Bierzesz probiotyk codziennie? Możesz zyskać znacznie więcej niż zdrowe jelita

Po probiotyki najczęściej sięgamy, gdy dokuczają nam problemy trawienne, chcemy zadbać o mikrobiotę jelitową albo jesteśmy w trakcie antybiotykoterapii. Tymczasem bakterie zamieszkujące przewód pokarmowy pozostają w ścisłym związku z funkcjonowaniem całego organizmu. Dlatego naukowcy coraz częściej przyglądają się temu, jak probiotyki wpływają nie tylko na jelita, lecz także na odporność, metabolizm, skórę czy kości.

1. Łagodzą objawy zespołu jelita drażliwego

Jednym z najlepiej poznanych zastosowań probiotyków jest wsparcie osób z zespołem jelita drażliwego (IBS). Chorobie często towarzyszą zaburzenia mikrobioty, a jej typowe objawy to bóle brzucha, wzdęcia, nadmierna ilość gazów oraz biegunki lub zaparcia.

Badania wskazują, że wybrane szczepy probiotyczne zmniejszają nasilenie bólu i wzdęć, a także poprawiają jakość życia części osób z IBS. Nie istnieje jednak jeden uniwersalny probiotyk na tę dolegliwość. Skuteczność zależy od szczepu oraz rodzaju objawów.

2. Wspierają układ odpornościowy

O jelitach mówi się czasem jako o "centrum odporności" i nie jest to przypadkowe określenie. Znajduje się tam duża część komórek układu odpornościowego, a mikrobiota pomaga regulować ich działanie i wspiera prawidłowe funkcjonowanie bariery jelitowej.

Wybrane probiotyki wpływają na aktywność komórek odpornościowych, produkcję ochronnego śluzu oraz szczelność bariery jelitowej. W ten sposób wspierają naturalne mechanizmy obronne organizmu.

3. Pomagają kontrolować masę ciała

To, co dzieje się w jelitach, ma znaczenie również dla metabolizmu. Mikrobiota uczestniczy w przemianach składników odżywczych, dlatego naukowcy sprawdzają, czy odpowiednio dobrane probiotyki mogą wspierać także kontrolę masy ciała.

Niektóre analizy wskazują, że szczepy z rodzajów Lactobacillus i Bifidobacterium przyczyniają się do niewielkiego zmniejszenia obwodu talii i ilości tkanki tłuszczowej.

4. Wspierają gojenie ran

Jelita i skóra mają ze sobą więcej wspólnego, niż mogłoby się wydawać. Mikrobiota oraz układ odpornościowy pozostają ze sobą w stałym kontakcie, a zaburzenia równowagi mikroorganizmów sprzyjają stanom zapalnym i infekcjom.

Z tego powodu probiotyki są badane również pod kątem wpływu na zdrowie skóry i gojenie ran. Wyniki części analiz wskazują na ich korzystny wpływ na procesy regeneracyjne oraz ograniczenie rozwoju szkodliwych mikroorganizmów. Szczególnie interesujące są obserwacje dotyczące ran po oparzeniach.

5. Wspierają zdrowie kości

Mikrobiota jelitowa jest związana również ze zdrowiem kości. Wpływa m.in. na procesy zapalne oraz przyswajanie składników odżywczych potrzebnych do utrzymania prawidłowej struktury kośćca. Badania nad niektórymi szczepami probiotycznymi przynoszą interesujące wyniki, zwłaszcza w kontekście utraty masy kostnej u kobiet po menopauzie.

6. Zmniejszają dolegliwości po spożyciu laktozy

Bakterie probiotyczne, m.in. z rodzajów Lactobacillus, Bifidobacterium i Streptococcus thermophilus, wytwarzają enzym β-galaktozydazę, który pomaga rozkładać laktozę.

Badania pokazują, że probiotyki zawierające odpowiednie szczepy u części osób zmniejszają takie dolegliwości jak wzdęcia, gazy czy ból brzucha po spożyciu produktów mlecznych. Efekt zależy jednak od rodzaju bakterii oraz indywidualnej tolerancji laktozy.

7. Wspierają terapię zakażenia Helicobacter pylori

Probiotyki znajdują zastosowanie również jako uzupełnienie leczenia zakażenia Helicobacter pylori. Odpowiednio dobrane szczepy utrudniają bakteriom przyleganie do błony śluzowej żołądka i wpływają na środowisko przewodu pokarmowego.

Probiotyk nie zastępuje antybiotykoterapii stosowanej w celu eradykacji, czyli całkowitego usunięcia bakterii H. pylori z organizmu. Jako dodatek do leczenia jest jednak interesujący, ponieważ może ograniczać część działań niepożądanych związanych ze stosowaniem antybiotyków.

Wybierając probiotyk, łatwo skupić się na liczbie bakterii znajdujących się w kapsułce. Tymczasem sama wysoka liczba mikroorganizmów nie gwarantuje skuteczności. W przypadku probiotyków kluczowe znaczenie ma konkretny szczep. Różne bakterie mają odmienne właściwości i mogą być badane pod kątem zupełnie różnych zastosowań.

Warto mieć świadomość, że preparat sprawdzający się przy jednym problemie niekoniecznie przyniesie taki sam efekt w innej sytuacji. Wybierając probiotyk, warto zwrócić uwagę nie tylko na liczbę bakterii, ale przede wszystkim na nazwę szczepu i jego potwierdzone działanie.

Źródła:

1. PubMed, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38479936/
2. Very Well Health, https://www.verywellhealth.com/unexpected-benefits-of-taking-probiotics-every-day-12008844
3. Cureus Journal of Medical Science, https://www.cureus.com/articles/92454-probiotics-in-irritable-bowel-syndrome-a-review-of-their-therapeutic-role