Bezsenność może przyspieszać starzenie się mózgu. Ciekawe wyniki obserwacji

Bezsenność definiowana jest jako trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu co najmniej trzy dni w tygodniu przez okres trzech miesięcy lub dłużej. Naukowcy z Mayo Clinic przeanalizowali dane 2750 osób w wieku średnio 70 lat, które na początku badania były poznawczo zdrowe. Uczestników obserwowano przez średnio 5,6 roku.

Okazało się, że osoby z przewlekłą bezsennością miały aż o 40 proc. wyższe ryzyko rozwoju łagodnych zaburzeń poznawczych lub demencji niż osoby dobrze śpiące. Jak wyliczyli badacze, odpowiada to przyspieszeniu starzenia się mózgu o około 3,5 roku.

- Bezsenność nie wpływa tylko na to, jak czujesz się następnego dnia - może mieć także długofalowe konsekwencje dla zdrowia mózgu - podkreśla dr Diego Z. Carvalho z Mayo Clinic, główny autor badania.

W trakcie obserwacji łagodne zaburzenia poznawcze lub demencja rozwinęły się u 14 proc. osób cierpiących na bezsenność i u 10 proc. tych, którzy jej nie mieli. Różnice widoczne były także w badaniach obrazowych mózgu.

Osoby, które spały mniej niż zwykle, miały:

• gorsze wyniki testów pamięci i uwagi (jakby były średnio o 4 lata starsze),
• więcej zmian naczyniowych w istocie białej mózgu,
• więcej złogów amyloidu, czyli białka związanego z chorobą Alzheimera.

Co ciekawe, osoby, które w ostatnich tygodniach spały więcej niż zwykle, miały początkowo mniej zmian w mózgu.

Szczególnie narażone na skutki bezsenności były osoby posiadające wariant genu APOE ε4, dobrze znany czynnik ryzyka choroby Alzheimera. U nich pogorszenie pamięci i zdolności poznawczych było wyraźnie szybsze.

- Nasze wyniki sugerują, że bezsenność może wpływać na mózg na różne sposoby - zarówno poprzez odkładanie się amyloidu, jak i przez drobne naczynia mózgowe - tłumaczy dr Carvalho. - To wzmacnia znaczenie leczenia przewlekłej bezsenności, nie tylko dla poprawy jakości snu, ale także potencjalnie w celu ochrony zdrowia mózgu wraz z wiekiem.

Choć badanie nie dowodzi, że to bezsenność powoduje starzenie się mózgu, a jedynie pokazuje związek, wyniki są kolejnym sygnałem, że sen to kluczowy element zdrowego starzenia się. - Coraz więcej dowodów wskazuje, że sen to nie tylko odpoczynek - to także odporność mózgu - podsumowuje ekspert.

Autorzy badania zwracają uwagę, że diagnozy bezsenności pochodziły z dokumentacji medycznej, co może nie oddawać rzeczywistego obrazu problemu. Niewykluczone, że część przypadków bezsenności pozostała niezarejestrowana, a dane nie odzwierciedlały nasilenia objawów.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: "Neurology", Medicalxpress