Czy na L4 można iść na cmentarz? Wyjaśniamy, co mówią przepisy
Z okazji zbliżających się dni Wszystkich Świętych i Zaduszek wielu Polaków zastanawia się, czy będąc na zwolnieniu lekarskim (L4), można odwiedzić groby bliskich. Pytanie to wraca co roku, zwłaszcza że listopad to czas wzmożonej zachorowalności i sezonu grypowego. Sprawa nie jest jednak oczywista, co ilustruje przykład przytoczony serwis Infor, w którym sąd musiał rozstrzygnąć, czy udział w uroczystości podczas zwolnienia lekarskiego może skutkować utratą zasiłku chorobowego.
W tym artykule:
Przypadek z Torunia - ślub w trakcie L4
Jak relacjonuje Infor, 7 sierpnia 2025 r. Sąd Rejonowy w Toruniu (sygn. akt IV U 296/25) rozpatrywał sprawę kobiety, która podczas zwolnienia lekarskiego wzięła udział w swoim ślubie cywilnym. Ubezpieczona przebywała na L4 z powodu ostrego zapalenia gardła i krtani. Lekarz prowadzący, po konsultacji z internistą, zezwolił na udział w ceremonii pod warunkiem, że będzie ona krótka i spokojna. Ślub odbył się w wąskim gronie, bez wesela, tańców i alkoholu.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał jednak, że uczestnictwo w uroczystości było nadużyciem prawa i pozbawił kobietę zasiłku chorobowego. Sprawa trafiła do sądu.
Sąd stanął po stronie ubezpieczonej. Uznał, że sama obecność na krótkiej, kameralnej ceremonii nie była sprzeczna z celem zwolnienia lekarskiego. Tym samym przyznał kobiecie prawo do zasiłku i uchylił decyzję ZUS.
Co mówi prawo o wychodzeniu podczas L4?
Podstawą prawną do utraty świadczenia jest art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. 2025, poz. 501, 1083). Przepis stanowi, że prawo do zasiłku chorobowego wygasa w razie wykonywania pracy zarobkowej lub wykorzystywania zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem.
Zachowanie sprzeczne z celem zwolnienia to takie, które w powszechnym odczuciu "nie przystoi osobie chorej", np. uczestnictwo w hucznej imprezie, remont domu czy wyjazd turystyczny.
Jednak każda sytuacja powinna być jednak oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem rodzaju choroby, zaleceń lekarskich i realnego wpływu na proces leczenia.
Wszystkich Świętych i Zaduszki a zwolnienie lekarskie
Czy więc można pójść na cmentarz, będąc na L4? Wszystko zależy od rodzaju zwolnienia.
L4 z kodem 1 (tzw. leżące) – oznacza, że chory powinien pozostać w domu i unikać wychodzenia bez ważnego powodu. W takim przypadku wizyta na cmentarzu nie jest wskazana, ponieważ może pogorszyć stan zdrowia i stracić świadczenie z ZUS.
L4 z kodem 2 (tzw. chodzące) – dopuszcza wychodzenie z domu, o ile nie wpływa to negatywnie na proces leczenia. Krótki spacer na cmentarz czy udział w mszy, jeśli nie są męczące, są zazwyczaj akceptowalne.
W każdym przypadku decyzję należy skonsultować z lekarzem wystawiającym zwolnienie. To on najlepiej oceni, czy stan zdrowia pozwala na krótkie wyjście z domu.
Co grozi za złamanie zasad L4?
ZUS ma prawo przeprowadzić kontrolę, czy osoba na zwolnieniu wykorzystuje je zgodnie z przeznaczeniem. Jeśli okaże się, że pacjent zachowuje się w sposób sprzeczny z celem leczenia, np. wykonuje prace fizyczne, podróżuje lub uczestniczy w imprezach, może stracić prawo do świadczenia za cały okres zwolnienia. W takim wypadku konieczny jest także zwrot wypłaconych pieniędzy.
Jak wynika z danych firmy Conperio, która przeprowadziła 30 tys. kontroli w 2023 roku, w ponad jednej trzeciej przypadków wykryto nieprawidłowości – najczęściej dotyczyły one pracy zarobkowej podczas L4.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- Infor
- ZUS
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
