Ból karku - powstawanie, postępowanie, leczenie

Ból karku pojawia się u prawie wszystkich osób. Najczęściej jest to drętwienie karku i ramion, które utrudnia poruszanie się. Przy wykonywaniu ruchów karku odczuwamy ból. Ból karku pojawiający się od czasu do czasu jest normalnym zjawiskiem. Jeśli jednak odczuwamy go każdego dnia, może to świadczyć o problemach ze zdrowiem. Warto skonsultować się z lekarzem, żeby ustalić przyczynę bólu.

Ból karku może mieć różne przyczyny. Najczęściej występuje jako konsekwencja długotrwałego napięcia mięśni i przeciążenia kręgów kręgosłupa. Przyczynami bólu karku są m.in. wielogodzinne siedzenie przed komputerem, bierny odpoczynek, nieprawidłowe podpieranie głowy i kręgów szyjnych. Ból karku może pojawiać się też, gdy jesteśmy narażeni na przeciągi.

Do przyczyn bólu karku zaliczamy również zmiany zwyrodnieniowe i osłabienie mięśni karku.

Ból karku - zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego

Możemy mówić o kilku przyczynach bólu karku. Do jednej z nich zaliczamy zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego. Zwyrodnienie kręgosłupa objawia się poprzez:

• ból.
• ograniczenia ruchomości kręgosłupa szyjnego.

Jak dochodzi do zwyrodnienia kręgosłupa szyjnego?

Oczywiście choroba powstaje wskutek „zużycia” kręgów oraz stawów. Zwyrodnienia powstają przez całe życie - przyczyniają się do tego urazy mechaniczne, stałe obciążenie stawów. Często obok procesów uszkadzających chrząstkę zachodzą zmiany regeneracyjne - w ten sposób nasz organizm podejmuje walkę.

Często jednak ją przegrywa i wtedy dochodzi do uszkodzenia powierzchni stawu, tworzenia nadżerek i torbieli pod chrząstką. W procesach odtwórczych dochodzi do powstania tkanki bliznowatej, jednak staw jest już zwyrodniały, a jego nierówna powierzchnia przyczynia się do bólu karku i sztywności.

Czasem dochodzi do wypadnięcia dysku - profesjonalnie nazywa się to wypadnięciem jądra miażdżystego. Powoduje to ucisk - najpierw na więzadła kręgosłupa, później na nerwy wychodzące z rdzenia kręgowego - co jest przyczyną uciążliwego bólu karku i rwy ramieniowej. Bólom towarzyszą:

• osłabienie,
• zanik mięśni,
• obniżenie sprawności precyzyjnych ruchów palców,
• utrata kontroli nad stawem ramiennym i łokciowym.

Do objawów towarzyszących chorobie zwyrodnienia kręgosłupa w odcinku szyjnym należą:

• bóle głowy, w okolicy potylicznej,
• sztywność karku,
• zawroty głowy,
• nudności,
• wymioty,
• omdlenia.

Ból karku - osłabienie mięśni

Inną przyczyną bólu karku może być osłabienie mięśni karku. Przyczyną takiego osłabienia jest brak aktywności fizycznej. Poprzez brak ćwiczenia mięśni szyjnych nie zapewniają one skutecznej stabilizacji szyjnego odcinka kręgosłupa, a to powoduje ból. Również kiedy ćwiczymy bez rozgrzewki lub nieuważnie naciągniemy mięśnie, możemy spodziewać się bólu.

Ból karku - nieprawidłowa postawa

Do następnej przyczyny bólu karku zaliczamy nieprawidłową postawę. Ból pojawia się, gdy mięśnie karku poddane są długotrwałemu napięciu. Do takich sytuacji dochodzi w czasie wielogodzinnej pracy przed komputerem, nadmiernego pochylania głowy podczas czytania książki, długiej jazdy samochodem. Ból może być również spowodowany niewłaściwym ułożeniem głowy podczas snu.

Ból karku - zawianie

Kolejną przyczyną bólu karku jest zawianie karku. Wiąże się to z nadmiernym wychłodzeniem organizmu. Do takiego zawiania może dojść np. podczas jazdy samochodem przy odsuniętej szybie, w przeciągu. Zimne powietrze podrażnia zakończenia nerwowe na skórze, tzw. korzonki.

Ból karku jest tzw. nerwobólem. Objawia się stopniowym nasileniem bólu karku i głowy w części potylicznej. Ból karku pojawia się najczęściej po przebudzeniu. Oprócz bólu pojawia się również uczucie drętwienia i mrowienia. Ból powoduje również ograniczenie ruchów. W przypadku np. zawiania ból może nasilać się podczas poruszania głową.

Najlepiej jest zapobiegać tym bólom. Można to uczynić poprzez:

• przyjęcie prawidłowej pozycji w czasie siedzenia,
• robienie sobie przerw relaksacyjnych na rozluźnienie mięśni szyi i karku,
• wykonanie samodzielnie masażu karku i szyi.

Również nasza pozycja podczas snu jest bardzo ważna, dlatego warto zwrócić uwagę na to, w jakiej pozycji śpimy, czy poduszka jest wygodna. Ważne jest, aby poduszka, na której śpimy, była wyposażona w zgrubienia służące do oparcia szyi oraz w miękką część dostosowującą się do głowy.

Kiedy dopadną nas bóle karku, możemy je złagodzić poprzez:

• nagrzewanie,
• ciepłą kąpiel,
• naświetlanie słoneczne.

Ból karku - poduszka ortopedyczna

Żeby złagodzić dolegliwości bólowe warto wymienić zwykłe poduszki na poduszkę ortopedyczną. Sterta poduszek ułożona pod głową sprawia, że mięśnie karku są ciągle napięte. Ten stan powoduje, że po przebudzeniu czujemy ból karku.

Poduszka ortopedyczna jest specjalnie wyprofilowana, posiada zagłębienie na głowę i wybrzuszenie na szyję. Dzięki temu głowa i część odcinka szyjnego ułożone są w prawidłowy sposób, co sprzyja rozluźnieniu napiętych mięśni.

Podczas snu unikaj leżenia na brzuchu, z głową przekrzywioną na bok. Taka pozycja sprawia, że kręgi są przeciążone, a mięśnie cały czas napięte.

Ból karku - masaż

Masaż możesz wykonać samodzielnie lub udać się do profesjonalisty. Jeśli dolegliwości nie są nasilone można samodzielnie spróbować wymasować mięśnie karku i pleców. Wystarczy ugniatać je podobnie jak przy wyrabianiu ciasta. Do masażu warto wykorzystać olejki. Efekt odprężający pogłębi użycie olejku rozmarynowego i majerankowego. Trzeba je jednak wcześniej rozcieńczyć w oleju bazowym.

Ból karku - okłady

Ból karku możesz złagodzić przy pomocy okładów. Okłady ciepłe stosuje się do łagodzenia napięcia mięśni. Ciepło działa rozkurczająco. Zimne okłady polecane są przy urazach, w celu złagodzenia bólu.

Unikanie aktywności fizycznej, spędzanie długich godzin przed komputerem i telewizorem nie sprzyja zdrowiu kręgosłupa i jest jedną z przyczyn bólu karku. Warto więc wprowadzić do planu dnia ćwiczenia, które pomogą w walce z bólem karku. Prostym ćwiczeniem, które można wykonać nawet przed komputerem jest kręcenie głową. Co kilkadziesiąt minut warto zrobić sobie przerwę i pokręcić głową w prawo i lewo.

Opórcz doraźnych ćwiczeń, warto też 2-3 razy w tygodniu wykonywać ćwiczenia rozciągające i wzmacniające odcinek szyjny i barkowy.

Ból karku - przykładowe ćwiczenia

Połóż prawą rękę na prawej skroni. Przechylaj głowę w prawo, jednocześnie stawiając opór ręką. To samo ćwiczenie wykonaj blokując głowę z lewej strony a także z przodu i z tyłu.

Możesz też przechylać głowę do tyłu, do przodu i na boki, a następnie kręcić głową do oporu w prawo i lewo. Ćwiczenia te wzmocnią mięśnie karku.

Gdy ból pojawia się okazjonalnie, nie mamy powodów do zmartwień - wystarczy załagodzić go domowymi sposobami. Jednak już w przypadku przewlekłego bólu musimy skonsultować się z lekarzem. Zadaniem lekarza będzie przede wszystkim ustalenie przyczyny bólu. Jeżeli uzna, że jest potrzeba przeprowadzenia badań, to je zleci. Takimi badaniami mogą być:

• badanie radiologiczne kręgosłupa szyjnego,
• tomografia komputerowa,
• badanie krwi,
• badanie USG przepływów w tętnicach szyjnych i kręgowych.

Leczenie choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa nie jest możliwe - możliwe jest tylko zmniejszenie dolegliwości związanych z chorobą. Możemy stosować leki przeciwbólowe w postaci maści i żelów lub doustne leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, również witaminy, leki miorelaksujące.

Pomocne są również zabiegi rehabilitacyjne, m.in ćwiczenia na ból karku, tj.:

• masaż karku,
• ćwiczenia rozluźniające,
• ćwiczenia wzmacniające mięśnie karku,
• zabiegi fizykoterapeutyczne: lampy sollux, ultradźwięki.

Czasami lekarz zaleca noszenie odpowiedniego kołnierza szyjnego, którego celem jest stabilizacja szyjnego odcinka kręgosłupa.

Pamiętajmy - nie spędzajmy zbyt wiele czasu przed komputerem, przy czytaniu książki w tej samej pozycji. Pamiętajmy również o aktywności fizycznej. Zadbajmy o to, aby nasz kręgosłup był zdrowy i nie sprawiał nam bólu.

Źródła

1. Urazy kręgosłupa szyjnego
2. Dziak A., Bóle i dysfunkcje kręgosłupa, Medicina Sportiva, Kraków 2007, ISBN 83-912449-7-0
3. Kiwerski J., Schorzenia i urazy kręgosłupa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4380-8
4. Stodolny J., Choroba przeciążeniowa kręgosłupa, L Natura, Kielce 1999, ISBN 83-905211-3-X