Nadciśnienie ciążowe

Jeżeli kobieta z nadciśnieniem tętniczymplanuje poczęcie dziecka, konieczna jest modyfikacja dotychczasowego leczenia. Część leków (inhibitory konwertazy angiotensyny, niektóre beta-blokery, diuretyki – leki moczopędne) powszechnie stosowanych w leczeniu nadciśnienia może być szkodliwa dla płodu. Modyfikacja leczenia dotyczy nie tylko zmiany preparatów farmaceutycznych, ale też indywidualnego ustalenia dawkowania leków.

Nadciśnienie tętnicze w ciąży, według danych medycznych, występuje u 6-8% kobiet ciężarnych w Polsce. Gdy wartości ciśnienia przekraczają 140/90 mmHg i gdy stwierdzone są przed 20 tygodniem ciąży, wówczas mówi się o tzw. nadciśnieniu przewlekłym. Jeśli wartości przekraczają 160/110 mmHg, mamy do czynienia z nadciśnieniem ciężkim.

Nadciśnienie w ciąży to poważny problem, ponieważ wysokie ciśnienie w ciąży zwiększa ryzyko wystąpienia rzucawki. Rzucawka, dawniej zwana zatruciem ciążowym (gestoza), jest stanem zagrożenia życia zarówno matki, jak i płodu. Charakteryzuje się wystąpieniem drgawek i/lub śpiączki u ciężarnej, u której wcześniej stwierdzono stan przedrzucawkowy. Rzucawka zmusza do szybkiego rozwiązania ciąży drogą cesarskiego cięcia. Przy nadciśnieniu ciążowym konieczna jest zatem szczególna opieka lekarska.

Nadciśnienie tętnicze samo w sobie nie predestynuje do wystąpienia stanu przedrzucawkowego w czasie ciąży. Ryzyko to zwiększa się wraz z pojawieniem się białkomoczu. Może również wystąpić podwyższenie enzymów wątrobowych lub małopłytkowość.

Nadciśnienie w ciąży może objawiać się nie tylko podwyższonymi wartościami ciśnienia tętniczego krwi, ale również zespołem takich objawów chorobowych, jak białkomocz i obrzęki ciała. Na nadciśnienie ciążowe narażone są kobiety będące w pierwszej ciąży, kobiety z ciążą mnogą, kobiety chore na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze i z przewlekłą chorobą nerek.

Obok stałej kontroli lekarskiej ważną rolę w profilaktyce nadciśnienia ciążowego odgrywa też prawidłowa dieta kobiety ciężarnej z podażą białka, witamin, wapnia i magnezu. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego w ciąży, należy również zadbać o wypoczynek i przebywać na świeżym powietrzu. Leżenie, dieta małosolna i bogatobiałkowa zapobiegają nadciśnieniu ciążowemu.

Pogorszenie samopoczucia, wzrost ciśnienia tętniczego krwi lub wystąpienie takich objawów, jak zaburzenia widzenia, bóle i zawroty głowy, wyraźnie narastające obrzęki, zmniejszenie ilości oddawanego moczu czy ból brzucha – są wskazaniem do natychmiastowego kontaktu z lekarzem i leczenia szpitalnego.

Zastosowanie farmakoterapii w leczeniu nadciśnienia ciążowego jest wskazane wówczas, gdy ciśnienie przekracza 150/100 mmHg. W leczeniu nadciśnienia w ciąży najczęściej stosuje się metyldopę i blokery kanału wapniowego. Aby zapobiec wystąpieniu drgawek rzucawkowych, podaje się siarczan magnezu. Ciśnienie powyżej 170/110 mmHg stanowi wskazanie do leczenia w warunkach szpitalnych.

Źródła

1. Nadciśnienie u kobiet w ciąży
2. Hanretty K. P. Położnictwo, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-34-5
3. Krupa-Wojciechowska B., Sawicki P., Szczęch R. Walcz z nadciśnieniem - dieta, leczenie, samodzielny pomiar ciśnienia tętniczego, Makmed, Gdańsk 2000, ISBN 83-910374-6-0
4. Krzemińska Pakula M. (red.), Kardiologia kliniczna, D.W. Publishing Co., Szczecin 2010, ISBN 1-57107-108-3