Bank spermy – jak to wygląda i funkcjonuje?

Bank spermy to miejsce, w którym przechowuje się męskie nasienie. Celem jego działania jest wykorzystanie obecnych w nim plemników do zapłodnienia metodą in vitro bądź inseminacji domacicznej komórek jajowych kobiety.

Instytucja przychodzi na pomoc, gdy para pomimo prób nie może począć dziecka lub kiedy mężczyzna pragnący zostać ojcem chce przechować swoje nasienie w celu wykorzystania go w przyszłości.

Dlaczego mężczyźni oddają nasienie do banku spermy? Powody są różne. W wielu przypadkach jest to honorowe dawstwo nasienia, czyli pomoc parom, które z różnych przyczyn nie mogą począć dziecka.

Najczęściej są to pary, które pomimo leczenia niepłodności nie mogą mieć dzieci z powodu braku lub nieodpowiedniej jakości męskiego nasienia lub gdy mężczyzna jest nosicielem chorób genetycznych (nie chce przekazać dziecku swoich genów).

Wielu mężczyzn przechowuje swoje plemniki na własny użytek, w celu późniejszego wykorzystania. Z banków spermy korzystają na przykład żołnierze, którzy udają się na niebezpieczne misje wojskowe oraz ci, którzy chcą mieć dzieci, ale w dość odległej przyszłości.

Ma to szczególne znaczenie w przypadku osób, które chorują na nowotwór bądź zmagają się ze schorzeniem urologicznym. Zarówno przebieg chorób, jak i ich leczenie, może sprawić, że mężczyzna nie będzie mógł posiadać potomstwa. Ponieważ nasienie zamrożone w młodym wieku będzie lepszej jakości, traktują je jako zabezpieczenie płodności na przyszłość.

Istnieją ścisłe kryteria, które dawca musi spełnić, by nasienie mogło trafić do banku spermy. Kluczowym parametrem jest odpowiednia ilość plemników w ejakulacie (minimum 40 milionów w milimetrze), cechujących się odpowiednią ruchliwością.

Mężczyzna być w dobrej formie fizycznej, nie może mieć więcej niż 35 lat. Ocenia się stan jego zdrowia (nie może chorować na nowotwory i być obciążony chorobami genetycznymi), a także wzrost, budowę ciała, kolor oczu i włosów. Ważne jest również wykształcenie (to musi być co najmniej średnie).

Zgodnie z prawem obowiązującym w Unii Europejskiej dawca spermy oddaje nasienie nieodpłatnie. Nie przysługuje mu za to wynagrodzenie, a jedynie tak zwana rekompensata za poniesione koszty, takiej jak dojazd czy konieczność wzięcia urlopu w pracy. Zwykle jest to nie więcej niż 1000 zł (najczęściej 700). Podpisywana jest również umowa cywilno-prawną.

Podstawą kwalifikacji jest rozmowa oraz uzyskane informacje na temat sytuacji rodzinnej, przebytych chorób czy życia seksualnego. Kolejnym krokiem jest badanie krwi, które pozwala stwierdzić, czy mężczyzna nie jest nosicielem chorób zakaźnych.

Do badań pobiera się nie tylko krew, ale także nasienie oraz wymaz z cewki moczowej. W sytuacji, gdy wynik spełniają normy WHO, mężczyzna oddaje nasienie, które zostaje zdeponowane w banku na 180 dni.

Ejakulat podlega zamrożeniu i pozostaje w kwarantannie. Po tym czasie badania krwi są powtarzane. Jeżeli są prawidłowe, nasienie może być wykorzystane do konkretnych procedur. Gdy ktoś chce zamrozić własne nasienie, by je wykorzystać w późniejszym czasie, nie podlega takim obostrzeniom.

Sperma z reguły pobierana jest od dawcy metodą naturalną (np. poprzez masturbację i towarzyszącą mu ejakulację). Odbywa się to w specjalnych warunkach, a osoba ma dostęp do filmów i publikacji o charakterze erotycznym. Nasienie w stanie zamrożonym przechowywane może być przez kilka lat, z jedynie nieznacznym uszczerbkiem dla żywotności plemników.

Dawcy nasienia najczęściej pozostają anonimowi. Jedyne informacje, jakie można uzyskać na jego temat to wzrost, waga, koloru oczu, kolor włosów, karnacja, a także grupa krwi i wykształcenie.

Para decydująca się na skorzystanie z nasienia z banku spermy wybiera spośród dawców takiego, który reprezentuje określony typ fizyczny (kolor oczu, grupa krwi, kolor włosów, karnacja skóry, wzrost). Ankieta, którą wypełniają, jest tak opracowana, by fenotyp dawcy był jak najbardziej zbliżony do partnera kobiety.