Ataksja glutenowa – czym jest i jak się objawia. Jak leczyć ataksję glutenową

Ataksja glutenowa jest zaburzeniem koordynacji ruchowej, które powiązane jest ze spożywaniem glutenu. Uważa się, że u chorych, uwalniane podczas trawienia glutenu przeciwciała, atakują odpowiadający za zborność ruchów móżdżek.

Ataksja glutenowa występuje najczęściej u pacjentów powyżej 50. roku życia. Co ciekawe, nie u wszystkich zgłaszających problem ze strony układu nerwowego pacjentów obserwuje się charakterystyczne dla chorób glutenozależnych zmiany w jelitach.

Czym jest gluten?

Gluten to białko powszechnie występujące w nasionach pszenicy, żyta, czy jęczmienia. Czasem zanieczyszczony nim jest także owies. Gluten występuje nie tylko w produktach zbożowych. Znaleźć go można również w wielu rodzajach żywności przetworzonej.

Chociaż najczęściej jest dobrze tolerowany, to jednak u niektórych może wywoływać niepożądane reakcje organizmu. Wrażliwość na gluten może objawiać się zarówno ze strony układu pokarmowego, jak i układu nerwowego.

Do najczęstszych chorób związanych z glutenem należą celiakia (choroba trzewna), alergia na pszenicę oraz nadwrażliwość na gluten.

Najczęściej objawy ataksji glutenowej zaczynają się dość łagodnie, a z czasem zaczynają się nasilać. Do charakterystycznych symptomów należą:

• niezborność ruchów,
• zaburzenia chodu, trudności z utrzymaniem równowagi,
• uczucie niezgrabności,
• trudności przy zapinaniu i odpinaniu guzików,
• oczopląs,
• trudności z mówieniem.

Czasem objawy ataksji glutenowej mogą występować także w połączeniu z miokloniami (niespodziewane, krótkotrwałe skurcze mięśni).

Niestety chorzy, u których pojawiają się tylko objawy neurologiczne, są zdecydowanie później diagnozowani w kierunku celiakii niż pozostali pacjenci. Dlatego też osoby, które zauważą u siebie niepokojące objawy, mogące wskazywać na ataksję glutenową powinny jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.

Ataksja glutenowa jest stanem, poddającym się leczeniu. O przebiegu terapii zawsze decyduje lekarz na podstawie stanu chorego oraz wyników przeprowadzonych badań. Zwykle podstawą leczenia jest dieta bezglutenowa, po której obserwuje się stabilizację lub wycofanie objawów.

Stan neurologiczny pacjentów z ataksją glutenową poprawia się zwykle po eliminacji zboża glutenowego lub ich składników. Ważne jest, by z menu zostały wykluczone nawet śladowe ilości glutenu.

W praktyce oznacza to rezygnację z tradycyjnego pieczywa, różnego rodzaju kasz, makaronów, czy płatków owsianych. Należy także bardzo dokładnie czytać etykiety, ponieważ gluten zawarty jest w wielu produktach przetworzonych.

Ważne jest także, by dieta bezglutenowa była prawidłowo zbilansowana, tak by u chorych nie pojawiły się niedobory pokarmowe.