Uzależnienie od marihuany

Marihuana jest zaliczana do narkotyków miękkich, ponieważ nie uzależnia fizycznie. Uważa się ją za typowo „imprezowy” narkotyk, który ma poprawiać nastrój, wyostrzyć doznania zmysłowe, np. podczas słuchania muzyki, i zintensyfikować doznania seksualne. Marihuana, zwana inaczej gandzią, maryśką, trawą, zielskiem albo ziołem, to wysuszone kwiatostany żeńskich roślin konopi indyjskich i/lub konopi siewnych. Główną substancją psychoaktywną, zawartą w marihuanie, jest THC, czyli tetrahydrokannabinol, oraz inne kannabinoidy. Marihuana w zależności od warunków wykazuje działanie uspokajające, euforyzujące lub przeciwbólowe. Pobudza apetyt, rozkurcza mięśnie, zmniejsza ciśnienie śródgałkowe i rozszerza oskrzela.

Spis treści:
  1. 1. Charakterystyka kannabinoli
  2. 2. Działanie marihuany
  3. 3. Zespół uzależnienia od marihuany
  4. 4. Marihuana a alkohol
    1. 4.1. Ryzyko łączenia marihuany z alkoholem

1. Charakterystyka kannabinoli

Konopie indyjskie (Cannabis sativa) zawierają kilkadziesiąt aktywnych biologicznie substancji. W Polsce konopie indyjskie są uprawiane nielegalnie w warunkach naturalnych lub w szklarniach, ale w niektórych państwach, np. Holandii i Szwajcarii, posiadania marihuany nie uznaje się za przestępstwo. Konopie uzyskały nazwę narkotyku „rekreacyjnego”, używanego w celu intensyfikacji przyjemności. Efekty działania THC i doznania zależą jednak od: wielkości dawki, drogi użycia, cech osobowości i stanu emocjonalnego osoby zażywającej marihuanę. Bardzo często marihuanę łączy się z alkoholem w celu spotęgowania efektu euforyzującego. 

Obok marihuany, inne postacie konopi, to m.in.: haszysz, olej haszyszowy i THC syntetyczne w formie tabletek i pastylek. Marihuana z wyglądu przypomina suchą natkę pietruszki. Haszysz ma postać brązowych lub czarnych kulek albo kostek. Kontrowersję budzą tezy, potwierdzone przez WHO, jakoby spożycie konopi było mniej szkodliwe niż konsumpcja legalnych używek, takich jak alkohol czy tytoń. Tego rodzaju twierdzenia skłaniają tylko młodzież do częstszego sięgania po narkotyk.

Przetwory konopi indyjskich, w tym marihuana, najczęściej palone są w papierosach (tzw. skręty, jointy, blanty) lub w fajkach albo lufkach. Mogą być również przyjmowane doustnie, rzadziej używane są do produkcji naparów i słodyczy (np. ciasta z marihuaną). THC ma długi okres półtrwania (ponad 20 godzin), a metabolity są wykrywane w organizmie nawet do dwóch tygodni od zażycia jednorazowej dawki narkotyku. Całkowite usunięcie tetrahydrokannabinolu może być możliwe nawet dopiero po trzech miesiącach. Mimo iż bezpośrednia toksyczność marihuany jest raczej niska, to niestety THC wykazuje dużą skłonność do kumulowania się w ustroju. Dawka śmiertelna marihuany wynosi około 1/3 masy ciała człowieka.

2. Działanie marihuany

Konopie indyjskie powodują zmianę percepcji czasu i odległości (wydłużenie lub skrócenie) oraz obrazu ciała (uczucie lekkości). Może pojawić się synestezja, np. widzenie dźwięków, słyszenie kolorów itp. Przeżyciom tym towarzyszy dobre samopoczucie, euforia, wyższa samoocena, odprężenie, spadek samokontroli, uczucie wyostrzenia zmysłów i lepszego rozumienia świata, filozofowanie, wielomówność oraz napadowy śmiech. Czasami po zażyciu marihuany może pojawić się senność i nadmierne uspokojenie. Niestety THC osłabia pamięć, koordynację wzrokowo-ruchową, koncentrację uwagi i czynności automatyczne.

 Osłabienie siły mięśniowej z płynnością ruchów i zwolnienie czasu reakcji prowadzą do obniżenia sprawności psychofizycznej.

Wyróżnia się cztery fazy działania THC, między którymi występują okresy uspokojenia:

  • faza dobrego samopoczucia, euforii i wielomówności,
  • faza nadwrażliwości zmysłowej (słuchu i wzroku), zaburzeń poczucia czasu i przestrzeni oraz niekiedy napadów ostrego lęku,
  • faza ekstatyczna,
  • faza snu i przebudzenia.

Czasami może dojść do intoksykacji marihuaną, co objawia się m.in.:

  • psychozą intoksykacyjną,
  • przyspieszonym tętnem,
  • wzrostem ciśnienia,
  • rozszerzeniem oskrzeli,
  • podrażnieniem błon śluzowych dróg oddechowych,
  • przekrwieniem spojówek,
  • bólem głowy,
  • gorączką,
  • ogólnie złym samopoczuciem,
  • wysuszeniem błon śluzowych jamy ustnej,
  • wzmożonym łaknieniem.

Psychoza intoksykacyjna po zatruciu kannabinolami może manifestować się w postaci omamów wzrokowych i słuchowych, pseudoomamów, gonitwy myśli, depersonalizacji, derealizacji, urojeń prześladowczych, zmian schematu ciała, przymglenia świadomości, niepokoju, lęku, zagubienia, poczucia umierania i utraty zmysłów oraz bezsenności. Objawy psychotyczne zazwyczaj mijają po kilku dniach.

Warto pamiętać, że kannabinole działają bardziej drażniąco niż tytoń i zawierają więcej substancji kancerogennych (rakotwórczych). THC toruje również powstawanie zaburzeń psychicznych. Niejasny jest związek nadużywania marihuany z zachorowaniem na schizofrenię. Nie do końca wiadomo, czy zwiększa ona ryzyko tej choroby, czy jest tylko mechanizmem spustowym u osób, które wykazują już predyspozycje do zaburzeń z grupy schizofrenii. „Trawka” uzależnia – mimo że u osób, które odstawiły narkotyk, nie widać typowych objawów „głodu”, może u nich wystąpić uzależnienie psychiczne. U takiej osoby po odstawieniu marihuany pojawia się tzw. zespół amotywacyjny, przejawiający się niechęcią do podejmowania jakiejkolwiek aktywności, ograniczeniem kontaktów towarzyskich, osłabieniem pamięci i koncentracji.

Najczęstsze powikłania palenia marihuany, to: bóle gardła, zapalenie oskrzeli i astma. U kobiet regularnie palących występują zaburzenia miesiączkowania, a u mężczyzn – zaburzenia produkcji testosteronu. Dzieci matek palących marihuanę mają mniejszą masę urodzeniową niż dzieci matek niepalących. Dodatkowo palący „trawkę” są bardziej narażeni na urazy, np. wskutek wypadków komunikacyjnych, gdyż THC osłabia refleks.

3. Zespół uzależnienia od marihuany

Konopie indyjskie uzależniają przede wszystkim psychicznie. Badania dowodzą istnienia zjawiska tolerancji odwróconej, co oznacza, że przy systematycznym przyjmowaniu THC dochodzi do nadwrażliwości na tę substancję psychoaktywną i osiągania pożądanych doznań przy mniejszych dawkach. Zjawisko odwróconej tolerancji i niska toksyczność THC ma przemawiać za małym potencjałem uzależniającym narkotyku i jego „względnym” bezpieczeństwem.

Objawy uzależnienia od marihuany, to:

  • zaburzenia snu,
  • apatia, brak motywacji do działania,
  • ograniczanie kontaktów międzyludzkich,
  • zaburzenia koncentracji i pamięci,
  • zaburzenia zdolności uczenia się,
  • myślenie magiczne i porozrywane,
  • upośledzenie umiejętności logicznego myślenia,
  • osłabienie zachowań intuicyjnych,
  • wychudzenie,
  • przewlekłe zapalenia krtani i oskrzeli,
  • napady kaszlu,
  • przekrwienie spojówek i białkówek.

Dłuższe zażywanie marihuany prowadzi do zespołu apatyczno-abulicznego, który manifestuje się bezczynnością, zobojętnieniem uczuciowym i zmniejszeniem zainteresowań. W skrajnej postaci nastolatki palące marihuanę mogą izolować się od społeczeństwa i przerwać naukę. Uzależnienie fizyczne od THC jest słabo wyrażone i występuje jedynie u osób uzależnionych, które przyjmują codziennie wysokie dawki narkotyku. Do objawów abstynencyjnych, które pojawiają się w czasie niebrania, zalicza się: drażliwość, lęk, głód psychiczny, wzmożoną potliwość, spadek apetytu, dolegliwości żołądkowe, dreszcze, niewielki wzrost temperatury ciała i zaburzenia snu. Odstawienie marihuany może skutkować zaburzeniami psychotycznymi, w tym tzw. flashbackami.

 Flashbacki to nawroty objawów psychotycznych, np. omamów wzrokowych, napadów lęku, zaburzeń percepcji czasu i przestrzeni oraz doznań zmysłowych, utrzymujących się od kilku sekund do kilku minut. Jak rozpoznać, czy ktoś bierze marihuanę? Warto zwrócić uwagę na słodką woń oddechu, włosów i ubrania, powiększone źrenice, przekrwione oczy, zaburzenia koordynacji ruchowej, zwiększony apetyt, chwiejność emocjonalną, opóźniony refleks, nieuzasadniony chichot oraz fifki, bibułki papierosowe, nasionka i zielono-brązowe liście.

Leczenie uzależnienia od marihuany nie wymaga zazwyczaj hospitalizacji – wystarczy pomoc ambulatoryjna w postaci psychoterapii.

4. Marihuana a alkohol

Alkohol i marihuana to bardzo niebezpieczne połączenie. Ludzie decydują się na nie, aby zwiększyć swoje odurzenie lub wzmocnić efekt narkotyku. Często zdarza się tak, że osoby pod wpływem narkotyków lub alkoholu sięgają po kolejną używkę, gdyż nie są już w stanie podejmować rozsądnych decyzji. Im więcej substancji odurzających się przyjmie, tym większe szanse na zaszkodzenie zdrowiu i zagrożenie życiu. Skutki marihuany w połączeniu z alkoholem są nieprzewidywalne. Działanie obu substancji może się zwiększyć, a niekiedy pojawiają się nieprzewidziane reakcje.

Palenie marihuany i picie alkoholu może dać takie objawy, jak nudności, wymioty, ataki paniki, napady lęku i paranoi. Osoby bardziej podatne na używki po jednoczesnym stosowaniu marihuany i alkoholu mogą doświadczyć objawów psychozy. Istnieją dowody na to, że obecność alkoholu we krwi sprzyja szybszej absorpcji THC. W rezultacie osobie stosującej obie używki na raz może zrobić się niedobrze po zapaleniu konopi indyjskich. Pojawiają się zawroty głowy, nudności, wymioty, bladość skóry, potrzeba położenia się. Objawy silniej manifestują się, gdy pali się skręta po wypiciu alkoholu niż w odwrotnej konfiguracji – kiedy pije się alkohol po wypaleniu marihuany. Zarówno nadużywanie alkoholu, jak i nadużywanie „trawki” może być bardzo niebezpieczne. Niebezpieczeństwo wzrasta, gdy nadmiar etanolu łączy się z dużą ilością THC.

4.1. Ryzyko łączenia marihuany z alkoholem

Połączenie palenia marihuany z piciem alkoholu może skutkować:

  • nieprzewidywalnymi reakcjami organizmu na używki – połączenie alkoholu i konopi indyjskich daje większe prawdopodobieństwo skutków ubocznych każdej z tych substancji odurzających niż gdyby się je stosowało w odosobnieniu. Mogą to być objawy somatyczne (wymioty, nudności), jak i objawy psychiczne (paranoja, lęk, niepokój);
  • zaburzeniem kontroli nad pojazdami – alkohol wpływa na zdolność kierowania pojazdami, podobnie jak marihuana. Oba środki zaburzają koncentrację uwagi, percepcję i refleks. Nawet w niewielkich dawkach połączenie alkoholu i marihuany może doprowadzić do zagrożenia życia i zdrowia kierującego pojazdem, pasażerów i innych uczestników ruchu drogowego;
  • znacznym odurzeniem – w takiej sytuacji ludzie stają się mniej świadomi i tracą kontrolę nad sobą i otoczeniem. Pojawia się ryzyko, że doprowadzą do sytuacji zagrażających ich życiu lub przyzwolą na niebezpieczne zachowania seksualne;
  • zastąpieniem jednego uzależnienia drugim – osoby, które starają się zerwać z jednym nałogiem, mogą ulec drugiemu, który pomaga im w łagodzeniu objawów odstawienia, np. osoby starające się rzucić palenie marihuany mogą mieć problemy ze snem, przez co zaczynają pić alkohol, który ma im ułatwić zasypianie.

Uzależnienie od marihuany samo w sobie stanowi zagrożenie dla zdrowia człowieka, u którego narkotyk negatywnie wpływa na mózg i układ nerwowy. Z kolei połączenie palenia marihuany z piciem alkoholu sprawia, że człowiek szybciej ulega nałogowi.

Bibliografia

  • Baran-Furga H., Steinbarth-Chmielewska K., Uzależnienia. Obraz kliniczny i leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2277-0.
  • Karpowicz P., Narkotyki. Jak pomóc człowiekowi i jego rodzinie?, Instytut Wydawniczy Kreator, Białystok 2002, ISBN 83-7344-004-6.
  • Robson P., Narkotyki, Medycyna Praktyczna, Kraków 1997, ISBN 83-86657-32-4.
  • Szukalski B., NARKOTYKI – kompendium wiedzy o środkach uzależniających, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2005, ISBN 83-85705-73-2.
  • Wanat W., Narkotyki i narkomania, Iskry, Warszawa 2006, ISBN 83-244-0009-5.
  • Woronowicz B., Uzależnienia – geneza, terapia, powrót do zdrowia, Media Rodzina, Poznań 2009, ISBN 978-83-7278-369-1.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
24

Komentarze

Pytania do specjalistów

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

andzia1810 Forum Psychologia 2 odpowiedzi Uzależnienie od marihuany i alkoholu andzia1810:

Mam pytanie moj chlopak co dziennie pali marihuane i pije piwo chce sie leczyc ale nie wiemy gdzie powinien sie zgosic zeby mu pomogli jestesmy z gdanska.

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Motywacja a uzależnienie od marihuany ~:

PROSZĘ O POMOC!!! , ponieważ nie wiem, w jaki sposób mogę pomóc mojemu przyjacielowi ( 20 lat ) . 2 lata temu zaczął od marihuany, następnie ' okazyjnie 'dopalacze i amfetamina. Każda próba rzucenia nałogu utwierdza go w przekonaniu,że nie ma...

pokaż 5 następnych

Artykuły Klasyfikacja narkotyków

Klasyfikacja narkotyków Dopalacze

Dopalacze to produkty zawierające substancje psychoaktywne, które nie zostały dodane do listy zabronionych. Legalne dopalacze mają podobne działanie do substancji nielegalnych i mogą powodować równie tragiczne skutki. Pomimo tego, ludzie...

Klasyfikacja narkotyków Uzależnienie od kofeiny

Kofeina jest najbardziej rozpowszechnionym środkiem stymulującym na świecie. Wiele osób nie traktuje jej jako narkotyku czy substancji psychoaktywnej, chociaż wykazuje bezpośredni wpływ na układ nerwowy. Kofeina to alkaloid, który występuje...

Klasyfikacja narkotyków Morfina

Morfina to alkaloid. Jest organicznym związkiem chemicznym i główną substancją psychoaktywną opium. W stanie czystym morfina to biały, krystaliczny, bezzapachowy proszek, słabo rozpuszczający się w wodzie, o gorzkim smaku. Działa hamująco na...

Klasyfikacja narkotyków Wąchanie kleju

Wąchanie kleju (ang. glue sniffing) w języku narkomanów bywa określane jako tzw. „kiranie”. Inhalowanie lotnych rozpuszczalników niesie ze sobą poważne konsekwencje zdrowotne i nieodwracalne uszkodzenia mózgu. Środki...

Uzależnienie od dopalaczy
Klasyfikacja narkotyków Uzależnienie od dopalaczy

Używki i różnego rodzaju dopalacze działają negatywnie nie tylko na zdrowie, ale i na psychikę człowieka. Często prowadzą do depresji, a młodzi ludzie uzależnieni od nich często trafiają na odwyk do klinik psychiatrycznych. Nierzadko zaczyna się...

Klasyfikacja narkotyków Uzależnienie od heroiny

Heroina albo inaczej diamorfina (acetylowa pochodna morfiny) należy do narkotyków twardych. Po raz pierwszy heroinę zsyntetyzował brytyjski chemik Alder Wright w 1874 roku. Heroina, podobnie jak morfina, wykazuje działanie przeciwbólowe,...

Klasyfikacja narkotyków Uzależnienie od kokainy

Kokaina to alkaloid otrzymywany z liści krzewu Erythroxylon coca. Kokaina należy do substancji psychostymulujących. Jest produkowana nielegalnie. „Czysta kokaina” ma postać białego proszku. W medycynie stosuje się ją coraz rzadziej, wyłącznie...

Klasyfikacja narkotyków Uzależnienie od benzodiazepin

Benzodiazepiny to leki o działaniu przeciwlękowym, uspokajającym, nasennym, przeciwdrgawkowym i relaksacyjnym. Wprowadzono je do lecznictwa na początku lat 60. XX wieku jako alternatywę dla bardziej uzależniających barbituranów. W Polsce...

Klasyfikacja narkotyków Uzależnienie od amfetaminy

Amfetaminy stanowią grupę środków psychostymulujących, pochodnych fenylopropylanu. Potoczne nazwy amfetaminy, to: speed, base ice, czarnulka, uppers. Okazjonalnie przyjmuje się zwykle 5-15 mg na dobę. Amfetamina ma postać białego lub lekko...

Klasyfikacja narkotyków Lotne rozpuszczalniki

Lotne rozpuszczalniki albo substancje wziewne stanowią alternatywę dla drogich i nielegalnych narkotyków twardych. Wykazują działanie depresyjne na OUN. Są powszechnie dostępne we wszystkich gospodarstwach domowych w postaci klejów,...

pokaż 10 następnych