"Zioło długowieczności". Naukowcy zbadali jego działanie
Jiaogulan, nazywany także "ziołem nieśmiertelności", od lat budzi zainteresowanie miłośników medycyny naturalnej. Przypisuje mu się działanie wspierające serce, metabolizm i odporność, ale naukowcy podkreślają, że wokół tej rośliny wciąż jest więcej obietnic niż twardych dowodów.
Czym jest jiaogulan?
Jiaogulan, czyli Gynostemma pentaphyllum, to pnąca roślina z rodziny dyniowatych, pochodząca z Azji. Największą popularność zdobyła w Chinach, Japonii i Korei Południowej, gdzie od dawna wykorzystywana jest w tradycyjnej medycynie. Z uwagi na przypisywane jej właściwości wzmacniające bywa nazywana "ziołem życia" albo "ziołem nieśmiertelności".
Roślina przypomina winobluszcz i może być uprawiana także w domu, na balkonie czy w ogrodzie. W krajach azjatyckich często przygotowuje się z niej napary, które dla wielu osób stanowią alternatywę dla klasycznej herbaty. W tradycji ludowej jiaogulan uchodzi za zioło wspierające długowieczność i ogólną kondycję organizmu.
Skąd bierze się jej popularność?
Zwolennicy jiaogulanu zwracają uwagę na zawartość związków odżywczych. Roślina dostarcza m.in. witaminy A, C, D, E oraz witaminy z grupy B, a także minerały, takie jak magnez, potas, cynk, żelazo, wapń, fosfor i selen. W jej składzie obecne są również saponiny, flawonoidy, polisacharydy i inne związki aktywne biologicznie.
To właśnie tym substancjom przypisuje się potencjalne działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne. Miłośnicy medycyny naturalnej uważają, że jiaogulan może wspierać odporność, pomagać organizmowi lepiej radzić sobie ze stresem i korzystnie wpływać na metabolizm.
Jakie właściwości mu się przypisuje?
Wokół jiaogulanu pojawiło się wiele informacji dotyczących jego działania. Uważa się, że może wspierać pracę serca, pomagać w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu i trójglicerydów, korzystnie wpływać na poziom cukru we krwi, a także wspomagać trawienie i sen. Często mówi się również o jego możliwym działaniu antystresowym oraz wspierającym odporność.
W niektórych źródłach pojawiają się także informacje, że roślina może być pomocna w przypadku zmęczenia, obniżonej koncentracji czy spadku energii. Trzeba jednak pamiętać, że przypisywane jej właściwości nie zawsze znajdują potwierdzenie w badaniach klinicznych na dużą skalę.
Co mówią badania o wpływie jiaogulanu na cholesterol?
W ostatnich latach jiaogulan znalazł się także w centrum zainteresowania naukowców. Z przeglądu 22 randomizowanych badań klinicznych z udziałem 2407 osób z dyslipidemią wynika, że Gynostemma pentaphyllum może korzystnie wpływać na profil lipidowy, czyli poziom cholesterolu i trójglicerydów. Autorzy analizy zauważyli, że działanie rośliny w odniesieniu do cholesterolu całkowitego, trójglicerydów i "dobrego" cholesterolu HDL było w części badań porównywalne do efektów uzyskiwanych przy stosowaniu leków obniżających poziom lipidów.
Szczególnie interesujące okazały się wyniki dotyczące terapii łączonej. Gdy jiaogulan stosowano razem z lekami hipolipemizującymi, efekty były lepsze niż przy samym leczeniu farmakologicznym. Dotyczyło to zwłaszcza poziomu trójglicerydów, cholesterolu LDL oraz HDL. Jednocześnie autorzy przeglądu podkreślili, że pewność tych dowodów była niska lub bardzo niska, dlatego nie można jeszcze uznać jiaogulanu za alternatywę dla standardowego leczenia. Zwrócono też uwagę, że stosowanie rośliny przez ponad osiem tygodni wydawało się bezpieczne.
Potencjał dla mózgu i układu nerwowego
Obiecująco wyglądają również badania dotyczące możliwego wpływu jiaogulanu na układ nerwowy. W przeglądzie poświęconym chorobom neurodegeneracyjnym, takim jak choroba Alzheimera i parkinson, wskazano, że roślina może wykazywać działanie neuroprotekcyjne. Według autorów jiaogulan może pomagać chronić neurony dzięki właściwościom przeciwutleniającym, przeciwzapalnym i wspierającym neurogenezę, czyli tworzenie nowych komórek nerwowych.
Badacze opisują, że jiaogulan może działać wielotorowo — m.in. ograniczać uszkodzenia związane ze stresem oksydacyjnym, wpływać na szlaki związane z procesem zapalnym, wspierać funkcjonowanie mitochondriów, a także oddziaływać na mechanizmy związane z pamięcią i funkcjami poznawczymi. To ważne, ponieważ przewlekły stan zapalny i stres oksydacyjny są uznawane za jedne z mechanizmów biorących udział w rozwoju chorób neurodegeneracyjnych.
Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, że większość tych danych pochodzi z badań laboratoryjnych i eksperymentalnych, a badań klinicznych z udziałem ludzi nadal jest niewiele. To oznacza, że choć wyniki są interesujące, na razie nie można mówić o potwierdzonym działaniu leczniczym u pacjentów.
W jakiej formie można go stosować?
Jiaogulan jest dostępny w kilku postaciach. Najczęściej spotyka się go jako susz do przygotowania naparu, herbatę, kapsułki, tabletki, ekstrakty czy proszek. Zdarza się też, że suszone liście wykorzystywane są jako dodatek do potraw.
Najbardziej tradycyjną formą pozostaje napar. Przygotowuje się go podobnie jak herbatę — zalewając liście gorącą wodą i pozostawiając do zaparzenia na kilkanaście minut. Dla wielu osób to najprostszy sposób, by włączyć tę roślinę do codziennej diety.
Kiedy trzeba zachować ostrożność?
Mimo naturalnego pochodzenia jiaogulan nie jest obojętny dla organizmu. Jak podkreślają specjaliści, zioła także mogą wchodzić w interakcje z lekami i wywoływać działania niepożądane. W przypadku tej rośliny ostrożność powinny zachować szczególnie osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, uspokajające, a także preparaty stosowane w leczeniu nadciśnienia.
U niektórych osób mogą pojawić się skutki uboczne, takie jak ból głowy, pobudzenie, nudności czy biegunka. Jiaogulanu nie powinny stosować kobiety w ciąży i karmiące piersią. Szczególną ostrożność powinny zachować także osoby przewlekle chore oraz ci, którzy regularnie przyjmują leki lub suplementy o działaniu wpływającym na układ krążenia i metabolizm.
Choć wyniki badań nad jiaogulanem są interesujące, eksperci zaznaczają, że nie warto budować wokół niego narracji o "cudownym zielu". Dotychczasowe analizy pokazują pewien potencjał, ale jednocześnie wyraźnie wskazują, że potrzeba większych i lepiej zaprojektowanych badań klinicznych, które pozwolą jednoznacznie ocenić skuteczność tej rośliny.
Jiaogulan może być traktowany jako interesujący suplement roślinny o obiecującym potencjale, ale nie powinien zastępować terapii zaleconej przez lekarza. Zwłaszcza osoby z zaburzeniami lipidowymi, cukrzycą, nadciśnieniem czy innymi chorobami przewlekłymi powinny skonsultować jego stosowanie ze specjalistą.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła:
- Interia Zdrowie
- Frontiers in Pharmacology
- Pharmacological Research - Modern Chinese Medicine
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
