Brudna Dwunastka 2025. W tych owocach i warzywach znajduje się najwięcej pestycydów

Na szczycie listy niechlubnych rekordzistów znalazł się szpinak, który zawierał najwięcej pozostałości pestycydów w przeliczeniu na masę. Tuż za nim uplasowały się truskawki, jarmuż (wraz z musztardowcem i kapustą liściastą), winogrona, brzoskwinie, czereśnie, nektarynki, gruszki, jabłka, jeżyny, borówki oraz ziemniaki.

Zaskoczeniem może być obecność jeżyn, które po raz pierwszy zostały objęte analizą przez Departament Rolnictwa USA. Natomiast ziemniaki powróciły na listę z powodu wysokiego poziomu chlorprofamu – środka zapobiegającego kiełkowaniu, stosowanego po zbiorach. Substancja ta jest już zakazana w Unii Europejskiej.

Według ekspertki EWG dr Alexis Temkin, tegoroczny raport po raz pierwszy uwzględnia nie tylko częstość wykrywania pestycydów, ale również ich toksyczność. Pod uwagę wzięto m.in. dane z badań na zwierzętach i potencjalne dawki szkodliwe dla ludzi.

Wyniki pokazują, że wiele produktów z "Brudnej Dwunastki" zawierało ponad ponad 50 różnych pestycydów, nawet po umyciu i obraniu. EWG podkreśla, że celem raportu nie jest zniechęcanie do spożywania warzyw i owoców, lecz dostarczenie konsumentom wiedzy, które produkty warto kupować w wersji ekologicznej – zwłaszcza jeśli należą do ich codziennego jadłospisu.

Narażenie na pestycydy może mieć poważne skutki zdrowotne. Badania wiążą ich obecność w diecie z ryzykiem wad wrodzonych, poronień, zaburzeń rozwojowych i nowotworów. Szczególnie narażeni są pracownicy rolnictwa oraz dzieci – ich małe ciała i rozwijający się układ nerwowy są bardziej podatne na działanie toksyn.

Zobacz także: Zrób to, zanim zjesz truskawki. Pozbędziesz się robaków i pestycydów

W kontrze do listy najbardziej skażonych produktów EWG publikuje również zestawienie "Clean Fifteen", czyli warzyw i owoców o najniższym poziomie pestycydów.

W 2025 roku najbezpieczniejszym wyborem okazał się ananas, a dalej m.in. kukurydza cukrowa, awokado, papaja, cebula, groszek, kapusta, arbuz, kalafior, banany i kiwi. Produkty te zazwyczaj chronione są naturalną skórką, która częściowo blokuje kontakt z pestycydami.

Eksperci radzą, by wszystkie owoce i warzywa, nawet te ekologiczne, dokładnie myć przed spożyciem. Produkty twarde, takie jak marchew czy ziemniaki, warto szczotkować pod bieżącą wodą. Sałatę i inne warzywa liściaste należy płukać liść po liściu, unikając silnego strumienia, który może uszkodzić delikatną strukturę.

Chociaż stosowanie mydeł i detergentów nie jest zalecane (produkty roślinne są porowate i mogą je wchłonąć), to dokładne płukanie i suszenie czystym ręcznikiem lub ściereczką może znacząco zmniejszyć ryzyko spożycia szkodliwych substancji.

Raport EWG przypomina, że nawet zdrowe wybory żywieniowe mogą wiązać się z zagrożeniem, jeśli ignorujemy kwestie związane z produkcją i ochroną roślin. Wiedza może pomóc konsumentom świadomie wybierać produkty, które trafiają na ich talerze, zwłaszcza w diecie dzieci i kobiet w ciąży.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. EWG