Choroby przenoszone przez komary. Mogą być śmiertelne

Malarię przenoszą komary z rodzaju Anopheles. Choroba może mieć przebieg ostry lub przewlekły. Część zachorowań kończy się zgonem.

Najczęstszym miejscem występowania są kraje tropikalne lub subtropikalne. Zauważono obecność komarów malarycznych także na lotniskach lub w portach morskich, gdzie docierają one z innych zakątków globu.

W zależności od konkretnego zarodźca, choroba daje objawy od 7 do 30 dni po zakażeniu. Bardzo wysoka gorączka i dreszcze to pierwsze zwiastuny. Towarzyszyć im mogą dolegliwości ze strony układu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka. Napad gorączki kończy się bardzo obfitym poceniem. Ataki malarii zwykle nasilają się regularnie w odstępach 24, 48 lub 72 godzin. Chorobie towarzyszyć może żółtaczka, niedokrwistość hemolityczna, bóle mięśni i stawów, duszności, kaszel, zaburzenia świadomości i zaburzenia neurologiczne.

Na następnym slajdzie zobaczysz WIDEO

Po przejściu malarii można zyskać na nią częściową odporność, co oznacza, że można zachorować ponownie, lecz choroba nie będzie miała tak ostrego przebiegu. Wynaleziono wprawdzie szczepionki, ale zarodźce uodporniły się na nie.

Jeśli już dojdzie do zachorowania na malarię, grozi to poważnymi konsekwencjami, jak niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, chłoniak Burkitta, zapalenie mózgu i szereg innych, łącznie ze zgonem pacjenta.

Profilaktyka polega zarówno na zapobieganiu ugryzieniom komarów, poprzez stosowanie repelentów, jak i na farmakoterapii, za pomocą leków takich jak lariam albo malarone. Podane leki nie przez wszystkich są dobrze tolerowane. Miewają poważne skutki uboczne, począwszy od dolegliwości bólowych, a na zaburzeniach psychicznych kończąc. Jeśli podróżując w rejony zagrożone malarią decydujemy się wyłącznie na zabezpieczenie repelentami, sugerowane są te z jak najwyższym stężeniem N,N-Dietylo-m-toluamidu (DEET).

Wirus Chikungunya powoduje gorączkę, zapalenie mięśni i stawów. Na chorobę nie wynaleziono jeszcze szczepionki. Dolegliwość również jest charakterystyczna dla regionów tropikalnych, zachorowania odnotowywano pierwotnie wyłącznie w Afryce i Azji. Jednak podobnie jak malarię, wraz ze wzrostem popularności ruchu lotniczego, wirus Chikungunya przeniesiono w inne rejony świata. Po roku 2000 wystąpiły zachorowania w Ameryce Południowej oraz w Europie we Włoszech, w popularnym wakacyjnym kurorcie Rimini. Na początku 2015 roku w samej Ameryce Łacińskiej stwierdzono ponad milion zachorowań.

Oprócz objawów grypopodobnych jak gorączka, bóle głowy, mięśni i stawów, uczucie osłabienia, występują nudności, wysypka i świąd skóry.

Zapalenie stawów może przejść w chroniczny stan zapalny. Podejrzewa się również, że wirus Chikungunya może powodować poważne skutki neurologiczne.

Na chorobę brak szczepionek, jest leczona objawowo. Analogicznie jak w przypadku malarii, warto skupić się na zapobieganiu ugryzieniom przez odpowiednią odzież, preparaty przeciw owadom, moskitiery. Warto również skupić się na zabezpieczeniu bagażu środkami owadobójczymi, aby nie przywieźć niebezpiecznych komarów ze sobą.

Gorączka krwotoczna denga wywoływana jest przez wirus przenoszony przez komary z rodzaju Aedes. Dawniej chorobę nazywano gorączką krwotoczną filipińską, tajską lub singapurską. Choroba rozwija się od kilku dni do dwóch tygodni. Infekcja powoduje gorączkę, bóle głowy, stawów, mięśni i wysypkę, która może kojarzyć się z odrą. Chorobie towarzyszą nudności i wymioty.

Trudniejsze przypadki choroby charakteryzują się gorączką krwotoczną, w której przebiegu pojawiają się krwotoki. Wstrząs hipowolemiczny wskutek utraty krwi, może prowadzić do zgonu.

Pierwotnie typowa dla rejonów zwrotnikowych i podzwrotnikowych, choroba od połowy XX wieku jest obecna na całej planecie. Rocznie zachorowania odnotowywane są u nawet 100 tysięcy osób. Odpowiedzialność za przeniesienie choroby na wszystkie kontynenty ponoszą migracje ludności w okresie II wojny światowej.

Zachorowanie na dengę nie przynosi trwałej odporności. Chorobę leczy się objawowo, ponieważ nie ma na nią szczepień. Niezbędne jest dbanie o optymalne nawodnienie pacjenta. W poważnych stanach niezbędne są transfuzje.

Środki zapobiegawcze to odpowiednia odzież, repelenty z wysoką zawartością DEET i moskitery.

Na następnym slajdzie zobaczysz WIDEO

Wirus Zika również pochodzi z Afryki, jednak obecnie występuje także w Azji, Amerykach i Europie. Chociaż sama choroba ma przebieg niezbyt groźny i grypopodobny, konsekwencje zakażenia w ciąży są tragiczne dla płodu. Dziecko może urodzić się z małogłowiem i upośledzeniem umysłowym.

Leczenie również jest wyłącznie objawowe. Zapobieganie polega na eliminowaniu komarów z otoczenia i zapobieganiu ekspozycji na ugryzienia. Choroba u ludzi rozpoznawana jest od lat 50-tych XX wieku, natomiast po roku 2015 mówi się o sukcesywnie narastającej epidemii w niektórych krajach, jak Brazylia lub Polinezja Francuska.

Szczególnym niebezpieczeństwem w przypadku wirusa Zika jest fakt, iż nie tylko komary go przenoszą. Choroba może przechodzić również z człowieka na człowieka. Nie jest do końca rozpoznany mechanizm, na pewno choroba przenika z organizmu matki do płodu, jak również może być przeniesiona przez partnera podczas stosunku seksualnego. Po powrocie z regionów zagrożonych występowaniem wirusa, przez co najmniej 8 tygodni nie powinno się planować zajścia w ciążę, jeśli chodzi o kobiety, a mężczyznom zaleca się kilkumiesięczne zabezpieczenie w postaci prezerwatyw.

Gorączkę Zachodniego Nilu wywołuje wirus WNV. Choroba należy również do gorączek krwotocznych. Zachorowania współcześnie odnotowuje się na wszystkich kontynentach. Nie tylko komary przenoszą wirusa, lecz również mogą to powodować transfuzje, badania laboratoryjne i przeszczepy. Choroba na szczęście nie ma poważnego przebiegu i u niektórych rozwija się nawet bezobjawowo.

Leczenie szpitalne potrzebne jest tylko w sytuacji nadkażeń lub powikłań. Ciężkie przypadki charakteryzują się wysoką śmiertelnością, ale na szczęście należą do rzadkości. Profilaktyka jest analogiczna jak w przypadku innych chorób przenoszonych przez komary. Dodatkowej ostrożności wymagają zabiegi, w których może dość do przeniesienia wirusa przez krew. Jeśli jednak zachowane są wszystkie procedury bezpieczeństwa i higieny, nie powinno być powodów do obaw.