choroba uleczalna, której w większości przypadków można zapobieci” – oceniła dyrektor generalna UNICEF Henrietta H. Fore.

Co 39 sekund gdzieś na świecie umiera dziecko chore na zapalenie płuc. Raport UNICEF ujawnił ponadto, że liczba przyjęć do szpitala z tego powodu wzrosła rok do roku o 50 proc. Eksperci podkreślają, że żadna inna choroba nie zabiła tylu dzieci w zeszłym roku. A przewaga jest nie mała! Na drugim miejscu znalazły się choroby związane z nadmiernymi biegunkami - w 2018 r. zmarło przez nie 437 tys. dzieci. Później jest malaria - 272 tys. zgonów. Tymczasem to zapalenie płuc zbiera największe żniwo wśród najmłodszych - odpowiada za 15 proc. śmierci dzieci do 5 r.ż.

Te oszałamiające dane uświadamiają nam, jak wielkim zagrożeniem dla dziecka jest zwykłe, niedoleczone przeziębienie. Bo przyczyną zapalenia płuc mogą być bakterie, wirusy lub grzyby. A gdy ropa i płyn wypełnią małe płuca dziecka, to zaczyna ono mieć problemy z oddychaniem.

Kornelia Ramusiewicz-Osypowicz: Co jest najczęstszą przyczyną zapalenia płuc?

Pediatra, lek. med. Małgorzata Rurarz: Jeśli chodzi o dzieci, to etiologia zapalenia płuc jest uzależniona od wieku. Wśród noworodków chorobę wywołują paciorkowce z gruby B, listeria monocytogenes, enterobacteriaceae oraz cytomegalowirus. Niemowlęta (do 3 miesiąca życia) mogą zachorować m.in. przez bakterie Streptococcus pneumoniae, wirus RSV czy paragrypy. Następnie u dzieci, które już rozpoczęły 4 miesiąc życia, a jednak nie skończyły jeszcze 5 lat, źródłem zakażenia są m.in.: wirus grypy, paragrypy i RSV, rynowirusy czy enenowirusy. Natomiast u dzieci po 5. roku życia najczęściej zapalenie płuc spowodowane jest przez bakterie, takie jak Chlamydophila pneumoniae i Mycoplasma pneumoniae.

A czy jeśli nie doleczymy przeziębienia, to może się ono właśnie tym skończyć?

Tak, zapalenie płuc jest jednym z możliwych powikłań niedoleczonego przeziębienia. Dlatego przy terapii zawsze należy dokładnie spełniać polecenia lekarza dotyczące leczenia i przyjmowanie leków.

Dlaczego jest to najbardziej śmiertelna choroba wśród dzieci? UNICEF podaje, że w zeszłym roku na zapalenie płuc zmarło 800 tys. dzieci na świecie. Na drugim miejscu znalazły się choroby związane z nadmiernymi biegunkami - 437 tys. zgonów, czyli prawie o połowę mniej…

Można powiedzieć, że zapalenie płuc to pewnego rodzaju globalna epidemia, która szczególnie dotyka najmłodszych. Niestety, brak dostępu do szczepień i antybiotyków sprawia, że choroba zbiera śmiertelnego żniwo u dzieci na całym świecie. W raporcie czytamy "W 2018 roku ponad połowa zgonów dzieci z powodu zapalenia płuc miała miejsce tylko w pięciu krajach: Nigerii (162 tysiące), Indiach (127 tysiące), Pakistanie (58 tysięcy), Demokratycznej Republice Konga (40 tysięcy) i Etiopii (32 tysiące). W wymienionych krajach żyje bardzo wiele dzieci, które nie posiadają odpowiednio wykształconego układu odpornościowego. Powodem jest niedożywienie organizmu oraz inne zagrożenia dla zdrowia (m.in. wirus HIV), a także ograniczony dostęp do czystej wody oraz zanieczyszczenie powietrza. Ponadto nawet co 3 dziecko, które potrzebuje pomocy medycznej w kontekście leczenia zapalenia płuc, jej nie otrzymuje.

Jakie są charakterystyczne objawy choroby?

Do objawów zapalenia płuc zaliczamy: kaszel, wysoką gorączkę, a w niektórych przypadkach świszczący oddech, czy bóle w jamie brzusznej.

A czy mogą występować też mniej oczywiste objawy, jak np. łamanie w kościach, bóle głowy?

Oczywiście, w przebiegu atopowego zapalenia płuc mogą pojawić się objawy spoza układu oddechowego, jak bóle stawów czy bóle głowy.

Jak leczyć zapalenie płuc?

Bakteryjne zapalenie płuc leczymy doustnymi antybiotykami. Należy również leżeć w łóżku i odpowiednio nawadniać organizm. W cięższych przypadkach choroby niekiedy istnieje konieczność podania antybiotyków dożylnych lub zastosowanie tlenoterapii.

Jak ochronić dziecko przez zachorowaniem? Czy szczepionka przeciw pneumokokom daje stuprocentową ochronę?

Szczepienie nie daje stuprocentowej ochrony, jednak zmniejsza możliwość zachorowania. Dana szczepionka przeciw pneumokokom chroni przed określonymi zjadliwymi serotypami, które powodują posocznicę, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc czy ucha środkowego. U dzieci należy pamiętać o przestrzeganiu codziennej higieny, a także trzeba unikać narażania ich na działanie dymu tytoniowego. Naturalną “profilaktyką” u niemowląt jest również karmienie piersią.