Autyzm atypowy

Autyzm atypowy to całościowe zaburzenie rozwoju (ang. Pervasive Developmental Disorder, PDD), należące do spektrum autyzmu, ale niespełniające wszystkich kryteriów autyzmu dziecięcego. Pojawia się często później niż autyzm wczesnodziecięcy, a jego objawy mogą ograniczać się tylko do niektórych sfer życia dziecka – są więc niewystarczające, aby zdiagnozować autyzm głęboki. Autyzm atypowy towarzyszy także niektórym zaburzeniom, takim jak psychoza dziecięca czy upośledzenie umysłowe. Czym dokładnie różni się autyzm dziecięcy od autyzmu atypowego?

Spis treści:
  1. 1. Autyzm atypowy a dziecięcy
  2. 2. Choroby spektrum autyzmu

1. Autyzm atypowy a dziecięcy

Autyzm atypowy od dziecięcego różni się przede wszystkim tym, że jego objawy pojawiają się późno, po trzecim roku życia. Wczesny autyzm dziecięcy natomiast zaczyna prezentować objawy do trzeciego roku życia dziecka. Kolejna różnica między autyzmem atypowym a dziecięcym to brak niektórych objawów autystycznych – uznawanych za kryteria autyzmu – w przypadku autyzmu atypowego. By mówić o autyzmie atypowym, mogą występować obie te różnice (późny początek choroby i niewielka ilość objawów) lub tylko jedna z nich (np. początek choroby przed trzecim rokiem życia, ale objawy nadal niepozwalające na pełną diagnozę autyzmu). Tak naprawdę trudno jest stwierdzić, jakie są objawy autyzmu atypowego, gdyż różnią się one w zależności od przypadku – zarówno rodzajem objawów, jak i ich nasileniem.

Autystyczne całościowe zaburzenia rozwoju dotykają przede wszystkim rozwoju społecznego dziecka, rozwoju komunikacji werbalnej i niewerbalnej, wyrażania siebie, a także odbierania bodźców sensorycznych. Autyzm atypowy może wywołać objaw charakterystyczny dla autyzmu dziecięcego, np. trudności z komunikacją niewerbalną, ale równocześnie nie zaburzać potrzeb dziecka dotyczących kontaktu z innymi ludźmi. Autyzm dziecięcy to zwykle równoczesne problemy z komunikacją oraz niechęć do kontaktu. Dzieci cierpiące na autyzm atypowy mogą także przejawiać skłonności do stereotypowych zachowań i zainteresowań lub mieć problemy z nauką mowy, empatią, przy jednoczesnym braku innych objawów zaliczanych do kryteriów autyzmu.

Przyczyny autyzmu dziecięcego i atypowego są takie same. Metody leczenia też są podobne, chociaż w przypadku autyzmu atypowego późniejsze pojawienie się objawów może utrudnić odpowiednio wczesną diagnozę. Zdarza się, że autyzm atypowy pozostaje niezdiagnozowany przez całe życie. Autyzm atypowy może towarzyszyć innym jednostkom chorobowym, takim jak atypowa psychoza dziecięca czy upośledzenie umysłowe. W klasyfikacji chorób ICD-10 autyzm dziecięcy znajduje się pod kodem F84.0, natomiast autyzm atypowy pod kodem F84.1. Autyzm atypowy wymaga precyzyjnej diagnozy różnicowej, by nie pomylić go z innymi chorobami ze spektrum autystycznego, np. z zespołem Aspergera. Diagnozę autyzmu atypowego stawia się rzadko.

2. Choroby spektrum autyzmu

Spektrum zaburzeń autystycznych obejmuje wiele chorób, często o bardzo różnych objawach i ich nasileniu:

  • autyzm dziecięcy,
  • autyzm atypowy,
  • zespół Aspergera,
  • upośledzenie zdolności niewerbalnego uczenia się (NLD – Nonverbal Learning Disorder),
  • autyzm wysokofunkcjonujący (HFA – High-Functioning Autism),
  • całościowe zaburzenie rozwoju niezdiagnozowane inaczej,
  • zaburzenia semantyczno-pragmatyczne,
  • zespół wielu złożonych zaburzeń rozwojowych (McDD – Multiple-complex Developmental Disorder),
  • hyperleksja,
  • zespół Retta,
  • dziecięce zaburzenia dezintegracyjne.

Objawami łączącymi wszystkie zaburzenia spektrum autyzmu są trudności w komunikacji werbalnej i niewerbalnej oraz rozumieniu zasad społecznych. Dzieci autystyczne nie lubią zmian – ani w wystroju pokoju, ani w planie dnia. Preferują rutynę i stałość. W wielu przypadkach, przy odpowiedniej terapii, dzieci z autyzmem atypowym radzą sobie całkiem dobrze w codziennym życiu. Diagnoza autyzmu jest niezmiernie trudna, zatem stwierdzenie późnego początku objawów (po trzecim roku życia dziecka) i braku obecności wszystkich objawów autyzmu wczesnodziecięcego nie daje gwarancji, że mamy do czynienia z autyzmem atypowym.

Atypowe zaburzenia autystyczne mogą manifestować się w różny sposób – zaburzeniami mowy, problemami z inicjowaniem rozmowy, kłopotami w relacjach z dziećmi, problemami z komunikacją, unikaniem kontaktu wzrokowego, agresją, autoagresją, izolacją, wykonywaniem stereotypowych zachowań, łatwością mechanicznego zapamiętywania. Jedno dziecko z autyzmem może nie mówić i bić główką o ścianę, inne z kolei może mieć również problemy z mówieniem, ale będzie dążyło do kontaktu z ludźmi. Trafną diagnozę, czy jest to autyzm dziecięcy, czy autyzm atypowy, może postawić tylko doświadczony psychiatra dziecięcy.

Bibliografia

  • Bryńska A., Jagielska G., Komender J., Autyzm i zespół Aspergera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3812-5.
  • Delacato C.H., Dziwne, niepojęte. Autystyczne dziecko, Fundacja Synapsis, Warszawa 1995, ISBN 83-902232-6-0.
  • Firth U., Autyzm. Wyjaśnienie tajemnicy, GWP, Gdańsk 2008, ISBN 978-83-6008-300-0.
  • Gałkowski T., Kossewska J., (red.), Autyzm wyzwaniem naszych czasów, Wydawnictwo Naukowe AP, Kraków 2000, ISBN 83-7271-062-7.
  • Kruk-Lasocka J., Autyzm czy nie autyzm? Problemy diagnozy i terapii psychologicznej małych dzieci, Dolnośląska Szkoła Wyższa Edukacji, Wrocław 1999, ISBN 83-910486-0-1.
  • Pietras T., Witusik A., Gałecki P., (red.), Autyzm – epidemiologia, diagnoza i terapia, Wydawnictwo Continuo, Wrocław 2010, ISBN 978-83-89629-99-9.
  • Pisula E., Autyzm – przyczyny, symptomy, terapia, Harmonia, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7134-420-6.
  • Pisula E., Autyzm u dzieci. Diagnostyka, klasyfikacja, etiologia, PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13063-6.
  • Winczura B., (red.), Autyzm – na granicy zrozumienia, Impuls, Kraków 2010, ISBN 978-83-7587-357-3.
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze (3)

~wpi.hdg@onet.pl
~wpi.hdg@onet.pl

Czy psycholog może zdiagnozować autyzm atypowy. Czytam w wypowiedź mgr Kamili Krocz, która twierdzi, "... Trafną diagnozę, czy jest to autyzm dziecięcy, czy autyzm atypowy, może postawić tylko doświadczony psychiatra dziecięcy." Natomiast do przedszkola trafia dziecko z rozpoznaniem autyzmu atypowego 84.1 przez psychologa z informacją, że może uczęszczać do przedszkola z dziećmi z normą rozwojową. Chłopiec nie sygnalizuje nawet potrzeb fizjologicznych. Nauczycielka mając 20 dzieci w grupie nie jest w stanie zapanować na dzieckiem. Co, w takim przypadku mogę zrobić?
Dyrektor przedszkola

Odpowiedz
mgr Kamila Krocz
mgr Kamila Krocz

Witam serdecznie!

Psycholog nie jest lekarzem i diagnoz raczej stawiać nie powinien, choć może uczestniczyć w procesie diagnostycznym. W praktyce wygląda to tak, że psychologowie (zwłaszcza psychologowie kliniczni) posiadają taką wiedzę i dysponują takimi umiejętnościami, by móc rozpoznać zaburzenia ze spektrum autyzmu, dlatego też dziecko może mieć rozpoznany autyzm, np. w poradni psychologiczno-pedagogicznej przez psychologa. Najlepiej jednak, gdy diagnoza jest stawiana przez zespół specjalistów w specjalistycznych ośrodkach diagnozujących tego typu zaburzenia (np. ośrodkach rekomendowanych przez Fundację SYNAPSIS). Wówczas o diagnozie decyduje zespół kilku fachowców, składający się z psychiatry, pedagoga, psychologa, logopedy itp. Jeżeli do przedszkola trafiło dziecko z rozpoznaniem autyzmu atypowego z informacją, że może uczęszczać do przedszkola z dziećmi z normą rozwojową, to placówka musi respektować takie prawo dziecka. Rozumiem, że dziecko wymaga specjalnej uwagi i dodatkowych starań ze strony nauczyciela przedszkola, ale przedszkole jako placówka nie może odmówić rodzicom dziecka możliwości korzystania z przedszkola tylko dlatego, że dziecko ma zdiagnozowany autyzm atypowy. Zdaję sobie sprawę, że sytuacja nie jest łatwa, ale można ewentualnie starać się o osobę wspomagającą do przedszkola, której zadaniem byłaby opieka i pomoc dziecku z rozpoznaniem autyzmu atypowego. Poza tym dziecko powinno mieć zapewnioną odpowiednią terapię, by ułatwić mu adaptację do nowych warunków, do kontaktów z dziećmi. Niestety nasz system nie precyzuje, jak postępować w konkretnych przypadkach, np. w rozpoznaniach dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim też często sugeruje się, że najkorzystniejszą formą kształcenia jest kształcenie specjalne w szkole integracyjnej lub oddziale integracyjnym, ale w przypadku braku takiej formy realizacji kształcenia specjalnego uczeń może uczęszczać do szkoły ogólnodostępnej. W takich sytuacjach potrzeba dobrej woli i współpracy na linii nauczyciele (szkoła/przedszkole) a rodzice. Najlepiej byłoby porozmawiać z rodzicami dziecka o tym, jak funkcjonuje dziecko, jakie są jego potrzeby, jakie otrzymali zalecenia od diagnostów i czy poza przedszkolem dziecko uczęszcza na jakąś dodatkową terapię. Warto razem zastanowić się nad formami stymulacji dziecka, terapii, usprawniania, rozwijania potencjalnych możliwości i mocnych stron dziecka oraz nad formami pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Mam świadomość, że to wymaga dodatkowego wysiłku ze strony osób pracujących w przedszkolu i zarządzających placówką oraz że to jest wyzwanie. Nie wiem, jak dokładnie wygląda cała sytuacja, gdzie jest przedszkole, do którego uczęszcza dziecko, o którym mowa. Jeżeli jest to duże miasto i istnieje możliwość skorzystania z pomocy w przedszkolach z oddziałami specjalnymi/integracyjnymi, w których grupy są małe (liczące 2-5 dzieci), to bez wątpienia lepiej by było, gdyby dziecko trafiło do specjalistycznego ośrodka, w którym zaoferowano by mu profesjonalną pomoc. Jeżeli nie ma takiej szansy, wówczas przedszkole, do którego aktualnie uczęszcza, powinno postarać się stworzyć mu jak najlepsze warunki, jakie tylko są możliwe do prawidłowego rozwoju dziecka.

Pozdrawiam i życzę powodzenia!

Odpowiedz
~pati
~pati

Chciałabym dowiedzieć się z jakiej konkretnie książki pochodzi wyjaśnienie definicji "autyzm atypowy"?

Odpowiedz

Pytania do specjalistów

Autyzm atypowy a tomografia komputerowa

Mam 7 letniego wnuka z Autyzmem atypowym. Czy wskazane jest zrobic dziecku tomografie komputerowa ? Synowa byla kilka dni w szpitalu na neurologii dzieciecej gdzie lekarze na sile kazali uspic dziedko do badania EEG, niestety po tygodniu ich wypisano...

Czy to już autyzm?

Moja córeczka ma dwa i pół roku, jest bardzo ruchliwa i lubi się bawić ze mną i z żoną, chociaż czasami daje nam wyraźnie do zrozumienia, że woli bawić się lub po prostu posiedzieć sama. Odpycha się wtedy wzięta na ręce, innym razem znowu sama wpycha...

Odpowiada: Mgr Kamila Krocz Mgr Kamila Krocz
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Autyzm atypowy a tomografia komputerowa ~:

Mam 7 letniego wnuka z Autyzmem atypowym. Czy wskazane jest zrobic dziecku tomografie komputerowa ? Synowa byla kilka dni w szpitalu na neurologii dzieciecej gdzie lekarze na sile kazali uspic dziedko do badania EEG, niestety po tygodniu ich wypisano...

~ Pytania do specjalistów 3 odpowiedzi Jak pomóc synowi z autyzmem atypowym? ~:

Witam serdecznie,mqj syn ma autyzm atypowy jest bardzo trudnym dzieckiem oczywiscie chodzi do przedszkola integracyjnego uczeszcza rqwniez na zajecia do fundacji gdzie jego zachowanie jest nienaganne ,jednak gdy wraca do domu albo jesli chodzi o sama...

pokaż 5 następnych

Artykuły Rodzaje autyzmu

Autyzm u niemowlaka
Rodzaje autyzmu Autyzm u niemowlaka

Autyzm u niemowląt jest trudny do zdiagnozowania. Przed trzecim rokiem życia dziecka nie jest łatwo stwierdzić na 100%, czy maluszek cierpi na autyzm. Jednak już w okresie niemowlęcym pierwsze symptomy choroby mogą się ujawniać. Dostrzeżone przez...

Autyzm wczesnodziecięcy
Rodzaje autyzmu Autyzm wczesnodziecięcy

(...) Rodzaje autyzmu wczesnodziecięcego Istnieją różne rodzaje autyzmu. Autyzm wczesnodziecięcy ma trzy postacie. Pierwszy...

Autyzm
Neurologia Autyzm

Jakie są przyczyny autyzmu? Co może wskazywać na zaburzenia autystyczne u dzieci? Czym różni się autyzm atypowy od autyzmu wczesnodziecięcego? Jak leczyć autyzm?

Objawy autyzmu Czy to autyzm?

Jak wygląda proces diagnostyczny autyzmu? Jak odróżnić autyzm atypowy od zespołu Aspergera albo innych zaburzeń rozwojowych? Z czym można pomylić autyzm?

Diagnoza - Autyzm Odtwórz wideo
Autyzm Diagnoza - Autyzm

Diagnostyka autyzmu jest jednym z trudniejszych zadań postawionych przed lekarzami. Postawiona diagnoza ma diametralny wpływ na resztę życia badanego dziecka. Dlatego też chorobę powinno potwierdzić grono specjalistów. Wśród nich powinien...

Czy autyzm jest wyleczalny? Odtwórz wideo
Leczenie autyzmu Czy autyzm jest wyleczalny?

Czy diagnoza autyzmu jest wyrokiem? Czy terapia jest w stanie zahamować lub wręcz cofnąć chorobę? Dawniej sądzono, że autyzmu nie można wyleczyć. W większości przypadków jest to prawdą – wiele osób całe życie zmaga się z objawami...

Autyzm - przyczyny Odtwórz wideo
Przyczyny autyzmu Autyzm - przyczyny

Jest taka grupa dzieci, która jest bardziej podatna na rozwój autyzmu. Choroba ta jest zaburzeniem o podłożu neurobiologicznym, co oznacza, że układ nerwowy jest u tych osób na tyle wrażliwy, że autyzm może powodować wiele różnych...

Autyzm Autyzm a rodzina

Diagnoza autyzmu jest niewątpliwie szokiem dla rodziców. Wiele osób nie zna specyfiki choroby, nie wie, jak pomóc maluchowi. Autyzm to także obciążenie dla rodzeństwa chorego dziecka. Jakie problemy są udziałem rodziny z dzieckiem autystycznym?

Autyzm Autyzm u dorosłych

Na autyzm nie chorują tylko małe dzieci, ale także osoby dorosłe. Dorośli autyści są postrzegani jako dziwni, ekscentryczni, sztywni. Mają wiele problemów w życiu społecznym i zawodowym.

Objawy autyzmu Autyzm a agresja

Jaki jest związek między autyzmem a agresją? Czy dzieci autystyczne zawsze są agresywne? Z czego wynika agresywność u dzieci autystycznych?

pokaż 10 następnych