Białko długowieczności? Spadek może przyspieszać starzenie

Naukowcy z Uniwersytetu Xiamen w Chinach zbadali w swoim eksperymencie białko Menin. Wiemy, że pomaga ono ograniczać stan zapalny w mózgu, czyli jeden z procesów, które mogą nasilać się wraz z wiekiem. Badacze skupili się w pracy przede wszystkim na obszarze podwzgórza. To niewielka część mózgu, ale ma bardzo ważne zadania: reguluje m.in. metabolizm, sen, temperaturę ciała, pracę hormonów i reakcję organizmu na stres.

W badaniach na myszach zauważono, że im starsze były zwierzęta, tym mniej białka Menin miały w podwzgórzu. Gdy naukowcy sztucznie obniżyli jego poziom u młodszych myszy, zwierzęta zaczęły szybciej wykazywać cechy starzenia. Pojawiły się u nich m.in. problemy z pamięcią i równowagą, większy stan zapalny w mózgu, cieńsza skóra oraz słabsze kości. Myszy z obniżonym poziomem Menin żyły też krócej niż te, u których poziom tego białka był prawidłowy.

Zobacz także: Nowy raport o długowieczności. Tego najbardziej boją się Polacy

Naukowcy sprawdzili też, co stanie się, gdy poziom białka Menin zostanie przywrócony. W tym celu wprowadzili gen odpowiedzialny za jego produkcję bezpośrednio do podwzgórza starszych myszy. Efekty zauważono po 30 dniach. Zwierzęta lepiej wypadały w testach pamięci i uczenia się, miały lepszą równowagę, grubszą skórę oraz mocniejsze kości. Zdaniem badaczy może to oznaczać, że Menin pomaga chronić mózg i organizm przed częścią zmian związanych ze starzeniem.

Zobacz także: Pięć nawyków, które przyspieszają starzenie. Kardiolog ostrzega

Naukowcy zauważyli również związek między białkiem Menin a D-seryną - gdy poziom Menin spadał, organizm produkował mniej D-seryny. Jest to aminokwas ważny dla pracy mózgu. Bierze udział w komunikacji między komórkami nerwowymi, a także w procesach uczenia się i zapamiętywania. Naturalnie występuje m.in. w soi, jajach, rybach i orzechach. Można ją też kupić w postaci suplementu diety.

W badaniu podawanie D-seryny starszym myszom przez trzy tygodnie poprawiło ich wyniki w testach pamięci i uczenia się. Nie wpłynęło jednak na inne oznaki starzenia, takie jak cieńsza skóra czy słabsze kości. To sugeruje, że D-seryna może wspierać przede wszystkim funkcje mózgu. Samo białko Menin prawdopodobnie działa szerzej i wpływa na starzenie organizmu na kilka różnych sposobów.

Na razie nie wiadomo, czy podobne efekty można byłoby uzyskać u ludzi. Nie ma jeszcze pewnych przesłanek, by traktować D-serynę jako sprawdzony sposób na spowolnienie starzenia albo poprawę pamięci.

Naukowcy podkreślają, że wpływ różnych substancji na mechanizmy działające w mózgu wymaga dużej ostrożności. Potrzebne są kolejne badania, które pokażą, dlaczego poziom białka Menin spada z wiekiem, jak długo mogłyby utrzymywać się ewentualne korzyści i czy długotrwałe przyjmowanie D-seryny jest bezpieczne.

- Przypuszczamy, że spadek ekspresji Menin w podwzgórzu wraz z wiekiem może być jednym z czynników napędzających starzenie, a Menin może być kluczowym białkiem łączącym genetyczne, zapalne i metaboliczne czynniki starzenia. D-seryna jest potencjalnie obiecującą terapią w przypadku pogorszenia funkcji poznawczych - powiedział autor badania Lige Leng.

- Sygnalizacja Menin w brzuszno-przyśrodkowym podwzgórzu (VMH) była osłabiona u starszych myszy, co przyczyniało się do ogólnoustrojowych oznak starzenia i deficytów poznawczych. Wpływ Menin na starzenie jest związany ze zmianami neurozapalnymi i zaburzeniami szlaków metabolicznych, którym towarzyszy niedobór seryny w VMH, natomiast przywrócenie poziomu Menin odwracało zmiany związane ze starzeniem - dodał.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski