Ziołowe antydepresanty

Ziołowe środki antydepresyjne to preparaty lecznicze lub suplementy diety zawierające wyciągi z różnych części roślin leczniczych, których składniki aktywne mają potencjalne działanie:

• pobudzające,
• psychoaktywizujące,
• wpływające na stany emocjonalne,
• zmniejszające stany depresyjne.

Do roślin o takich właściwościach możemy zaliczyć przede wszystkim korzeń żen-szenia oraz ziele dziurawca.

Ziołolecznictwo w terapii depresji ma wiele zalet, przede wszystkim jest bezpieczne i posiada mało działań niepożądanych. Ziołowe leki przeciwdepresyjne zalecane są do leczenia pomocniczego przy łagodnej i umiarkowanej depresji oraz zaburzeniach emocjonalnych.

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) to jedna z powszechnie znanych roślin leczniczych, których surowcem pozyskiwanym jest ziele. Do składników aktywnych dziurawca zaliczamy:

• hyperycynę,
• pseudohyperycynę,
• flawonoidy – rutynę i kwercetynę,
• hiperozyd,
• witaminy A i C,
• garbniki,
• olejki eteryczne.

Dziurawiec wykazuje szereg działań leczniczych. Zalecany jest do stosowania w umiarkowanej i łagodnej depresji, a także pomocniczo w bezsenności czy migrenie.

Oprócz tych działań wykazuje także zbawienne działanie na układ pokarmowy, wpływając na trawienie, działając żółciopędnie i żółciotwórczo. Wykazuje także właściwości przeciwzapalne i dezynfekcyjne.

Za działanie przeciwdepresyjne dziurawca odpowiedzialne są głównie 2 składniki aktywne – hyperycyna i pseudohyperycyna. Hamują one wychwyt zwrotny serotoniny w synapsach nerwowych, hamują rozkład neuroprzekaźników, m.in. serotoniny w mózgu, a także działają jak inhibitory MAO (monoaminooksydazy – enzymu odpowiedzialnego za rozkład neuroprzekaźników).

Ziele dziurawca dostępne jest w postaci kilku preparatów: zioła do zaparzania, nalewka z ziela dziurawca, tabletki z wyciągiem z ziela dziurwca. Oprócz tego dziurawiec wchodzi w skład licznych mieszanek ziołowych i preparatów złożonych. Podczas stosowania preparatów z dziurawcem należy zachować pewną ostrożność – zwiększa on wrażliwość skóry na słońce (działanie fototoksyczne). Zaleca się unikanie dłuższego przebywania na słońcu oraz przeciwwskazane jest korzystanie z solarium.

Żeń-szeń (Panax ginseng), nazywany także ginsengiem lub wszechlekiem, to roślina odkryta w Chinach, gdzie popularnie występuje.

Jego nazwa z chińskiego oznacza „człowiek-korzeń”, co nawiązuje do kształtu korzenia rośliny. Właściwości lecznicze żeń-szenia zostały docienione w lecznictwie chińskim ponad 4000 lat temu. Do działań leczniczych żeń-szenia należą m.in.:

• poprawia koncentrację oraz pamięć (zwiększa syntezę neuroprzekaźników w mózgu),
• działa psychoaktywizująco,
• dodaje energii,
• skraca czas reakcji na bodźce,
• zwiększa odporność na stres,
• podnosi witalność w podeszłym wieku,
• poprawia działanie układu immunologicznego,
• wykazuje właściwości antyoksydacyjne.

Te działania lecznicze żeń-szenia, a dokładniej wyciągu z korzenia żeń-szenia, znalazły zastosowanie w leczeniu stanów depresyjnych, nerwic oraz zaburzeń snu.

Do innych działań żeń-szenia zaliczamy obniżanie stężenia glukozy we krwi, działanie pomocnicze w redukcji wagi, właściwości odtruwające i wzmacniające, działanie przeciwmiażdżycowe i wiele innych. Wyciąg z korzenia żeń-szenia wykazuje również pewne działanie przeciwnowotworowe.

Korzeń żeń-szenia dostępny jest w licznych mieszankach ziołowych i preparatach złożonych. Można go zakupić także w postaci samego suszonego korzenia, z którego wykonuje się napar. Suszone korzenie można także żuć. Wyciąg z żeń-szenia znalazł zastosowanie jako jeden z głównych składników napojów energetyzujących. Żeń-szeń wykorzystywany jest także jako afrodyzjak, podnosi sprawność seksualną, dodaje energii oraz przedłuża czas erekcji.

Chociaż leki ziołowe są bezpieczne i głównie stosowane są bez zaleceń lekarza, w tzw. domowym leczeniu, należy poinformować lekarza o przyjmowaniu preparatów ziołowych, szczególnie gdy przyjmowane są również leki farmakologiczne. Mogą one bowiem wykazywać łącznie pewne interakcje lecznicze.