Co warto wiedzieć o lekach GLP-1 zanim zajdziesz w ciążę?

Leki z grupy GLP-1 (m.in. semaglutyd czy liraglutyd) w ostatnich latach zrewolucjonizowały leczenie otyłości i zaburzeń metabolicznych. Są cenione za skuteczność w zmniejszaniu apetytu, poprawie kontroli glukozy i wspieraniu redukcji masy ciała.

Nic dziwnego, że sięga po nie coraz więcej osób, a wśród nich także kobiety planujące powiększenie rodziny. Ponieważ GLP-1 są przeciwwskazane w ciąży, naturalne jest pytanie: kiedy i jak bezpiecznie je odstawić, by nie narazić się na żadne dodatkowe ryzyko?

Jedno z najnowszych badań opublikowanych w "JAMA" objęło aż 149 790 pojedynczych ciąż i analizowało wpływ wcześniejszego stosowania GLP-1 na przebieg ciąży. Wyniki pokazały, że kobiety, które odstawiły lek tuż przed poczęciem lub we wczesnym etapie ciąży, miały wyraźnie większy przyrost masy ciała oraz częściej doświadczały powikłań, takich jak:

• poród przedwczesny,
• cukrzyca ciążowa,
• nadciśnienie ciążowe.

Badacze zwracają uwagę, że nie chodzi wyłącznie o sam lek, ale o gwałtowne zmiany metaboliczne zachodzące po przerwaniu terapii.

Przeprowadzone przez naukowców badanie porównywało dwie grupy kobiet. Pierwszą stanowiły pacjentki, które miały przepisany GLP-1 w ciągu trzech lat przed ciążą lub w pierwszych 90 dniach po jej rozpoczęciu i odstawiły lek, zanim ciąża istotnie się rozwinęła. Druga grupa obejmowała kobiety, które nigdy nie stosowały GLP-1.

Każdą kobietę z grupy przyjmującej wcześniej GLP-1 dobrano do trzech kobiet z grupy kontrolnej o podobnym BMI i wieku, aby wyeliminować wpływ innych czynników. Warto dodać, że aż 84% kobiet stosujących wcześniej GLP-1 miało otyłość, co samo w sobie zwiększa ryzyko powikłań ciążowych.

Kobiety, które odstawiły GLP-1 przed ciążą, przybrały w ciąży średnio o 3,3 kg więcej niż te, które nigdy ich nie stosowały. Częściej występował u nich nadmierny przyrost masy ciała, poród przedwczesny, cukrzyca ciążowa i nadciśnienie ciążowe. Badanie wykazało następująco wyniki:

• nadmierny przyrost masy ciała: 65% vs 49%,
• poród przedwczesny: 17% vs 13%,
• cukrzyca ciążowa: 20% vs 15%,
• nadciśnienie ciążowe: 46% vs 36%.

Dzieci rodziły się również z nieco wyższym percentylem masy urodzeniowej. Nie zaobserwowano natomiast różnic w długości noworodków, ani liczbie cięć cesarskich, co sugeruje, że wpływ GLP-1 nie dotyczy wszystkich aspektów przebiegu ciąży.

Nagłe przerwanie terapii GLP-1 może prowadzić do gwałtownego powrotu organizmu do wcześniejszych wzorców metabolicznych. Leki te obniżają apetyt, poprawiają insulinowrażliwość i pomagają kontrolować masę ciała, więc ich odstawienie może skutkować szybkim przybieraniem na wadze, wahaniami poziomu glukozy oraz problemami z ciśnieniem krwi.

U kobiet z otyłością, których w badaniu było aż 84%, takie zmiany mogą być szczególnie trudne, a ciąża dodatkowo obciąża układ hormonalny i krążenia, co nasila ryzyko.

Leki GLP-1 są przeciwwskazane w ciąży, a najnowsze dane podkreślają, że sposób ich odstawiania ma ogromne znaczenie. Gwałtowne zakończenie terapii może zwiększać ryzyko powikłań, dlatego kobiety planujące ciążę powinny ustalić z lekarzem indywidualny harmonogram odstawiania.

Specjaliści zalecają również, aby pacjentki były objęte opieką - dietetyka, endokrynologa i ginekologa, co pozwala lepiej monitorować zmiany metaboliczne i zmniejszyć ryzyko komplikacji.

Źródło: https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/2841781

Źródła

1. Dagmara Dąbek