Co oznacza wysokie "dolne" ciśnienie? Dwukrotnie większe ryzyko udaru

Na wysoki wynik wpływają nadmiar soli, brak ruchu, stres oraz stosowanie niektórych leków (np. NLPZ). Według danych opublikowanych w The Egyptian Heart Journal wysokie ciśnienie rozkurczowe niemal dwukrotnie zwiększa ryzyko udaru mózgu.

Ciśnienie tętnicze to siła, z jaką krew napiera na ściany naczyń krwionośnych. Na ciśnieniomierzu widzisz dwie liczby: wyższą (skurczową) i niższą (rozkurczową).

• Ciśnienie skurczowe pokazuje wartość w chwili, gdy serce tłoczy krew.
• Ciśnienie rozkurczowe wskazuje wartość wtedy, gdy serce odpoczywa między uderzeniami.

U dorosłych za ciśnienie optymalne (niepodwyższone) uznaje się wynik poniżej 120/70 mmHg. Jeśli ciśnienie skurczowe jest prawidłowe, ale dolna wartość regularnie przekracza 80 lub 90 mmHg, należy potraktować to jako sygnał ostrzegawczy. Oznacza to, że serce i naczynia krwionośne mogą być stale nadmiernie obciążone.

Podwyższone ciśnienie rozkurczowe często wiąże się z codziennymi nawykami. Znaczenie ma m.in. duże spożycie soli oraz niedobór potasu, który pomaga regulować ciśnienie. Ryzyko rośnie także z wiekiem oraz w przypadku obciążeń genetycznych (nadciśnienie występujące w rodzinie).

National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI) wymienia główne czynniki ryzyka:

• częste spożywanie słonych i wysoko przetworzonych produktów,
• brak regularnej aktywności fizycznej i siedzący tryb życia,
• nadużywanie alkoholu lub napojów z dużą ilością kofeiny,
• przewlekły stres oraz niedobór regenerującego snu,
• nadwaga, otyłość oraz palenie tytoniu.

Wpływ mogą mieć również przyjmowane leki oraz niektóre schorzenia. Ciśnienie rozkurczowe bywa podwyższone m.in. przy stosowaniu popularnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. ibuprofenu), a także niektórych tabletek antykoncepcyjnych. Czynnikami sprzyjającymi są także zaburzenia pracy tarczycy, choroby nerek oraz bezdech senny.

Gdy podwyższona jest wyłącznie dolna wartość (np. 120/95 mmHg), mówimy o izolowanym nadciśnieniu rozkurczowym. Badania opisane w The Egyptian Heart Journal wskazują, że nie jest to błahy problem – taki stan wiąże się z realnym ryzykiem chorób układu krążenia.

Podwyższone ciśnienie rozkurczowe może przez lata nie dawać wyraźnych objawów. Osoby z tym problemem są niemal dwa razy bardziej narażone na udar niedokrwienny mózgu niż osoby z prawidłowym ciśnieniem. Rośnie również ryzyko choroby niedokrwiennej serca, dlatego regularna kontrola wartości ciśnienia ma kluczowe znaczenie dla profilaktyki.

Pojedynczy wysoki wynik nie musi od razu oznaczać choroby, dlatego kluczowy jest regularny pomiar domowy.

Brytyjski National Institute for Health and Care Excellence (NICE) zaleca przestrzeganie poniższych zasad:

Podstawą właściwej obserwacji ciśnienia krwi jest prowadzenie dzienniczka pomiarów przez 4 do 7 dni. Ciśnienie powinno się mierzyć dwa razy dziennie (rano i wieczorem), w pozycji siedzącej, po kilku minutach odpoczynku. W każdej takiej sesji należy wykonać dwa pomiary w odstępie co najmniej 1 minuty. Wyniki z pierwszego dnia warto pominąć, ponieważ często są one zawyżone przez tzw. efekt białego fartucha lub stres związany z samym badaniem. Średnia z kolejnych dni rzetelnie odzwierciedla stan faktyczny.

Jeśli wyniki regularnie mieszczą się w przedziale 130–139/80–89 mmHg, polskie wytyczne medyczne w pierwszej kolejności zalecają intensywną zmianę stylu życia. W praktyce oznacza to ograniczenie soli w diecie, zwiększenie aktywności fizycznej oraz zadbanie o higienę snu, co często pozwala obniżyć dolną wartość bez konieczności włączania farmakoterapii. Jeżeli po 3 miesiącach takie działania nie przynoszą efektów, lekarz może rozważyć wprowadzenie leczenia.

Przy potwierdzonym nadciśnieniu (wyniki powyżej 140/90 mmHg) konieczne jest szybkie wdrożenie terapii pod okiem specjalisty. Leczenie opiera się często na nowoczesnych preparatach łączących dwa składniki w jednej tabletce, a celem u większości pacjentów jest osiągnięcie wartości poniżej 130/80 mmHg.

Źródło: poradnikzdrowie.pl