długowieczność

Jeszcze niedawno naukowcy uspokajali, że długość życia w większym stopniu zależy od środowiska niż od genów. Teraz pojawia się wyliczenie, które może zmienić tę narrację. Po odjęciu dawnych "zewnętrznych" przyczyn śmierci, takich jak infekcje i wypadki, dziedziczność długowieczności ma sięgać nawet 55 proc.

Naukowcy prześwietlili organizm Marii Branyas Morery, która dożyła 117 lat. Zamiast jednej tajemnicy znaleźli zestaw: ochronne warianty genów, mikrobiom o zaskakująco młodym profilu, sprawny metabolizm i odporność, która mimo wieku nie zachowywała się jak u osoby u kresu życia. Skąd u tej sędziwej Katalonki takie wyniki?

Naukowa obserwacja seniorów pokazała, że dieta mięsna sprzyja długowieczności. Czy faktycznie należy jak najszybciej włączyć produkty odzwierzęce do diety? Odpowiedź nie jest oczywista.

W Polsce długowieczność nie rozkłada się równomiernie. Dane Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH pokazują, że o długości życia potrafi decydować miejsce zamieszkania i to w skali, której nie da się wyjaśnić wyłącznie indywidualnym stylem życia.

W Bieszczadach długowieczność nie jest hasłem z folderu turystycznego, tylko efektem codzienności, która wymusza ruch, prostą kuchnię i bliskość ludzi. W rozmowach "Wyborczej" z mieszkańcami Hoczwi, Cisnej i okolic powtarza się kilka motywów: samowystarczalność, rytm dnia podporządkowany naturze, jedzenie robione "u siebie" oraz relacje społeczne, które nie pozwalają zamknąć się w czterech ścianach.

Zdaniem 97-letniego Silvio Garattini, farmakologa i wieloletniego dyrektora naukowego Instytutu Mario Negri, punktem wyjścia do rozważań o diecie sprzyjającej długowieczności nie zawsze jest umiar. Ekspert proponuje podejście znacznie bardziej radykalne.

Moda na zdrowe jelita rozlała się po mediach społecznościowych. Jedni obiecują szybkie efekty dzięki suplementom, inni polecają kefir i "dobre bakterie" w butelce. W tle pojawiają się jednak pytania, które coraz częściej zadają też lekarze - czy mikrobiom jelitowy wpływa na to, jak się starzejemy, jak długo zachowujemy sprawność i jak szybko organizm traci odporność?

Wieloletnie obserwacje i analizy pośmiertne pokazują, że nawet u osób w bardzo zaawansowanym wieku "starość" rzadko bywa traktowana jako bezpośrednia przyczyna zgonu. Zwykle końcowy mechanizm ma postać konkretnej choroby lub ostrego zdarzenia medycznego. Takie podejście podsumowuje artykuł przeglądowy opublikowany w "Genomic Psychiatry".

Długowieczność to nie tylko zasługa genów, ale przede wszystkim tego, jak żyjemy. Tymczasem Polacy powielają wiele szkodliwych mitów, które zamiast pomóc, skutecznie skracają życie. – Inwestowanie w zdrowie to nie sprint, a maraton – zaznacza dr hab. n. med. Daniel Śliż, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia. Radzi, co powinny wdrażać osoby w wieku 30 i 40 lat, by zwiększyć swoje szanse na długie i zdrowe życie.

Dlaczego niektórzy dożywają setnych urodzin w dobrym stanie, a inni przekraczają nawet 110 lat? Na to pytanie próbują odpowiedzieć badacze z Uniwersytetu w São Paulo, którzy przyjrzeli się genomom i zdrowiu brazylijskich stulatków oraz tzw. superstulatków.

We Florence w stanie Alabama można spotkać kobietę, która sama mówi, że ma prosty przepis na długie życie - trzeba się ruszać. Sybil Abroms w tym miesiącu skończy 95 lat, a mimo to nie zwalnia tempa. Nadal pracuje i bywa widywana w Sam’s Club, gdzie rozdaje próbki i rozmawia z klientami. Jak podaje WAFF 48, kobieta lubi ludzi, ceni codzienny kontakt i nie planuje pełnej emerytury.

Grupa krwi nie jest wyrokiem ani cudowną receptą na setkę, ale badania sugerują, że u niektórych osób może wiązać się z niższym ryzykiem najgroźniejszych chorób. Wśród kandydatów do miana "sprzymierzeńca długowieczności" często pojawia się grupa 0.

Spermidyna to związek, który naukowcy coraz częściej łączą z mechanizmami wspierającymi zdrowe starzenie i ogólną poprawę kondycji organizmu. Na czym polega jego działanie i czy faktycznie warto się nią zainteresować?

Urodzeni w grudniu mają większe szanse na długowieczność. Naukowcy odkryli, że znacznie rzadziej zapadają oni na choroby, które w Polsce są główną przyczyną zgonów.

Osobowość nie jest tylko "stylem bycia". Coraz więcej danych sugeruje, że może realnie dokładać cegiełkę do tego, jak długo żyjemy. Co ciekawe, nie wszystkie cechy charaktery wykazały związek z długowiecznością w badaniach. "Osobowość jest kluczowym czynnikiem wpływającym na zdrowie i długość życia" – podkreśla dr Páraic Ó’Súilleabháin, psycholog z Uniwersytetu w Limerick i autor badań.

Co najmniej 90 lat życia w zdrowiu? Jak się okazuje, ten przywilej nie dotyczy wybrańców, którzy wygrali na genetycznej loterii. Zdaniem kardiologa i geriatry prof. Michała Chudzika długowiecznych Polaków łączą określone cechy. - Gdyby udało się około 50. roku życia zaplanować, by przez kolejne 50 lat nie przekraczać określonych wartości, byłby to bardzo dobry drogowskaz do dożycia późnego wieku w dobrym zdrowiu - zdradza lekarz.

Długowieczność rzadko bywa dziełem jednego czynnika. Wpływają na nią geny, styl życia, środowisko i dostęp do opieki medycznej. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że sposób reagowania na stres oraz umiejętność regulowania emocji, zwłaszcza gniewu, mają realne znaczenie dla długości i jakości życia.

To, jak długo i jak dobrze żyjemy, znacznie mniej zależy od genów, pieniędzy czy zawodowych sukcesów, niż nam się przez lata wydawało. Jedno z najdłuższych badań nad dorosłym życiem, prowadzone na Harvardzie od 1938 roku, konsekwentnie pokazuje, że kluczowe są relacje z ludźmi, a samotność potrafi skracać życie równie skutecznie jak papierosy czy alkohol.

Od ponad 40 lat pracuje z seniorami, a sama ma 74 lata i wciąż jest aktywna zawodowo, fizycznie i społecznie. Geriatra dr Rosanne Leipzig powtarza, że "starzenie to przechodzenie z jednego etapu życia w drugi". Jej zdaniem o tym, czy późna dorosłość będzie szczęśliwa, decydują codzienne wybory, a nie tylko wyniki badań. Jak dba o siebie na co dzień i czego radzi nie odkładać na później?

Czy naprawdę trzeba wydawać fortunę na świeże ryby i egzotyczne warzywa, żeby jeść po śródziemnomorsku? Historia starszej pani z okolic Rzymu, która dożyła 101 lat, pokazuje coś zupełnie innego. Jej popisowe danie kosztowało około jednego dolara za porcję, a mogło być jednym z sekretów długowieczności.

103-letni neurolog Howard Tucker zdradza, co składa się na długowieczność. Zdaniem lekarza, największą rolę odgrywają trzy czynniki dotyczące stylu życia: aktywność fizyczna, umysłowa i towarzyska.

Najnowsze analizy naukowców pokazują, że nasze ciało starzeje się skokowo, a dwa momenty życia przynoszą wyjątkowo gwałtowne zmiany w metabolizmie, funkcjonowaniu narządów wewnętrznych i podatności na choroby sercowo-naczyniowe.

Regularne sięganie po wybrane produkty roślinne i pełnowartościowe źródła białka może realnie wspierać zdrowie mózgu oraz zmniejszać ryzyko demencji, co udowodniło m.in. wieloletnie badanie przeprowadzone w Belfaście.

Chińscy naukowcy testują innowacyjny preparat na długowieczność, który w badaniach na myszach znacząco wydłużył życie zwierząt. Co więcej, uruchomiono już pierwsze badania kliniczne, a ich wyniki również mają wyglądać obiecująco.

Optymizm ma szansę stać się nowym eliksirem długowieczności. Badania pokazują, że dzięki pozytywnemu nastawieniu do tego, co nas spotka w przyszłości, można zyskać nawet kilka lat życia.