Złamania kręgosłupa

Do uszkodzenia odcinka szyjnego kręgosłupa dochodzi w wyniku uderzenia w głowę, upadku z wysokości na głowę, skoku do wody na głowę. Najczęściej uszkodzeniu ulega odcinek między piątym a siódmym kręgiem szyjnym. Badanie radiologiczne pomaga ustalić rodzaj uszkodzenia. Badanie tomograficzne i rezonans mogą wskazać zmiany neurologiczne. Niestabilne złamania kręgosłupa są operowane. Natychmiastowy zabieg chirurgiczny przeprowadza się, gdy doszło do porażenia poprzecznego i widoczny jest ucisk na rdzeń.

Uszkodzenie odcinka piersiowo-lędźwiowego kręgosłupa powstaje przy upadku z wysokości na pośladki, grzbiet, wyprostowane nogi oraz przy gwałtownym silnym zgięciu. Rodzaj uszkodzenia pomaga ustalić badanie radiologiczne, zmiany neurologiczne zaś – badanie tomograficzne i rezonans magnetyczny. Jeśli doszło do złamania ze zwichnięciem i niepełnym zespołem neurologicznym oraz obecny jest ucisk na rdzeń, operację wykonuje się w przeciągu 6 godzin.

Poszkodowanego nie można podnosić za głowę, ramiona czy biodra. Należy go przesunąć na nosze, deskę bez zmiany pozycji ciała, by nie uszkodzić jeszcze bardziej kręgosłupa. Głowa powinna być unieruchomiona, tak samo barki, które można przybandażować do ciała. W czasie transportu nie można chorego przekładać. Należy natomiast zadbać o prawidłową drożność dróg oddechowych chorego.

Oprócz wymienionych przyczyn urazów kręgosłupa warto wspomnieć także o następującym fakcie: złamanie kręgosłupa to najczęstsze powikłanie osteoporozy. Gdy na skutek zmniejszenia stopnia mineralizacji ciężar ciała wynosi mniej niż 50 kilogramów, warto na siebie bardziej uważać. Inne czynniki ryzyka to: palenie papierosów, niedobór wapnia oraz witaminy D3, niska masa kostna (wynik badania densytometrycznego poniżej 1,0 SD), częste upadki oraz niski poziom aktywności fizycznej.

Złamanie kompresyjne trzonu kręgowego to najczęstsze złamanie osteoporotyczne. U połowy pacjentów złamania kręgosłupa nie można powiązać z upadkiem. U pozostałych chorych uraz nastąpił na skutek przewrócenia się, urazu lub podniesienia ciężkiego przedmiotu. Osłabione kości nie były w stanie wytrzymać dużego obciążenia. Jak rozpoznać złamanie kompresyjne trzonu kręgowego? Jeśli pojawił się miejscowy ból grzbietu przybierający na sile podczas dłuższego stania lub siedzenia, należy skontaktować się z lekarzem. Ból może być promieniujący do boków. Nie należy nastawiać się na najgorsze – złamania kompresyjne są złamaniami stabilnymi, co oznacza, że ryzyko porażeń lub niedowładów jest minimalne.

Źródła

1. Prospektywna ocena częstości występowania osteoporotycznych złamań kręgów w losowo wybranej próbce populacyjnej
2. Cooper C., Harrison J., Smith R. Osteoporoza. Współpraca lekarza pierwszego kontaktu i specjalisty, Medycyna Praktyczna, Kraków 2000, ISBN 83-88092-76-6
3. Gaździk T., Podstawy ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3317-9
4. Marczyński W. (red.), Postępowanie praktyczne w ortopedii i traumatologii, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-94-7