Autyzm atypowy

Mgr Kamila Krocz
Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Kamila Krocz - psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego oraz warsztatów z doradztwa zawodowego i komunikacji...

Autyzm atypowy to całościowe zaburzenie rozwoju (ang. Pervasive Developmental Disorder, PDD), należące do spektrum autyzmu, ale niespełniające wszystkich kryteriów autyzmu dziecięcego. Pojawia się często później niż autyzm wczesnodziecięcy, a jego objawy mogą ograniczać się tylko do niektórych sfer życia dziecka – są więc niewystarczające, aby zdiagnozować autyzm głęboki. Autyzm atypowy towarzyszy także niektórym zaburzeniom, takim jak psychoza dziecięca czy upośledzenie umysłowe. Czym dokładnie różni się autyzm dziecięcy od autyzmu atypowego?

Autyzm atypowy a dziecięcy

Autyzm atypowy od dziecięcego różni się przede wszystkim tym, że jego objawy pojawiają się późno, po trzecim roku życia. Wczesny autyzm dziecięcy natomiast zaczyna prezentować objawy do trzeciego roku życia dziecka. Kolejna różnica między autyzmem atypowym a dziecięcym to brak niektórych objawów autystycznych – uznawanych za kryteria autyzmu – w przypadku autyzmu atypowego. By mówić o autyzmie atypowym, mogą występować obie te różnice (późny początek choroby i niewielka ilość objawów) lub tylko jedna z nich (np. początek choroby przed trzecim rokiem życia, ale objawy nadal niepozwalające na pełną diagnozę autyzmu). Tak naprawdę trudno jest stwierdzić, jakie są objawy autyzmu atypowego, gdyż różnią się one w zależności od przypadku – zarówno rodzajem objawów, jak i ich nasileniem.

Autystyczne całościowe zaburzenia rozwoju dotykają przede wszystkim rozwoju społecznego dziecka, rozwoju komunikacji werbalnej i niewerbalnej, wyrażania siebie, a także odbierania bodźców sensorycznych. Autyzm atypowy może wywołać objaw charakterystyczny dla autyzmu dziecięcego, np. trudności z komunikacją niewerbalną, ale równocześnie nie zaburzać potrzeb dziecka dotyczących kontaktu z innymi ludźmi. Autyzm dziecięcy to zwykle równoczesne problemy z komunikacją oraz niechęć do kontaktu. Dzieci cierpiące na autyzm atypowy mogą także przejawiać skłonności do stereotypowych zachowań i zainteresowań lub mieć problemy z nauką mowy, empatią, przy jednoczesnym braku innych objawów zaliczanych do kryteriów autyzmu.

Przyczyny autyzmu dziecięcego i atypowego są takie same. Metody leczenia też są podobne, chociaż w przypadku autyzmu atypowego późniejsze pojawienie się objawów może utrudnić odpowiednio wczesną diagnozę. Zdarza się, że autyzm atypowy pozostaje niezdiagnozowany przez całe życie. Autyzm atypowy może towarzyszyć innym jednostkom chorobowym, takim jak atypowa psychoza dziecięca czy upośledzenie umysłowe. W klasyfikacji chorób ICD-10 autyzm dziecięcy znajduje się pod kodem F84.0, natomiast autyzm atypowy pod kodem F84.1. Autyzm atypowy wymaga precyzyjnej diagnozy różnicowej, by nie pomylić go z innymi chorobami ze spektrum autystycznego, np. z zespołem Aspergera. Diagnozę autyzmu atypowego stawia się rzadko.

Choroby spektrum autyzmu

Spektrum zaburzeń autystycznych obejmuje wiele chorób, często o bardzo różnych objawach i ich nasileniu:

  • autyzm dziecięcy,
  • autyzm atypowy,
  • zespół Aspergera,
  • upośledzenie zdolności niewerbalnego uczenia się (NLD – Nonverbal Learning Disorder),
  • autyzm wysokofunkcjonujący (HFA – High-Functioning Autism),
  • całościowe zaburzenie rozwoju niezdiagnozowane inaczej,
  • zaburzenia semantyczno-pragmatyczne,
  • zespół wielu złożonych zaburzeń rozwojowych (McDD – Multiple-complex Developmental Disorder),
  • hyperleksja,
  • zespół Retta,
  • dziecięce zaburzenia dezintegracyjne.

Objawami łączącymi wszystkie zaburzenia spektrum autyzmu są trudności w komunikacji werbalnej i niewerbalnej oraz rozumieniu zasad społecznych. Dzieci autystyczne nie lubią zmian – ani w wystroju pokoju, ani w planie dnia. Preferują rutynę i stałość. W wielu przypadkach, przy odpowiedniej terapii, dzieci z autyzmem atypowym radzą sobie całkiem dobrze w codziennym życiu. Diagnoza autyzmu jest niezmiernie trudna, zatem stwierdzenie późnego początku objawów (po trzecim roku życia dziecka) i braku obecności wszystkich objawów autyzmu wczesnodziecięcego nie daje gwarancji, że mamy do czynienia z autyzmem atypowym.

Atypowe zaburzenia autystyczne mogą manifestować się w różny sposób – zaburzeniami mowy, problemami z inicjowaniem rozmowy, kłopotami w relacjach z dziećmi, problemami z komunikacją, unikaniem kontaktu wzrokowego, agresją, autoagresją, izolacją, wykonywaniem stereotypowych zachowań, łatwością mechanicznego zapamiętywania. Jedno dziecko z autyzmem może nie mówić i bić główką o ścianę, inne z kolei może mieć również problemy z mówieniem, ale będzie dążyło do kontaktu z ludźmi. Trafną diagnozę, czy jest to autyzm dziecięcy, czy autyzm atypowy, może postawić tylko doświadczony psychiatra dziecięcy.

Czym jest autyzm?

Przypisy
Bryńska A., Jagielska G., Komender J., Autyzm i zespół Aspergera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3812-5.
Delacato C.H., Dziwne, niepojęte. Autystyczne dziecko, Fundacja Synapsis, Warszawa 1995, ISBN 83-902232-6-0.
Firth U., Autyzm. Wyjaśnienie tajemnicy, GWP, Gdańsk 2008, ISBN 978-83-6008-300-0.
Gałkowski T., Kossewska J., (red.), Autyzm wyzwaniem naszych czasów, Wydawnictwo Naukowe AP, Kraków 2000, ISBN 83-7271-062-7.
Kruk-Lasocka J., Autyzm czy nie autyzm? Problemy diagnozy i terapii psychologicznej małych dzieci, Dolnośląska Szkoła Wyższa Edukacji, Wrocław 1999, ISBN 83-910486-0-1.
Pietras T., Witusik A., Gałecki P., (red.), Autyzm – epidemiologia, diagnoza i terapia, Wydawnictwo Continuo, Wrocław 2010, ISBN 978-83-89629-99-9.
Pisula E., Autyzm – przyczyny, symptomy, terapia, Harmonia, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7134-420-6.
Pisula E., Autyzm u dzieci. Diagnostyka, klasyfikacja, etiologia, PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13063-6.
Winczura B., (red.), Autyzm – na granicy zrozumienia, Impuls, Kraków 2010, ISBN 978-83-7587-357-3.

Artykuły Autyzm

Autyzm nie jest jednolity, u każdego dziecka występują nieco inne zaburzenia. Być może właśnie dlatego, że - jak odkryto - podobnie jak w cukrzycy, mamy do czynienia z różnymi typami autyzmu.

Wyróżniono dwa różne typy autyzmu

Po ukończeniu pierwszego roku życia dziecko przestaje być niemowlęciem. Od pierwszych dni rodzice towarzyszą szkrabowi w jego małych i dużych sukcesach, wspierają, chronią, pielęgnują, oklaskują ...

Rozwój dziecka rocznego

Kiedy na świat przychodzi dziecko, rodzice od początku zabiegają o to, by noworodkowi było jak najlepiej – karmią, przewijają, uspokajają, noszą na rękach. Bezustannie towarzyszą im też obawy i ...

Prawidłowy rozwój dziecka

Opóźniony rozwój mowy dziecka to częsta przyczyna zmartwień rodziców, którzy zachodzą w głowę, dlaczego ich pociecha nie rozmawia z rówieśnikami, nie inicjuje kontaktów słownych, posługuje się ...

Opóźniony rozwój mowy

Autyzm to złożone i tajemnicze zaburzenia związane z upośledzeniem zdolności odczytywania motywów innych ludzi, posługiwania się językiem i uczestniczenia w interakcjach społecznych. Nie ma dwóch ...

Rodzaje autyzmu

Rodzice dzieci autystycznych stoją przed poważnym wyzwaniem wychowania maluchów, które wykazują specyficzne trudności rozwojowe. Często czują się osamotnieni, pozbawieni wsparcia i fachowej ...

Rodzice dzieci autystycznych

Zespół sawanta (ang. Savant Syndrome) to niezwykła dysfunkcja mózgu, która polega na tym, że osoby upośledzone umysłowo prezentują ponadprzeciętne zdolności. Sawanci zwykle mają doskonałą pamięć ...

Zespół sawanta

Echolalia rozumiana jako patologia umiejętności komunikacyjnych polega na stereotypowym powtarzaniu części słów albo całych wyrazów czy fraz wypowiedzianych wcześniej przez inne osoby bądź ...

Echolalia

Witaminy dla ciężarnych pozwalają chronić dziecko już od poczęcia. Kobiety ciężarne muszą zdawać sobie sprawę, jak bardzo witaminy i minerały są potrzebne do tego, by rozwój dzieci przebiegał ...

Autyzm to choroba, której przyczyny nie są jeszcze do końca wyjaśnione. Wiadomo, iż na jej rozwój składa się obecność kilku różnych czynników ryzyka zarówno o podłożu genetycznym, jak i środowiskowym.

Autyzm wczesnodziecięcy został wyodrębniony w 1943 roku przez Leo Kannera jako zespół objawowy, charakteryzujący się trzema kardynalnymi cechami patologii funkcjonowania – skrajnym unikaniem przez ...

Autyzm u trzylatka

Zaburzenia rozwoju mowy u dzieci mogą powstawać na skutek różnych chorób, na przykład autyzmu. Autyzm dziecięcy należy do schorzeń rozległych, nie w pełni jeszcze opisanych. U niektórych dzieci ...

Zaburzenia mowy u dzieci - to nie zawsze autyzm

Autyzm to zaburzenie rozwojowe, w którym ważną rolę odgrywa funkcjonowanie mózgu. Choroba polega na odcięciu się człowieka od zewnętrznego świata, ograniczeniu wymiany informacji ze środowiskiem, ...

Dziecko z autyzmem obsesyjnie ustawia puszki.

Całościowe zaburzenia rozwojowe to autyzm wczesnodziecięcy, autyzm atypowy, zespół Aspergera, zespół Retta i dziecięce zaburzenie dezintegracyjne. Czym objawia się każda z tych chorób?

Całościowe zaburzenia rozwojowe

Autyzm u dzieci to grupa zaburzeń, które wpływają na zdolność komunikowania się, utrzymywania kontaktów społecznych i okazywania emocji. Objawy autyzmu są zwykle widoczne u dwuletnich dzieci, ...

Objawy autyzmu u dwulatka

Autyzm jest jednym z wielu złożonych zaburzeń neurorozwojowych. Charakteryzuje się zaburzeniami społecznymi, trudnościami w komunikacji oraz ograniczonymi, powtarzającymi się i stereotypowymi ...

Objawy autyzmu u małych dzieci

Autyzm jest złożonym schorzeniem neurologicznym charakteryzującym się zaburzeniami komunikacji uczuć, integracji wrażeń zmysłowych, problemami z komunikowaniem się i funkcjonowaniem społecznym. ...

Rehabilitacja dzieci z autyzmem

Autyzm wczesnodziecięcy opisał Leo Kanner. Stworzył on kryteria autyzmu, które obowiązują do dzisiaj. Obserwując dzieci wyróżnił spośród nich grupę, u której zaobserwował inne objawy niż u dzieci ...

Autyzm wczesnodziecięcy - objawy i przyczyny

Ludzie często zastanawiają się jak bardzo powszechny jest autyzm? Naukowcy do tej pory sadzili, iż częstość występowania spektrum zaburzeń autystycznych u amerykańskich dzieci wynosi 1 na 150 ...

Autyzm bardziej powszechny niż się spodziewano

Autyzm może być spowodowany kilkoma rzadkimi mutacjami genetycznymi - tak wynika z szeroko zakrojonych międzynarodowych badań. Jednak odnalezienie przyczyn autyzmu jest jak układanie puzzli, nie ...

Autyzm wywołany przez mutację genetyczną?

Dziecko autystyczne rozwija się inaczej niż jego rówieśnicy. Czasami ma zupełnie inne preferencje niż pozostałe dzieci . Dlatego wybór zabawek dla dziecka chorego na autyzm może być trudniejsze ...

Jak dobrać zabawki dla dziecka autystycznego?

Odbiór informacji przez nasze zmysły oraz ich celowa organizacja w naszym ośrodkowym układzie nerwowym (tzw. integracja sensoryczna) to procesy, które umożliwiają odpowiednią interpretację ...

Sensoryzmy

Niemożność komunikacji z dziećmi autystycznymi była przez lata powodem postrzegania ich jako upośledzonych intelektualnie. Badania wykazują jednak, że większość osób dotkniętych tą chorobą ma ...

Dziecko autystyczne

Zabawa odgrywa istotną rolę w życiu każdego dziecka: rozwija, edukuje, pozwala na nabywanie nowych umiejętności społecznych, komunikację i kontakt z rówieśnikami. Myśląc o zabawie autystycznego ...

Zabawy dla dzieci z autyzmem

Autyzm jest ciężkim zaburzeniem powodującym powstanie w rodzinie stanu przewlekłego napięcia i stresu, który może negatywnie wpływać na rozwój i funkcjonowanie rodzeństwa autystycznego dziecka. ...

Autyzm a rodzina

Z obserwacji wynika, że świat osób autystycznych jest pełen chaosu i niepokoju. Głównym więc zadaniem nas, jako terapeutów - pedagogów jest podjęcie wysiłku, by ich świat uporządkować, wprowadzić ...

Agresja u dziecka

Ponad 35 lat po wprowadzeniu przez Leo Kannera w 1943 r. terminu „wczesny autyzm dziecięcy” amerykańskie badaczki Lorna Wing i Judith Gould zaproponowały termin „spektrum zaburzeń autystycznych” . ...

„Triada autystyczna”, czyli charakterystyczny wzorzec objawów w autyzmie

Związek zachorowania na autyzm z płcią od dawna stanowi przedmiot  intensywnych badań naukowych. Wraz z upływem czasu pogłębia się nasza wiedza dotycząca genetycznego podłoża choroby, wciąż ...

Czy istnieje związek autyzmu z płcią?

Terapia behawioralna jest jedną z głównych metod leczenia autystycznych dzieci. Zalecana jest zwłaszcza we wczesnej interwencji, czyli w przypadku dzieci, które nie ukończyły 3. roku życia. Jej ...

Metoda behawioralna

Pojawiające się u części dzieci autystycznych zachowania agresywne lub autoagresywne wywołują u rodziców reakcję w postaci bezradności, lęku i rozpaczy. Niezrozumiałe dla nich złość, krzyk i próby ...

Autyzm a agresja

Jeżeli twoje dziecko ma podejrzenie autyzmu lub jego zachowanie wzbudza twoje obawy, nie zwlekaj z konsultacją  u specjalisty. W Polsce jest wiele ośrodków, które służą pomocą dotkniętym tym ...

Autyzm - gdzie znajdziesz pomoc

Dla wielu rodziców diagnoza „autyzm” brzmi jak wyrok. Wielu z nich wspomina, że chwila usłyszenia diagnozy jest momentem, w którym zawalił się cały ich świat. Po uczuciu niedowierzania i podawaniu ...

Autyzm - rady dla rodziców

Kiedy u 18-miesięcznego Rauna Kaufmana zdiagnozowano autyzm, miał iloraz inteligencji poniżej 30. Obecnie odnosi sukcesy naukowe i inspiruje swoich studentów do pracy z dziećmi z zaburzeniami ...

Metoda Opcji w leczeniu autyzmu

Przez długi okres sądzono, że szczepienia mogą powodować autyzm. Teza została obalona, ale nieprzychylna wieść rozniosła się i głośnym echem zbiera plony. Wiele osób obawia się szczepień, unika ...

Szczepienia w okresie rozwojowym

Autyzm. To słowo budzi lęk. Przywodzi nam na myśl obraz ludzi, którzy żyją odizolowani, w swoim świecie. Do niedawna uważano, że jest to uszkodzenie mózgu i w związku z tym nie ma nadziei na ...

Co to jest autyzm?

Jak dotąd nie odkryto czynnika odpowiedzialnego za rozwój autyzmu. Nie ma jednego genu, który powoduje autyzm. Można mówić jedynie o pewnej podatności genetycznej do zachorowania. Uznaje się ...

Przyczyny autyzmu

Rozpoznanie autyzmu nie jest proste. Postawienie diagnozy wymaga dokładnej obserwacji dziecka i jego zachowań oraz często wielu wizyt w przychodni specjalistycznej. Chorego bada zespół ...

Diagnostyka autyzmu

Obecnie wczesna diagnoza autyzmu u dziecka daje mu szansę na wyleczenie lub zminimalizowanie objawów. Leczenie autyzmu to w dzisiejszych czasach nie tylko psychoterapia. Lekarze amerykańscy ...

Metody leczenia autyzmu

Zespół Aspergera albo inaczej syndrom Aspergera uznaje się za łagodną odmianę autyzmu. Jakie są przyczyny i objawy zespołu Aspergera?

Co to jest zespół Aspergera?

Po postawieniu diagnozy „autyzm” rodzice przeżywają szok. Potem zaczynają się próby adaptacji do tej wiadomości. Ten proces przypomina na początku żal po stracie. Strata dotyczy wizji dziecka, ...

Diagnoza autyzm - miejsce rodziny

Autyzm

Zdrowie

Pytania do eksperta

Dziecko nie naśladuje podczas zabaw - czy to może być autyzm?

Witam, jestem mamą 11-miesięcznego chłopca. Synek ruchowo rozwija się bardzo dobrze. Od ok. 3 tygodni chodzi z naszą pomocą. Martwi mnie to, że nie pokazuje paluszkiem, nie robi „papa”, nie klaszcze, nie robi „kosi-kosi”. Jak mu to pokazuję, to uśmiecha się do mnie, ale nie chce naśladować. Umie robić „Indianina” (mąż go uczył). Nauczył się od razu i teraz, jak mu się przypomni, to tak robi. ...
Odpowiada: lek. med. Anna Syrkiewicz

Agresywne zachowanie dziecka - czy to autyzm?

Odpowiada: lek. med. Anna Syrkiewicz

Mój syn macha rękami lub głową - czy to normalne?

Odpowiada: mgr Magdalena Brudzyńska
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »