Czy preparaty na wątrobę odchudzają? Badacze wzięli pod lupę suplementy

Wątroba uczestniczy w regulacji poziomu glukozy, cholesterolu i procesach związanych z przetwarzaniem tłuszczów. To skłania wiele osób do myślenia, że wspierając jej pracę, można szybciej chudnąć. Jednak eksperci są zgodni – taka zależność jest zbyt daleko idącym uproszczeniem.

- Wątroba to główny narząd metaboliczny, ale nie ma to bezpośredniego przełożenia na utratę wagi. Bo choć funkcje wątroby można wspierać, nie da się jej "zmusić" do spalania tłuszczu za pomocą suplementu - wyjaśnia prof. Michael Karin z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego.

Dużą popularnością cieszą się preparaty z sylimaryną – ekstraktem z ostropestu plamistego. W pracach przeglądowych, m.in. we "Frontiers in Pharmacology" (2022), potwierdzono jej właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Jednocześnie autorzy zaznaczają, że zdecydowana większość dowodów pochodzi z badań przedklinicznych lub niewielkich prób klinicznych.

Co istotne, wpływu sylimaryny na masę ciała nie wykazano. W randomizowanym badaniu z 2020 roku opublikowanym w "Journal of Clinical and Translational Hepatology" osoby z NAFLD przyjmujące sylimarynę przez sześć miesięcy nie chudły bardziej niż uczestnicy otrzymujący placebo, choć poprawiły się ich wyniki enzymów wątrobowych.

Podobne rezultaty dotyczą fosfolipidów sojowych. Przegląd opublikowany w "Nutrients" (2021) sugeruje, że mogą one wspierać regenerację komórek wątroby, ale nie mają wpływu na redukcję tkanki tłuszczowej.

Zobacz także: Objaw niewydolności wątroby. "Zapach, którego nie da się zapomnieć"

Wiele reklam w mediach sugeruje, że poprawa parametrów wątrobowych automatycznie przyspiesza spalanie kalorii. To jednak skrót myślowy, który nie ma potwierdzenia w nauce.

"Dobra kondycja wątroby jest potrzebna każdemu, ale nie zastąpi deficytu kalorycznego ani aktywności fizycznej" - podkreśla dr Ewa Wunsch z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Nie ma dowodów, że jakikolwiek suplement diety istotnie wpływa na poprawę parametrów wątroby lub redukcję masy ciała u pacjentów z niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby. Najskuteczniejszą interwencją pozostaje zmiana stylu życia - zauważa w pracy, która ukazała się w "Clinical and Experimental Hepatology".

Co istotne, nie wszystkie preparaty dostępne w sprzedaży zawierają takie ilości składników aktywnych, jakie deklarują producenci. EFSA w raporcie z 2023 r. zwróciła uwagę, że w niektórych suplementach z ostropestem stężenie sylimaryny było nawet o 40 proc. niższe niż zapisano na etykiecie.

Zobacz także: Chińczycy opracowują rewolucyjny lek na wydłużenie życia. Plany? Nawet 150 lat

U osób z otyłością często rozwija się niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD). To schorzenie może nasilać insulinooporność i utrudniać gubienie kilogramów. W takim przypadku poprawa parametrów wątrobowych idzie w parze z redukcją wagi, ale jest to zasługa zmian stylu życia, nie suplementacji.

- Jeśli pacjent ma stłuszczenie, to zmiana diety, redukcja masy ciała i poprawa wyników wątroby idą w parze. Ale to efekt stylu życia, nie magicznych pastylek - zaznacza prof. Jacob George z Uniwersytetu w Sydney.

Badania opublikowane w "Hepatology Communications" (2023) wykazały, że największą poprawę u osób z NAFLD dawało połączenie diety śródziemnomorskiej z aktywnością fizyczną. Suplementy nie zapewniały porównywalnego efektu.

Niektóre roślinne substancje mogą wspierać organizm w sposób pośredni, np. kurkumina poprawia wrażliwość na insulinę, a ekstrakt z karczocha wspomaga wydzielanie żółci. Jednak efekty te określa się jako umiarkowane i wymagające dalszych badań.

Eksperci przypominają też, że wątroba nie potrzebuje "detoksu" – to ona odpowiada za detoksykację organizmu.

"Suplementy ziołowe mogą stanowić element wspomagający zdrowy styl życia, lecz nie powinny być przedstawiane jako środki odchudzające" - podsumowano w przeglądzie "Critical Reviews in Food Science and Nutrition" (2024).

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Polska Agencja Prasowa