Czym są dopalacze?

Co to są dopalacze? To produkty zawierające substancje psychoaktywne nie znajdujące się na liście substancji zakazanych w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii. Dopalacze wywołują u spożywającej je osoby efekt narkotyczny, zbliżony do zdelegalizowanych substancji – producenci starają się jak najwierniej oddać działanie narkotyków. Problem kontroli produkcji dopalaczy jest znany zarówno w Stanach Zjednoczonych, krajach Unii Europejskiej, jak i w Polsce.

Jak działają dopalacze?

Skład chemiczny dopalaczy ulega ciągłej zmianie w celu ominięcia zakazów antynarkotykowych. Wraz z wejściem ustawy zabraniającej obrotu konkretną substancją psychoaktywną, producenci zamieniają ją na jej analog, czyli substancję, która ma bardzo podobne działanie, a jeszcze nie została zakazana. W Stanach Zjednoczonych, Australii i Nowej Zelandii rozszerzono definicję nielegalnych substancji psychotropowych, dzięki czemu taki proceder jest niemożliwy. Kolejnym problemem prawnym w Polsce jest fakt, że produkty oficjalnie nieprzeznaczone do spożycia nie podlegają kontroli Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej, co skwapliwie zostało wykorzystane przed producentów, rozprowadzających dopalacze jako np. produkty kolekcjonerskie.

Warto pamiętać, że rzadko zdarza się, aby na opakowaniu umieszczono pełną listę substancji psychoaktywnych zawartych w danym produkcie. Według badań, potencjalnych substancji psychoaktywnych jest ponad 12 tysięcy.

Działanie dopalaczy opiera się na substancjach psychoaktywnych, które wywołują różne efekty zbliżone do działania narkotyków. Wyróżnia się trzy grupy dopalaczy:

• susze i kadzidełka (tzw. „spice”) pochodzenia najczęściej roślinnego, których działanie jest zbliżone do marihuany lub opium, a zażywa się je za pomocą spalania ich w fajkach lub skrętach, w ich składzie znajdować się może także kofeina, wanilina, THC, eugenol;
• tzw. „party pills”, czyli tabletki, lub proszek pochodzenia głównie syntetycznego, będące mieszanką halucynogenów, stymulantów, opioidów, empatogenów lub dysocjantów, ich działanie ma być pobudzające i poprawiające nastrój, a także wspomagające przy braku energii, tabletka ecstasy była dawniej party pill, obecnie jest zakazana;
• środki syntetyczne w formie między innymi małych pigułek lub znaczków do lizania, w składzie których jest tylko jedna substancja.

Dopalacze – skutki uboczne

Działanie dopalaczy i potencjalne skutki uboczne są nadal badane. Problemem jest ciągle zmieniający się skład dostępnych dopalaczy, jednak powszechnie uważa się, że jednym z zagrożeń związanych z tymi substancjami jest uzależnienie od dopalaczy.
 

Dopalacze do niedawna były legalnie dostępne jako produkty kolekcjonerskie, nie do spożycia. Ze względu na ominięcie przepisów substancje psychoaktywne stały się dostępne dla ludzi, mimo iż ich szkodliwość nie została nawet przebadana. Obecnie obrót dopalaczami stał się zabroniony, dzięki czemu ich dostępność została znacznie utrudniona. Warto pamiętać, że niewinnie wyglądające tabletki mogą prowadzić do utraty zdrowia, a nawet życia.


Bibliografia

Vetulani J. MÓZG: fascynacje, problemy, tajemnice, Homini, Kraków 2011, ISBN 978-83-61568-37-7
Król M., Panasiuk L., Szponar E., Ostre zatrucia (Praktyka Lekarza Rodzinnego), Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3862-0
Szukalski B. NARKOTYKI - kompendium wiedzy o środkach uzależniających, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2005, ISBN 83-85705-73-2
Wanat W. Narkotyki i narkomania, Iskry, Warszawa 2006, ISBN 83-244-0009-5
 
Nasze dzieci i zagrożenia - DOPALACZE - WYPALACZE!!!