Ból barku - czym jest, najczęstsze przyczyny bólu barku, problemy z pierścieniem rotatorów

Ból barku może dotknąć każdego z nas bez względu na płeć czy wiek. W wielu przypadkach dolegliwości bólowe są następstwem nadwyrężenia stawu barkowego. Staw barkowy składa się z kulistej głowy kości ramiennej oraz z płytkiej panewki łopatki. Na staw barkowy, który cechuje się wysokim zakresem ruchów składają się mniejsze stawy.

Ponadto, w skład stawu barkowego wchodzą liczne mięśnie. Bolesność barku może być wynikiem przeciążenia, urazu lub uszkodzonego mięśnia lub mięśni. Może być również następstwem choroby zwyrodnieniowej.

Bóle barków często towarzyszą pacjentom z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), polimialgią reumatyczną.

Ból barku może być spowodowany różnymi przyczynami. Dolegliwości bólowe mogą być następstwem siedzącego trybu życia, niezdrowej diety czy braku aktywności fizycznej. Ból barku może być również spowodowany zespołem zamrożonego barku (ZZB).

Zamrożony bark

Zamrożony bark jest dolegliwością, która dotyka najczęściej kobiety po 50. roku życia. Pojawia się u zdrowych osób bez konkretnych przyczyn. Charakteryzuje go pogrubienie torebki stawowej. Nie jest spowodowany przeszłym urazem. Schorzenie to nie kwalifikuje się do zabiegu operacyjnego. Osoby, które na nie cierpią mogą poddać się rehabilitacji.

Narośla kostne

Narośla kostne nazywa się często osteofitami. U pacjentów te zmiany patologiczne zauważalne są w trzonach kręgowych. Pojawiają się w miejscach największego obciążenia. Przy tym schorzeniu odczuwalny jest ból stawów, zarówno podczas spoczynku jak i aktywności fizycznej. Dolegliwości bólowe odczuwalne są głównie w nocy. Problem ten może być uwarunkowany genetycznie. Narośla kostne są możliwe do usunięcia przy pomocy artroskopii.

Zespół ciasnoty podbarkowej

Zespół ciasnoty podbarkowej nazywany jest konfliktem podbarkowym. Jest to zwężenie pomiędzy wyrostkiem barkowym łopatki a głową kości ramiennej.

Jednym z powodów powstawania tego schorzenia jest niewydolność mięśni rotatorów lub zapalenie kaletki podbarkowej. Ból odczuwalny jest w nocy i podczas wysokiego podnoszenia ramion. Leczenie tego schorzenia polega na podawaniu leków zmniejszających ból oraz odpowiednich ćwiczeniach. W skrajnych przypadkach można zastosować artroskopię.

Ból barku przy podnoszeniu ręki

Bolący bark przy podnoszeniu ręki jest problemem wielu pacjentów. Czym spowodowana jest ta dolegliwość? Okazuje się, że ból w barku przy podnoszeniu ręki najczęściej jest powiązany z uszkodzeniem bądź zerwaniem ścięgien stożka rotatorów.

Uszkodzenia w obrębie ścięgien stożka rotatorów mogą wystąpić u osób, które zawodowo grają w tenisa ziemnego lub golfa. Uraz ścięgien rotarotów może wystąpić także na skutek noszenia ciężkich przedmiotów lub upadku na wyprostowaną kończynę.

Ból barku w nocy

Bóle barków w nocy bywają niezwykle problematyczne, ponieważ uniemożliwiają prawidłowy sen oraz regenerację całego organizmu. Bóle barku w nocy często doskwierają pacjentom cierpiącym na reumatoidalne zapalenie stawów.

Nocne bóle w barku mogą również towarzyszyć chorobie zapalnej z grupy tzw. układowych chorób tkanki łącznej, o nazwie polimialgia reumatyczna. W niektórych przypadkach bolący bark może wskazywać również na wtórny stan zapalny struktur okołostawowych np. zapalenie kaletki podbarkowej.

Stłuczenia barku

Stłuczenie barku może mieć różne stopnie nasilenia, w większości przypadków powoduje jednak:

• wzmożoną tkliwość w obrębie stawu barkowego,
• obrzęk,
• drobne krwawe wylewy,
• siniaki,
• krwiaki,
• wysięki podskórne,
• ból odczuwany podczas uciskania stłuczonego miejsca,
• ograniczenie lub też całkowite upośledzenie ruchomości stawu barkowego,
• zniekształcenie stawu,
• uczucie ciepła w miejscu urazu.

Jak opatrywać stłuczony bark? Bezpośrednio po urazie na skórę należy zastosować zimny okład z wody i octu. W stłuczone miejsce można także zastosować chłodny opatrunek lub chłodzącą piankę. Jeśli ból w stawie barkowym będzie się utrzymywał, pacjent powinien zasięgnąć porady lekarza. Specjalista zweryfikuje czy nie doszło do zwichnięcia stawu ramiennego, pęknięcia bądź złamania.

Kontuzje barku i zwichnięcia

Kontuzje barku i zwichnięcia są bardzo popularne wśród sportowców np. piłkarzy, hokeistów, szczypiornistów, koszykarzy czy siatkarzy, kulturystów, tenisistów czy narciarzy. Kontuzja barku może stanowić też następstwo wypadku samochodowego lub upadku z dużej wysokości.

Wśród czynników, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia urazu w obrębie barku lekarze wymieniają nadmierną wiotkość aparatu więzadłowego. W trakcie zwichnięcia barku dochodzi do przemieszczenia się głowy kości ramiennej poza wydrążenie stawowe łopatki.

Zwichnięty, uszkodzony bark może powodować silne dolegliwości bólowe w miejscu kontuzji, ograniczoną ruchomość lub całkowitą nieruchomość barku, obrzęk, zasinienie w miejscu urazu, osłabienie siły mięśniowej. U pacjenta, który doznał kontuzji barku może dochodzić również do przeskakiwania barku podczas wykonywanego ruchu.

Problemy z pierścieniem rotatorów

Pierścieniem rotatorów nazywa się grupę czterech mięśni: mięśnia nadgrzebieniowego, mięśnia podgrzebieniowego, mięśnia obłego mniejszego oraz mięśnia podłopatkowego. Grupa tych czterech mięśni odgrywa istotną rolę w stabilizacji barku. Kurt Hegmann, profesor medycyny rodzinnej i prewencyjnej uważa, że problemy związane z pierścieniem rotatorów mogą wiązać się z czynnikami ryzyka chorób serca.

"Jeśli ktoś ma problemy z pierścieniem rotatorów, może to być znak, że dzieje się coś innego. Mogą one być związane z czynnikami ryzyka chorób serca" - mówi główny autor badania Kurt Hegmann, profesor medycyny rodzinnej i prewencyjnej oraz dyrektor Centrum Pracy i Zdrowia Środowiskowego Rocky Mountain. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie "Journal of Occupational and Environmental Medicine".

Powtarzający się stres fizyczny jest najczęściej obwiniany za obciążanie stawów barkowych oraz mięśni i ścięgien, które je otaczają. Podczas wysiłku fizycznego z pewnością może dojść do urazów powodujących ból, jednak gromadzi się coraz więcej dowodów wskazujących również na inne czynniki, które mogą być związane z bólem barków.

Poprzednie badania wykazały, że ludzie, którzy mieli zwiększone ryzyko chorób serca, mieli również skłonność do zespołu cieśni nadgarstka, zapalenia ścięgna Achillesa, łokcia tenisisty oraz wszystkich schorzeń układu mięśniowo-szkieletowego.

Obecne badanie przeprowadzone przez Hegmanna i jego współpracowników dodają problemy z barkiem do listy i szukają dalszych związków. Im więcej czynników ryzyka chorób serca, miał każdy z uczestników badania - w tym wysokie ciśnienie krwi, wysoki poziom cholesterolu, cukrzyca - tym bardziej prawdopodobne było, że miał problemy z barkiem.

36 uczestników z listą najcięższych czynników ryzyka miało o 4,6 razy większe prawdopodobieństwo bólu barku niż ci bez żadnego z czynników ryzyka. Byli też prawie sześć razy bardziej narażeni na drugie schorzenia barku - tendinopatie stożka rotatorów. Uczestnicy z ryzykiem chorób serca średniego szczebla rzadziej byli mniej narażeni na którąkolwiek z tych chorób barku.

Wspólne trendy wzmacniają wrażenie, że może istnieć związek między ryzykiem chorób serca i problemami z barkiem, ale naukowcy będą musieli śledzić to w prospektywnym badaniu, aby udowodnić związek przyczynowo i skutkowy.

Zapobieganie chorobom serca

Może się wydawać, że wysiłek fizyczny będzie co najmniej tak samo prawdopodobną przyczyną bólu barku, ale dane zebrane od 1 226 wykwalifikowanych robotników, którzy wzięli udział w badaniu, wskazują na coś innego. Ergonomiści starannie monitorowali producentów poduszek powietrznych, mięsa, stolarzy i wykwalifikowanych robotników.

Każdy energiczny skręt, pchnięcie i pociągnięcie zostało uwzględnione w indeksie obciążenia przypisanego dla każdego pracownika. Ale cięższa praca przekłada się na niewielki wzrost w schorzeniach ramienia. Podobnie nie mają na to wpływu inne czynności fizyczne.

"Uważamy, że duże obciążenie może przyspieszyć problemy stożka rotatorów, ale nie jest ich głównym czynnikiem" - mówi Hegmann. "Czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych mogą być ważniejsze niż czynniki obciążenia w występowaniu tego typu problemów".

Naukowcy sugerują, że jest to możliwe, że kontrolowanie ciśnienia tętniczego i innych czynników ryzyka chorób serca może złagodzić również dolegliwości barku.

Na koniec warto dodać, że ból w okolicach barku wcale nie musi zwiastować problemów w układzie kostnym. Może wiązać się on z różnorodnymi chorobami układu krążenia. Wielu pacjentów leczonych kardiologicznie, odczuwa ból ramienia bądź ból ramion. Dolegliwość ma podłoże kardiologiczne i nie jest związana z urazami w stawie ramiennym.

Bóle barku potrafią przysporzyć pacjentom wiele problemów w wykonywaniu codziennych czynności. Kiedy dolegliwości bólowe nie ustępują przez dłuższy czas, warto przypomnieć sobie, czy na przestrzeni ostatnich miesięcy nie doszło do urazu stawu barkowego. W wielu przypadkach ból stawu barkowego jest ściśle powiązany z naciągnięciem lub naderwaniem więzadeł, mięśni bądź też ścięgien.

Nadwyrężony bark nierzadko związany jest z wykonywaniem pracy fizycznej, uprawianiem jakiejś aktywności sportowej bądź podnoszeniem ciężkich przedmiotów. Pacjenci nie powinni bagatelizować dolegliwości bólowych. Szczególną uwagę warto zwrócić na porę, w której nasilenie bólu jest największe. Co powinno zaniepokoić pacjenta? Sytuacja, w której okolica barku jest obrzęknięta, nadmiernie ocieplona, ból w obrębie innych stawów.

Ból barku to pojęcie dość szerokie. Czasami, pacjenci przychodzący do gabinetu lekarskiego uskarżają się na ból lewego barku lub prawego barku, inni narzekają na bolące mięśnie barku lub ból lewego ramienia, ból prawego ramienia np. ból ramienia przy podnoszeniu ręki.

Jeszcze inni opisują swój problem jako bóle barku i ręki, ból barku promieniujący do łokcia (ból ręki od barku do łokcia), chrupanie w barku czy przewiany bark. Ból w barku po spaniu doskwiera z kolei wielu starszym osobom.

Co zrobić, kiedy naszym problemem jest bolący bark? Pomocy należy zawsze szukać u lekarza ortopedy, który przeprowadzi z pacjentem wywiad i zleci wykonanie odpowiednich badań.

W przypadku, w którym dolegliwościom bólowym towarzyszą takie objawy jak zesztywnienie stawu, opuchlizna czy ocieplenie barku, podwyższona temperatura, spadek masy ciała, osłabienie, drażliwość – wskazana jest wizyta u lekarza reumatologa.

Ból barku może być wywołany rozmaitymi stanami chorobowymi takimi jak:

• zapalenie stawu barkowego (potocznie zwane jako zapalenie barku),
• zespół bolesnego barku (inaczej bolesny bark),
• zespół czepca ścięgnisto mięśniowego,
• narośla kostne,
• zespół ciasnoty podbarkowej.

Problemy z barkiem, ból, a także ograniczoną ruchomość tego obszaru możne powodować również uszkodzenie barku lub uszkodzenie ścięgna mięśnia dwugłowego ramienia.

W przypadku, w którym dolegliwość spowodowana jest wysiłkiem fizycznym, nieprzyjemne objawy zazwyczaj mijają same. Gdy jednak zimne okłady czy zastosowana maść na ból barku nie dają żadnych efektów, należy niezwłocznie udać się ze specjalistą, który zleci prześwietlenie barku. Diagnostyka obrazowa chorób stawu barkowego zwykle obejmuje wykonanie tomografii komputerowej oraz badania rentgenowskiego.

Dodatkowo, lekarz może zlecić wykonanie innych badań np. rezonansu magnetycznego, USG, morfologii, kwasu moczowego, OB, CRP czy RF.

Kiedy domowe sposoby na dolegliwości stawu barkowego nie przynoszą żadnych efektów, warto wdrożyć specjalistyczne leczenie pod okiem ortopedy. Specjalista, celem zdiagnozowania problemu, wykona nie tylko badanie fizykalne, ale również wypisze skierowanie na RTG, USG, rezonans magnetyczny.

Badania diagnostyczne są niezbędne do tego, by dowiedzieć się, czy ból barku i ramienia spowodowany jest naciągnięciem więzadeł, złamaniem, zwichnięciem czy też uszkodzeniem w obrębie ścięgien stożka rotatorów.

W trakcie wizyty u ortopedy pacjent może uzyskać także receptę na odpowiednie leki przeciwzapalne.

Kiedy doskwiera nam bolący bark domowe sposoby mogą okazać się zbawienne. Najpopularniejszym domowym sposobem na ból barku są chłodne okłady oraz masaże z kostek lodu. Dodatkowo, warto spróbować maść na ból barku, żel chłodzący czy piankę chłodzącą z apteki. Ukojenie mogą przynieść również leki przeciwbólowe oraz środki przeciwzapalne dostępne w aptekach bez recepty.

Artroskopia barku to nic innego jak zabieg operacyjny z użyciem endoskopu, pozwalający na zobaczenie wnętrza stawu barkowego. Metoda wykonywana jest po podaniu znieczulenia miejscowego, a w wyjątkowych sytuacjach po zastosowaniu znieczulenia ogólnego.

Po wykonaniu niedużego nacięcia specjalista wprowadza do stawu endoskop, co umożliwia mu postawienie dokładnej diagnozy. Kiedy specjalista wie już dokładnie, co się dzieje w stawie, może przejść do dalszych czynności tj. przeprowadzenia odpowiedniego zabiegu, który zniweluje przyczynę dolegliwości bólowych.

Artroskopia barku najczęściej wykonywana jest u pacjentów borykających się z takimi problemami jak:

• zespół bólowy barku,
• zapalenie kaletki podbarkowej,
• zespół ciasnoty podbarkowej,
• uszkodzenie barku, a dokładnie obrąbka stawowego,
• rozerwany pierścień rotatorów,
• zapalenie torebki stawowej stawu ramiennego, potocznie nazywane zamrożonym barkiem.

Jakie leki na ból barku podaje się pacjentom? Najczęściej stosowanymi środkami farmakologicznymi są niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), leki przeciwbólowe. Tego typu środki podawane są pacjentom zwykle przez krótki okres, kiedy występuje nasilenie dolegliwości bólowych.

W leczeniu bólu barku wykorzystuje się również tzw. blokady przeciwbólowe, nazywane także blokadami ortopedycznymi. Są to leki długotrwale uśmierzające dolegliwości bólowe w obrębie barku. Dodatkowo, specjalista może zalecić podanie kwasu hialuronowego bezpośrednio do stawu lub iniekcje z wykorzystanie osocza bogatopłytkowego.

Fizjoterapia, uwzględniająca zastosowanie odpowiednich ćwiczeń oraz zabiegów fizykoterapeutycznych może przywrócić sprawność osobom, które cierpią na takie dolegliwości jak: kontuzja barku, ból barku i ręki, bóle mięśniowe ramion i barków, ból obręczy barkowej, przeskakujący bark czy bóle barku prawego.

Fizjoterapeuta pokazuje pacjentowi w trakcie spotkań odpowiednią technikę wykonywania ćwiczeń fizycznych, a także pokazuje jak unikać przeciążenia okolic barku podczas wykonywania codziennych zadań takich jak praca, sprzątanie, mycie.

Zabiegi z zakresu fizjoterapii polecane osobom borykającym się z bólem barku to: zabiegi prądem interferencyjnym, masaże fizjoterapeutyczne, zabiegi z zastosowaniem fali uderzeniowej. Pomocny w leczeniu bólu może okazać się także kinesiotaping oraz flossing, zabieg schładzania okolic barku ciepłym azotem.

Masaż leczniczy u pacjentów z bólem barku jest skuteczną, łagodzącą objawy i bezpieczną metodą. Nie warto z nim eksperymentować w domu, ale udać się do specjalisty pracujacego w centrum rehabilitacyjnym.

Ćwiczenia na bolący bark pomagają złagodzić dolegliwości, a także zapobiegają pojawieniu się bólu w przyszłości. Zapobieganie dolegliwościom poprzez ćwiczenia można praktykować w domu. Wystarczy wykonywać regularnie następujący trening. Przyjmij pozycję stojącą, unieś ramiona do góry. Pozostań w tej pozycji przez pięć sekund. Jedna seria obejmuje dziesięć powtórzeń.

Następnie przejdź do ćwiczenia drugiego. Łopatki ściągnij do dołu. Przetrzymaj tę pozycję przez pięć sekund. Rozluźnij mięśnie, powtórz jeszcze dziewięć razy to ćwiczenie.