Budowa kolana - łąkotki, więzadła, rzepka
Staw kolanowy jest aktywny przez cały dzień. Kiedy stoimy i chodzimy poddajemy go różnemu obciążeniu i wysiłkowi fizycznemu o różnej intensywności. Z tego powodu jest bardzo podatny na różne uszkodzenia. Budowa kolana sprawia, że możliwe jest prostowanie i zginanie nogi. Z czego składa się kolano?
Budowa kolana - łąkotki, więzadła, rzepka
W tym artykule:
Budowa kolana
Staw kolanowy jest największym stawem w ciele człowieka, najczęściej dotykają go też różnego rodzaju urazy. Dzięki niemu możliwe są ruchy prostowania i zginania nogi oraz wykonywanie ruchów rotacyjnych.
Zlokalizowany jest między kością udową i kością piszczelową, ma szerokość 11-22 cm. W budowie kolana wyróżniamy:
- łąkotki,
- więzadła,
- rzepka.
Łąkotki
Dwie twarde płytki o elastycznej chrząstce, czyli łąkotki, są zbudowane z tkanki chrzęstnej włóknistej.
Wyróżnia się łąkotkę boczną i przyśrodkową. Dopasowanie do powierzchni stawowej, sprawia, że mogą ruszać się podczas zginania kolana o 12 mm do tyłu. Te właściwości umożliwiają im pełnienie funkcji amortyzatorów podczas skoków oraz równomierne rozkładanie ciężaru ciała.
O uszkodzeniach łąkotek może świadczyć tzw. uciekanie kolana (załamywanie kolana, odnoszenie wrażenia, że mięśnie nie trzymają) oraz bloki kolana (trudności w zginaniu i wyprostowywaniu stawu).
Objawem może być także nagły, ostry ból kolana, trudności z poruszaniem się, obrzęk, uczucie usztywnienia oraz słyszalny trzask.
Przyczyną uszkodzeń łąkotek mogą być m. in.
- zmiany zwyrodnieniowe,
- torbiele wewnątrz stawu,
- silne urazy zgięciowo-skrętne,
- zaburzenie struktury łąkotek,
- przeciążenie.
Więzadła
Wzmocnieniem kolana są więzadła zewnętrzne poboczne oraz torebki stawowe, a także więzadła wewnętrzne: przednie i tylne wiązadło krzyżowe. Pierwsze z nich uniemożliwia piszczelom ruch ku przodowi, drugi hamuje ślizg piszczeli ku tyłowi.
Wiązadła krzyżowe chronią staw kolanowy przed zbyt szybkim zużyciem i umożliwiają utrzymanie płynnego chodu.
Uszkodzenia więzadeł stawu kolanowego powodują niestabilność kolana, która jest nadmierną ruchliwością w stosunku do stanu fizjologicznego. Urazowi najczęściej ulega więzadło krzyżowe przednie, którego zadaniem jest niedopuszczenie do przesunięcia się goleni do przodu względem kości udowej.
O urazie więzadeł stawu kolanowego świadczy najczęściej poważny uraz kolana, uczucie zwichnięcia oraz krwiak w stawie.
Rzepka
Rzepka z kolei jest płaską kością, położoną z przodu kolana. Wraz z kością udową tworzy staw rzepkowo-udowy. W normalnych warunkach rzepka porusza się w rowku stawu kolanowego.
To właśnie wtedy, gdy wymyka się z rowka pojawia się ból oraz problemy z chodzeniem. Do najczęstszych schorzeń należy chonodromalacja rzepki oraz zespół bocznego przyparcia rzepki.
Chondromalacja to choroba chrząstki, otaczającej rzepkę. Przyczyną powstawania tej dolegliwości jest niewłaściwy kąt poruszania rzepką przez mięśnie czworogłowe uda, co w konsekwencji powoduje ocieranie rzepki o kość, zamiast jej ślizgania.
Zobacz także:
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
