Coraz więcej recept na leki na ADHD. W aptekach braki, a zapotrzebowanie rośnie

Pacjenci od miesięcy alarmują o problemach z dostępnością leków takich jak Medikinet, CR i Concerta, zawierających metylofenidat. Wiele osób jest zmuszonych do pokonywania setek kilometrów, by zdobyć potrzebne preparaty.

Dla dzieci z ADHD przerwanie terapii oznacza poważne trudności w nauce, problemy z koncentracją i zaburzenia emocjonalne. Jak tłumaczą eksperci, przyczyn rosnącego popytu na leki może być kilka:

• lepsza diagnoza i większa świadomość – coraz więcej dzieci i dorosłych otrzymuje diagnozę ADHD, co przekłada się na wzrost zapotrzebowania na leczenie farmakologiczne,

• nieodpowiednie stosowanie leków – leki na ADHD cieszą się rosnącą popularnością wśród osób, które nie mają tej choroby, ale używają ich jako środków zwiększających koncentrację i wydajność umysłową,

• uzależnienie i nadużywanie – metylofenidat jest pochodną amfetaminy, co może prowadzić do uzależnienia, jeśli stosowany jest w nadmiernych dawkach lub bez wskazań medycznych.

- Bardzo widocznie wzrosła świadomość nie tylko u lekarzy, którzy wiedzą jak kierować pacjenta, ale też samych chorych, którzy dostrzegają pewne cechy wskazujące na chorobę, lepiej je rozumieją i częściej konsultują się ze specjalistą - wyjaśniła psycholożka Alicja Wiśnicka z Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia z Grupy LUX MED w rozmowie z portalem WP abcZdrowie.

Zobacz także: Moje objawy zauważyła terapeutka. Nieświadome ADHD może być męką

W odpowiedzi na narastające problemy z dostępnością leków, resort zdrowia podjął kroki mające na celu poprawę sytuacji. Wiceminister zdrowia Marek Kos zapewnił, że rząd monitoruje sprawę i wdraża rozwiązania umożliwiające dostęp do terapii.

Ministerstwo wydało zgodę na czasowe dopuszczenie do obrotu zagranicznych preparatów, co oznacza, że na polski rynek trafią leki w obcojęzycznych opakowaniach. Zapas dostępnych leków zależy od ich postaci i dawki – w niektórych przypadkach wystarczy na miesiąc, a w innych nawet na kilkanaście miesięcy.

ADHD nie dotyczy wyłącznie dzieci – coraz więcej dorosłych również przyjmuje leki na poprawę koncentracji i redukcję objawów nadpobudliwości. Dla wielu osób farmakoterapia jest kluczowa, aby móc normalnie funkcjonować w pracy i życiu codziennym.

- Z punktu widzenia zdrowej osoby może się to wydawać błahym problemem, a dla osoby chorej to gigantyczny problem, który kompletnie niszczy codzienne życie, dezorganizuje pracę, odpowiada za rozpad związków czy relacji towarzyskich, dlatego diagnoza jest kluczowa, by nauczyć się funkcjonować z tą chorobą - zauważyła Alicja Wiśnicka.

Jednak problemem staje się nadużywanie tych leków przez osoby bez diagnozy ADHD. Niektórzy stosują je jako "wspomagacze" umysłowe, wierząc, że zwiększą one efektywność nauki i pracy. To prowadzi do sytuacji, w której osoby naprawdę potrzebujące leków nie mogą ich zdobyć.

- Wyższa świadomość może mieć też jednak negatywny aspekt i prowadzić do samodiagnozy, z którą spotykam się w swoim gabinecie nagminnie. To z kolei może prowadzić np. do zażywania leków, które mają potencjał uzależniający i skutki uboczne - dodała psycholożka.

Leki na ADHD są wykupywane w dużych ilościach, co wskazuje na możliwe nadużycia i nieodpowiednie stosowanie. Sprawę monitorują Ministerstwo Zdrowia oraz Główny Inspektorat Farmaceutyczny.

Braki leków na ADHD stanowią poważne wyzwanie dla pacjentów i systemu ochrony zdrowia. Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania mające na celu poprawę dostępności preparatów, ale pacjenci wciąż napotykają trudności w realizacji recept.

Rozwiązaniem może być lepsza kontrola nad dystrybucją leków oraz edukacja społeczeństwa na temat ich właściwego stosowania. Wzrost świadomości na temat ADHD i skutecznego leczenia jest kluczowy, aby zapewnić osobom naprawdę potrzebującym terapii dostęp do niezbędnych środków.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. GUS
2. WP abcZdrowie
3. GIF
4. MZ