"Cicha złodziejka kości". Nie ignoruj tych objawów

Według raportu "NFZ o zdrowiu. Osteoporoza" w 2024 r. w Polsce na tę chorobę cierpiało szacunkowo 2,3 mln osób, w tym aż 1,8 mln kobiet. Problem jest szczególnie istotny po menopauzie, kiedy spada poziom estrogenów chroniących kości. Warto o tym przypomnieć 20 października, w Światowy Dzień Osteoporozy.

– Osteoporoza ma twarz kobiety, bo po menopauzie spada ochronny wpływ estrogenów na kości. Ale to nie znaczy, że mężczyźni nie chorują. Chorują, ale zwykle później. U panów ryzyko rośnie m.in. wraz ze spadkiem stężenia testosteronu z wiekiem i z obecnością innych czynników ryzyka – tłumaczył w rozmowie z WP abcZdrowie Bartosz Fiałek, reumatolog i popularyzator wiedzy medycznej.

Choroba prowadzi do stopniowego osłabienia kości, przez co stają się one bardziej podatne na złamania. Największym problemem jest jednak jej skryty przebieg. – Problemem jest to, że do pierwszego złamania choroba zwykle nie daje wyraźnych objawów – podkreślał dr Fiałek.

Jednym z sygnałów ostrzegawczych może być uporczywy ból pleców, szczególnie w odcinku piersiowym lub lędźwiowym. Niekiedy jest on następstwem złamań kompresyjnych kręgów.

Niepokój powinny wzbudzić również stopniowe obniżanie się wzrostu, pogłębiające się zaokrąglenie pleców, pogorszenie równowagi czy złamanie po niewielkim urazie. Mniej oczywistym sygnałem mogą być cofające się dziąsła. Badania wskazują na związek osteoporozy z utratą kości wyrostka zębodołowego, szczególnie u osób z chorobami przyzębia. Nie oznacza to jednak, że wszystkie problemy stomatologiczne świadczą o osteoporozie.

– Osteoporozy nie można rozpoznać na pierwszy rzut oka – przypominał dr David Cutler z Providence Saint John's Health Center. Potrzebna jest diagnostyka. Podstawowym badaniem oceniającym gęstość mineralną kości jest densytometria DXA. Jest bezbolesna, szybka i wiąże się z niewielką dawką promieniowania.

– Rekomenduję regularne badania wszystkim kobietom po 65. roku życia i mężczyznom po 70. roku życia, a także wcześniej, jeśli istnieją czynniki ryzyka – wskazywał dr Fiałek. Do czynników tych należą m.in. niska masa ciała, niedobór witaminy D, palenie papierosów, brak aktywności fizycznej oraz długotrwałe stosowanie glikokortykosteroidów.

Skala problemu jest ogromna. Według szacunków NFZ w 2024 r. aż 73 proc. przypadków osteoporozy pozostawało nierozpoznanych. Tymczasem odpowiednio wczesna diagnostyka i leczenie mogą znacząco ograniczyć ryzyko groźnych złamań.