Choroby reumatyczne a oczy

Choroba ta polega na uszkadzaniu narządów wewnętrznych przez tzw. kompleksy immunologiczne, ma podłoże autoimmunologiczne i przebiega z zajęciem wielu tkanek i narządów, takich jak: skóra, stawy, nerki, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy. Choroba może się rozpocząć w każdym wieku, ze szczytem zachorowania między 20. a 40. rokiem życia. Kobiety chorują 9-krotnie częściej niż mężczyźni. Przebieg choroby oczu charakteryzuje się objawami zaostrzeń i remisji. Powikłania oczne tocznia to głównie zapalenie spojówek, rogówki i twardówki oraz zapalenie naczyń siatkówki i nerwu wzrokowego.

Kolejnym schorzeniem jest zespół Sjögrena, gdzie oprócz objawów stawowych, dochodzi do zatkania gruczołów wydzielania zewnętrznego, głównie ślinianek i gruczołów łzowych, co skutkuje powstaniem suchości jamy ustnej, rogówki i spojówek o znacznym nasileniu.

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) może również manifestować się objawami ze strony narządu wzroku – są to m.in. zapalenie nadtwardówki i twardówki, które może doprowadzić nawet do perforacji gałki ocznej, a także zapalenie rogówki, zapalenie naczyniówki oraz zespół suchego oka. W przebiegu RZS stwierdza się jednak głównie symetryczne zapalenie stawów rąk – śródręczno-paliczkowych i międzypaliczkowych bliższych, w następstwie procesu zapalnego błony maziowej stawu.

Również w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa (ZZSK) i łuszczycowym zapaleniu stawów może wystąpić zapalenie błony naczyniowej oka.

Zespół Reitera powodowany jest zakażeniem Chlamydia trachomatis i charakteryzuje się występowaniem trzech osiowych objawów: zapaleniem struktur tworzących oko, zapaleniem cewki moczowej (u kobiet także zapalenie dróg rodnych) oraz zapaleniem stawów. Występuje znacznie częściej u mężczyzn. Ważną rolę w rozwoju choroby stanowi czynnik genetyczny i przebyte zakażenie bakteryjne – najczęściej układu pokarmowego. Przypuszcza się, że oczne i stawowe objawy są wynikiem reakcji nadwrażliwości wyzwolonej przez toczące się zakażenie. Chorobie towarzyszy uczucie ciągłego zmęczenia, znużenia, osłabienie, gorączka. Choroba zacząć się może po "banalnej" biegunce i przejść w formę przewlekłą.

Podsumowując, choroby reumatyczne, inaczej gośćcowe, powodują przede wszystkim zapalenie naczyniówki. Rozpoznanie i diagnozę zapalenia błony naczyniowej oka można postawić wyłącznie na podstawie badania dna oka. Stwierdza się wówczas białawe ogniska w naczyniówce oraz zmiany w ciele szklistym. Choroba ma długotrwały przebieg, często obserwuje się nawroty. Ogniska zapalne goją się, ale pozostają blizny. Miejsca pokryte bliznami nie są zdolne do odbioru wrażeń wzrokowych – zależnie więc od miejsca i wielkości ognisk bliznowatych powstają mniejsze bądź większe ubytki w polu widzenia. Leczenie zapalenia zależy od przyczyny, która wywołała chorobę. Dodatkowo stosuje się leczenie ogólne, przeciwzapalne.