Andrographis paniculata - działanie, wskazania, skutki uboczne

Andrographis paniculata to łacińska nazwa brodziuszki wiechowatej. To gatunek roślin jednorocznych z rodziny akantowatych. Pochodzi z krajów Azji Południowej: Indii i Sri Lanki, ale rozpowszechniona została na obszarze Azji Południowo-Wschodniej oraz na Karaibach. Uprawia się ją głównie w Tajlandii, Indiach oraz Chinach.

Roślina jest wykorzystywana w ziołolecznictwie. Jej liście i podziemne łodygi są wykorzystywane do produkcji preparatów ziołowych. Stosuje się je jako suplementy diety, choć wielu fitoterapeutów nazywa je lekami. Jest rośliną bardzo cenioną w medycynie naturalnej.

Jak wygląda brodziuszka wiechowata? Ma zieloną łodygę, lancetowate liście, fioletowe kwiaty i owoce podobne do jagód. Maksymalna wysokość, jaką może osiągnąć krzew, wynosi nieco ponad metr.

Andrographis uznanie zdobyła za sprawą związków diterpenowych, które są obecne w nadziemnych częściach rośliny. Jej najcenniejsze substancje to neoangrafolid oraz andrografolid, taniny, saponiny, flawonoidy, a także sitosterole. Brodziuszka wiechowata wzmacnia odporność, wyróżnia się działaniem antyoksydacyjnym, kontroluje apetyt, a także chroni wątrobę. Ma właściwości przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne.

Ponieważ Andrographis paniculata ma bardzo szerokie spektrum działania, jest obecna medycynie ajurwedyjskiej, a także tradycyjnej medycynie chińskiej. Brodziuszka wiechowata jest stosowana:

• do zapobiegania i leczenia przeziębienia oraz grypy,
• na ból gardła, kaszel, bolesne migdałki, zapalenie oskrzeli, na zatoki,
• przy dolegliwościach trawiennych, w tym biegunek, zaparć, gazów jelitowych, kolki i bólu brzucha, na brak apetytu,
• schorzeniach wątroby, w tym w powiększeniu wątroby, żółtaczce i uszkodzeniach wątroby spowodowanych lekami,
• łagodzeniu objawów skórnych, takich jak wrzody czy świąd,
• jako wsparcie w miażdżycy, w celu zapobiegania chorobom serca i cukrzycy,
• w celu łagodzenia objawów ukąszeń owadów,
• w celu stymulowania układu odpornościowego,
• z uwagi na właściwości ściągające, bakteriobójcze, przeciwgorączkowe,
• ze względu na działanie przeciwpasożytnicze,
• w leczeniu boreliozy.

Według wielu specjalistów Andrographis paniculata to jedno z podstawowych ziół stosowanych przy boreliozie, ponieważ wykazuje działanie krętkobójcze, chroni mięsień sercowy, ma działanie przeciwzapalne (co jest ważne w stanach zapalnych stawów), redukuje neurologiczne aspekty boreliozy, a i stymuluje odpowiedź immunologiczną na zakażenie.

W sprzedaży można znaleźć przetworzone: suszone, mielone oraz pocięte liście bądź Andrographis paniculata w formie kapsułek. Warto pamiętać, że najwięcej cennych właściwości posiadają części nadziemne.

Jak przygotować napar z brodziuszki?

Należy łyżkę ziół zalać szklanką wrzątku, a napój odstawić do ostygnięcia. Z andrographis można przygotować także wywar. Wystarczy łyżkę ziół zalać szklanką zimnej wody, a następnie doprowadzić do wrzenia, po czym gotować napój na małym ogniu przez 20 minut. Osoby, które zdecydowały się na stosowanie tabletek lub kapsułek z andrographis, powinny zwrócić uwagę na zawartość procentową andrografolidu w produkcie. Najczęściej wartości oscylują w granicach 4% - 6%, ale można kupić produkty zawierające 30% substancji. Nie jest jednak tak, że im jej więcej, tym lepiej. Okazuje się, że najbezpieczniej jest wybierać preparaty z mniejszą zawartością procentową andrografolidu (najlepiej do 6%).

Choć Andrographis paniculata jest uznawana za roślinę bezpieczną, jak każdy lek czy suplement diety, może wywoływać działania niepożądane. Skutkami ubocznymi związanymi z jej stosowaniem są biegunki, wymioty, utrata apetytu, wysypka, ból głowy, katar i zmęczenie. W sytuacji, gdy brodziuszka wiechowata jest stosowana w za dużych dawkach lub za długo, mogą pojawić się reakcje alergiczne, powiększenie węzłów chłonnych, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Brodziuszka wiechowata nie powinna być stosowana przez ciężarne (z uwagi na możliwe działanie poronne), kobiety karmiące oraz osoby zmagające się z chorobami woreczka żółciowego. Zioło najlepiej stosować po konsultacji z lekarzem.