Co sześć i pół minuty ktoś w Polsce doznaje udaru mózgu. Objawy mogą się pojawić tuż po przebudzeniu

Wake-up stroke, czyli poranny udar, stanowi jedną piątą wszystkich przypadków choroby. Jest to o tyle groźne, że pacjenci zauważają objawy nad ranem, nie wiedzą dokładnie, kiedy choroba się rozwinęła. Tymczasem udar to wyścig z czasem. Mamy tylko od czterech do pięciu godzin od zachorowania na wprowadzenie skutecznego leczenia.

Wake-up stroke, czyli poranny udar stanowi jedną piątą wszystkich przypadków chorobyWake-up stroke, czyli poranny udar stanowi jedną piątą wszystkich przypadków choroby
Źródło zdjęć: © Getty Images
Katarzyna Grzęda-Łozicka

Udar - kto jest najbardziej narażony?

Skala problemu jest ogromna. Szacuje się, że co sześć i pół minuty ktoś w Polsce doznaje udaru mózgu. Każdego roku lekarze odnotowują ok. 80-90 tys. przypadków choroby. Dane Światowej Organizacji Udaru Mózgu są alarmujące, wynika z nich, że może zachorować nawet co czwarta osoba. 30 proc. chorych umiera. Kluczem jest jak najszybsza diagnoza i wdrożenie leczenia, co pozwoli ograniczyć skutki choroby.

Według statystyk udar jest tuż po chorobach serca i nowotworach najczęstszą przyczyną śmierci i pierwszą przyczyną trwałej niepełnosprawności Polaków po 40. roku życia. Wbrew dość powszechnemu przekonaniu na chorobę mogą być narażone również osoby młode, nawet 20-30-latkowie. Z raportu Fundacji Udaru Mózgu "Udar mózgu. Sytuacja chorych w Polsce" wynika, że jedna czwarta chorych po udarze mózgu to osoby poniżej 40. roku życia.

W grupie najbardziej narażonych na wake-up stroke są pacjenci chorujący na obturacyjny bezdech senny.

10 objawów udaru. Nie wolno ich lekceważyć

Objawy porannego udaru najczęściej ujawniają się między szóstą a dziewiątą rano
Objawy porannego udaru najczęściej ujawniają się między szóstą a dziewiątą rano © Getty Images

Co zwiększa ryzyko udaru?

  • nadciśnienie tętnicze,
  • migotanie przedsionków,
  • palenie tytoniu,
  • cukrzyca,
  • nadwaga,
  • niezdrowa dieta,
  • brak aktywności fizycznej,
  • wysoki poziom stresu.

Na czym polega poranny udar?

Wake-up stroke najczęściej występuje w godzinach porannych. Pacjenci z reguły zauważają objawy między godziną szóstą a dziewiątą rano, przy czym w wieczór poprzedzający chorobę nie dzieje się nic niepokojącego. Poranne udary są o tyle groźne, że opóźniają reakcje pacjentów, tymczasem to choroba, w której czas odgrywa kluczową rolę i wpływa na dalsze rokowania.

Tzw. okienko czasowo wynosi zaledwie cztery i pół godziny - tyle czasu mają lekarze od chwili wystąpienia objawów - na podanie leku rozpuszczającego zakrzep zamykający lub zwężający naczynia. Jeśli leczenie będzie wprowadzone za późno, rośnie ryzyko powikłań i zgonu.

Dane wskazują, że udary poranne najczęściej wiążą się z cięższym przebiegiem i gorszymi rokowaniami u pacjentów.

Udar poranny - jakie są pierwsze objawy?

Lekarze przypominają, że kluczem w rozpoznaniu choroby jest zwrócenie uwagi na charakterystyczne zmiany w organizmie.

Objawy porannego udaru:

  • jednostronne osłabienie lub drętwienie kończyn,
  • zaburzenia w rozumieniu mowy - pacjent nie rozumie, co się do niego mówi,
  • problemy z mówieniem lub wypowiedzeniem logicznych zdań - pacjent nie jest w stanie się wysłowić,
  • zaburzenia widzenia,
  • problemy z poruszaniem się, podnoszeniem przedmiotów,
  • silne zawroty głowy,
  • nagłe, silne bóle głowy,
  • zaburzenia połykania,
  • opadanie kącika ust po jednej stronie twarzy.

Katarzyna Grzęda-Łozicka, dziennikarka Wirtualnej Polski

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Już 5 minut dziennie może obniżać ryzyko zgonu. Nowe wnioski z badania
Już 5 minut dziennie może obniżać ryzyko zgonu. Nowe wnioski z badania
Zapomniana choroba daje o sobie znać z ogromną siłą. Jedna osoba zaraża kilkanaście innych
Zapomniana choroba daje o sobie znać z ogromną siłą. Jedna osoba zaraża kilkanaście innych
Czy alzheimer może być odwracalny? Obiecujące wyniki badań
Czy alzheimer może być odwracalny? Obiecujące wyniki badań
Podnosi ciśnienie i zwiększa ryzyko choroby wieńcowej. Szczególnie zagrożone są kobiety
Podnosi ciśnienie i zwiększa ryzyko choroby wieńcowej. Szczególnie zagrożone są kobiety
Bakteria może wspierać leczenie raka jelita. Obiecujące wyniki badania
Bakteria może wspierać leczenie raka jelita. Obiecujące wyniki badania
Ukryty typ cukrzycy u noworodków. Naukowcy znaleźli gen, który wyłącza produkcję insuliny
Ukryty typ cukrzycy u noworodków. Naukowcy znaleźli gen, który wyłącza produkcję insuliny
Jak mróz może wpływać na leki? Ważna przestroga dla pacjentów zimą
Jak mróz może wpływać na leki? Ważna przestroga dla pacjentów zimą
Płace w samorządach do poprawy? ZGW RP chce zmian systemowych
Płace w samorządach do poprawy? ZGW RP chce zmian systemowych
Wysokość wypłaty wpływa na zdrowie kobiet w ciąży. Nowe badania naukowców
Wysokość wypłaty wpływa na zdrowie kobiet w ciąży. Nowe badania naukowców
Pacjent brutalnie zaatakował lekarkę. Poznaliśmy okoliczności
Pacjent brutalnie zaatakował lekarkę. Poznaliśmy okoliczności
Trudna sytuacja pacjentów onkologicznych. "Cierpimy nie tylko z powodu choroby"
Trudna sytuacja pacjentów onkologicznych. "Cierpimy nie tylko z powodu choroby"
Więcej szczepień w aptekach od 1 lutego 2026. MZ rozszerza listę
Więcej szczepień w aptekach od 1 lutego 2026. MZ rozszerza listę