Ciąża urojona

Ciąża urojona występuje bardzo rzadko i dotyczy kobiet, które albo odczuwają bardzo silne pragnienie posiadania potomstwa, wskutek wielu wcześniejszych nieudanych prób zajścia w ciążę, albo bardzo mocno obawiają się ciąży – odczuwają lęk przed ciążą i konsekwencjami kontaktów seksualnych z mężczyzną. Ciąża urojona manifestuje się w postaci urojeń o byciu w ciąży. Kobieta, mimo racjonalnych argumentów i dowodów medycznych w postaci badań, przejawia zaburzenia myślenia, wierząc niezbicie, że za 9 miesięcy urodzi dziecko. W ciąży urojonej nie obserwuje się jednak żadnych zmian somatycznych w organizmie kobiety. Inaczej jest w przypadku ciąży rzekomej, w której kobieta wierzy w ciążę i dodatkowo, mimo braku zapłodnienia, pojawiają się typowe oznaki ciąży, jak:

• brak miesiączki;
• powiększenie macicy;
• bolesność i powiększenie piersi;
• powiększenie obwodu brzucha;
• nudności;
• wymioty;
• zmiany somatyczne w narządach płciowych;
• zawroty głowy;
• ospałość;
• wahania nastroju.

W niektórych przypadkach nawet test ciążowy daje wynik pozytywny, wskutek podwyższenia się poziomu hormonu hCG (gonadotropiny kosmówkowej), a kobieta zaczyna czuć ruchy dziecka, chociaż są to jedynie ruchy robaczkowe jelit. Ciąża rzekoma to przykład tego, jak ogromny wpływ na nasz organizm i funkcje biologiczne mają psychika i umysł. Ciążę urojoną uznaje się za poważne zaburzenie psychiczne kobiet walczących z bezpłodnością, którym bardzo zależy na dziecku. Ich silne pragnienie posiadania dziecka staje się centrum całego życia. Nie potrafią o niczym innym myśleć, marzyć, rozmawiać. Często ich potrzeba macierzyństwa wzmacniana zostaje przez najbliższe otoczenie. Ciąża urojona nie dotyczy jednak tylko kobiet samotnych czy zamężnych, lecz bezdzietnych. Zaburzenie to może wystąpić też u niewiast skrajnie obawiających się zajścia w ciążę. Przekonaniom o ciąży zaczynają towarzyszyć fizjologiczne i hormonalne zmiany w ciele kobiety, świadczące o ciąży. Wiara w rzekomą ciążę jest bardzo oporna na racjonalną argumentację i perswazję.

W obecnych czasach bardzo łatwo zdiagnozować, czy kobieta jest w ciąży rzeczywiście, czy to jedynie wymysł jej umysłu. Badania hormonalne oraz USG umożliwiają weryfikację subiektywnych przekonań kobiety na temat tego, czy jest w ciąży. Czasami jednak nawet negatywny wynik testu ciążowego nie jest w stanie wytrącić kobiety z przekonania, że spodziewa się dziecka. Sygnały i badania świadczące o braku ciąży nie zostają przyjęte do wiadomości. Irracjonalne przekonania na temat macierzyństwa są mocniejsze niż rozsądek. Kobieta deklaruje, że czuje ruchy dziecka, wymiotuje, ma ciążowe zachcianki, a czasem nawet występuje u niej laktacja. Zarówno pragnienie dziecka, niepłodność, jak i lęk przed ciążą mogą wyzwolić ciążę urojoną.

Ciąża rzekoma to poważne zaburzenie psychiczne, które wymaga profesjonalnej pomocy ze strony psychologa, psychiatry i ginekologa. Zwykle sama psychoterapia nie skutkuje, dlatego stosuje się leczenie farmakologiczne. Kobieta potrzebuje wówczas wsparcia od partnera i rodziny. Dla niej wiadomość o tym, że uroiła sobie ciążę, że nie spodziewa się potomstwa, jest równoznaczna z faktem, że straciła dziecko. Ciąża rzekoma może prowadzić albo współwystępować także z innymi problemami psychicznymi, jak zaburzenia nastroju, w tym depresja, przygnębienie, poczucie winy, poczucie krzywdy, smutek, zaburzenia nerwicowe albo głębokie zaburzenia osobowości.

Źródła

1. Cameron A.D., Psychiatria, Urban & Partner, Wrocław 2005, ISBN 978-83-8958-176-1.