Diagnostyka cukrzycy

Cukrzyca jest chorobą, która często rozwija się w ukryciu i nie powoduje niepokojących objawów. Badanie poziomu cukru powinniśmy wykonywać regularnie, aby w porę ją zdiagnozować. Pierwsze objawy, które wskazują na rozwój cukrzycy to duże pragnienie, częste oddawanie moczu i korzystanie z toalety, senność, nadmierne chudnięcie oraz apatia.

Diagnostyka cukrzycy opiera się przede wszystkim na wynikach badania krwi, w której oznacza się stężenie glukozy (tzw. glikemię). Dość powszechne jest także oznaczanie poziomu glukozy w moczu (tzw. glukozuria) – nie pozwala ono jednak na postawienie ostatecznego rozpoznania. Dlaczego tak ważna jest diagnostyka cukrzycy? Nierozpoznana lub nieleczona cukrzyca prowadzi do wielu powikłań zdrowotnych.

Polecane wideo:

1. Diagnozowanie cukrzycy

Nasilenie objawów cukrzycy w momencie jej rozpoznania jest bardzo różnorodne:

  • zagrażające życiu zaburzenia metaboliczne (śpiączka hiperosmolarna, kwasica ketonowa), występujące sporadycznie;
  • występujące znacznie częściej bezobjawowe przypadki choroby wykryte przypadkowo podczas rutynowych badań kontrolnych.

Aby wcześnierozpocząć rozpoznanie cukrzycy, która często jest bezobjawowa, i podjąć właściwe leczenie, konieczne jest wykonywanie kontrolnych badań krwi z oznaczaniem poziomu glukozy.

Badania krwi - glukoza

Glukoza należy do grupy cukrów prostych i jest podstawowym związkiem energetycznym dla organizmu. Zarówno jej niedobór jak i nadmiar...

O cukrzycy mówimy wtedy, gdy poziom glukozy wynosi:

  • ≥ 200 mg/dl (> 11.1 mmol/l) w przypadkowym, wykonywanym rutynowo badaniu krwi (dwukrotnie nieprawidłowy wynik);
  • ≥ 126 mg/dl (> 7.0 mmol/l) na czczo (dwukrotnie nieprawidłowy wynik);
  • ≥ 200 mg/dl (> 11.1 mmol/l) po doustnym teście obciążenia glukozą.

Przypadkowe, wykonane z innych powodów badanie krwi, w którym wynik glukozy jest nieprawidłowy (≥ 200 mg/dl), zobowiązuje lekarza do przeprowadzenia dalszej diagnostyki. Najczęściej w innym dniu pobiera się kolejną próbkę krwi na czczo lub przygodnie w ciągu dnia. Kolejny nieprawidłowy wynik lub występujące objawy kliniczne choroby sugerują rozpoznanie cukrzycy.

Często lekarze zalecają dodatkowo badanie glikemii w dwie godziny po doustnym teście obciążenia 75,0 g glukozy rozpuszczonej wodzie (zazwyczaj w 300 ml wody). Otrzymane wartości pozwalają nam uzyskać następujące informacje:

  • prawidłowa glikemia w 120. minucie nie powinna przekraczać 140 mg%;
  • stężenie cukru od 140 do 200 mg% (7,8 mmol/l – 11,1 mmol/l) to stan upośledzonej tolerancji glukozy;
  • cukrzycę rozpoznaje się, gdy stężenie cukru we krwi w 120. minucie po wykonaniu testu wynosi powyżej 200 mg% (powyżej 11,1 mmol/l).

2. Oznaczanie glikemii na czczo

Aby wynik badania był jak najbardziej wiarygodny, ważne jest odpowiednie przygotowanie pacjenta:

  • od północy przed porannym pobraniem krwi nie należy spożywać posiłków ani płynów (ewentualnie można pić wodę w niewielkich ilościach);
  • stosowane leki należy przyjąć po porannym (8.00–9.00) pobraniu krwi.

Prawidłowe stężenie glukozy na czczo wynosi 7.0 mmol/l).

Jeśli wynik glukozy oznaczonej na czczo mieści się w przedziale 100–125 mg/dl (5,6–6,9 mmol/l), mówimy wówczas o „nieprawidłowej glikemii na czczo”. Jest zaliczana do stanu przedcukrzycowego. Nie spełnia jeszcze kryteriów cukrzycy, jednak prowadzi do jej rozwoju. Diagnostyka cukrzycy zostaje potwierdzona na podstawie wyniku oznaczenia stężenia glukozy we krwi na czczo lub przypadkowo w ciągu dnia.

3. Doustny test tolerancji glukozy

Test powinien być przeprowadzony zgodnie z instrukcją po nocnej przerwie w przyjmowaniu posiłków (przynajmniej 8 godzin). Przez 3 dni poprzedzające test tolerancji glukozy obowiązuje przeciętna dieta o normalnej zawartości węglowodanów (cukrów).

Rankiem w dniu badania pobierana jest krew na czczo (w celu oznaczenia glukozy). Następnie w ciągu 5 minut należy wypić 250 ml wody, w której rozpuszczone jest 75 g glukozy (czasem dodaje się smak cytrynowy – zmniejsza uczucie mdłości). Po 120 minutach (2 godzinach) pobierana jest ponownie krew do oznaczeń. Czas między jednym a drugim pobraniem krwi należy spędzić spokojnie, najlepiej siedząc, nie spożywając dodatkowych posiłków ani nie wykonując wysiłku fizycznego.

Prawidłowy poziom glukozy we krwi oznaczony po 2 godzinach (120 minutach) do spożycia glukozy wynosi
Jeśli wynik glukozy oznaczonej po 2 godzinach od obciążenia glukozą mieści się w przedziale 140–199 mg/dl (7,8–11.0 mmol/l), mówimy wówczas o „nieprawidłowej tolerancji glukozy”. Nieprawidłowa tolerancja glukozy jest stanem pośrednim między stanem prawidłowym a cukrzycą – tzw. stanem przedcukrzycowym.

Osoby z takim rozpoznaniem mają zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy oraz poważnych powikłań makroangiopatycznych (zmiany naczyniowe)

  • choroby naczyń obwodowych;
  • choroby niedokrwiennej serca;
  • choroby naczyń mózgowych.

Ze względu na bardzo poważne powikłania, jakie niesie ze sobą cukrzyca, bardzo ważne stają się diagnostyka cukrzycy i szybkie rozpoczęcie leczenia.

Lekarz Monika Szafarowska, 2 miesiące temu

Bibliografia

  • Bernas M., Czech A., Tatoń J. Diabetologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3370-0
  • Strojek K. Diabetologia, Termedia, Poznań 2008, ISBN 978-83-89825-08-7
  • Gill G.V., Pickup J.C., Williams G. Cukrzyca - trudne pytania, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2001, ISBN 83-88778-13-7
  • Otto-Buczkowska E. Cukrzyca - patogeneza, diagnostyka, leczenie, Borgis, Warszawa 2005, ISBN 83-85284-50-8
  • Colwell J.A. CUKRZYCA - nowe ujęcie diagnostyki i leczenia, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-87944-77-7
  • Sieradzki J. Cukrzyca - kompendium, Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-138-9

Cukrzyca

Komentarze (6)
~Marcin
~Marcin

Kurde, rzeczywiście całkiem możliwe, że cierpisz na anemię. Może warto zrobić po prostu badania pod tym kątem. Kompleksowy pakiet pozwoli na potwierdzenie bądź wyelinowanie. Przynajmniej będzie wiadomo co i jak. Takie badania można zrobić w Laboratorium na KEN 96. Faktem jest to, że warto dokładniej zbadać tarczycę. Liczy się dokładnie opisany wynik. Im szczegółowiej, tym lepiej, bo można wtedy wyciągnąć naprawdę istotne informacje, które na pierwszy rzut oka moga okazać się błahe, niepotrzebne.

Odpowiedz
Redakcja
Redakcja

@~Patrycja: W komentarzach nie udzielamy odpowiedzi na pytania dotyczące stanu zdrowia. Zapraszamy do zadania pytania do lekarza przez formularz http://pytania.abczdrowie.pl/ lub dodania zapytania na http://forum.abczdrowie.pl/. Na forum również udzielają się lekarze i może Pani tam liczyć na szybką odpowiedź.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Diagnostyka cukrzycy
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Diagnostyka cukrzycy
Diagnostyka cukrzycy

Czy pomiar glikemii boli?

Leczenie cukrzycy jest postępowaniem objawowym, czyli nie usuwa przyczyny schorzenia, natomiast dąży do minimalizacji wszystkich skutków (...) wyrównaniu cukrzycy można osiągnąć taki cel. W celu ułatwienia...

Diagnostyka cukrzycy

Dentysta zdiagnozuje cukrzycę?

i kamień nazębny. Nowe badania wykazały bowiem, że specyficzne dolegliwości jamy ustnej mogą być charakterystyczne dla osób cierpiących z powodu cukrzycy (...) w leczeniu. Cukrzyca a stan jamy ustnej Osoby cierpiące...

Diagnostyka cukrzycy

Jak sprawdzić, czy mam prawidłowy poziom cukru?

Cukrzyca typu 2. w przeciwieństwie do cukrzycy typu 1., ma najczęściej początek skryty, trudno uchwytny. Do rozpoznania dochodzi zazwyczaj (...) , kiedy istnieją już późne powikłania narządowe. Do objawów mogących nasunąć...

Diagnostyka cukrzycy

Badania w cukrzycy

cukrzycy typu II jest niewykryta, toteż nie może być leczona. Dlatego po zaobserwowaniu objawów cukrzycy należy niezwłocznie wykonać badania laboratoryjne (...) w kierunku cukrzycy. Istnieje wiele testów...

Cukrzyca

Menopauza a cukrzyca

Menopauza a cukrzyca

Najnowsze badania nie wykazują związku pomiędzy występowaniem cukrzycy a menopauzą.

Samokontrola okołoposiłkowa

Najczęstsze błędy w odczycie wyniku

Najczęstsze błędy w odczycie wyniku

Samokontrola jest bardzo ważnym elementem w terapii cukrzycy. Badania okresowe wykonuje się od czasu do czasu, więc liczy się samodzielny nadzór (...) oraz bieżącego odczytu poziomu glukozy we krwi włośniczkowej. Takie rozwiązanie ułatwia...

Cukrzyca

Wysportowani mniej podatni na cukrzycę

Wysportowani mniej podatni na cukrzycę

Dbacie o swoją kondycję? Na pewno macie świadomość, że poprawia to stan waszego zdrowia i układu krwionośnego, zwłaszcza serca. Jest jednak jeszcze jeden istotny efekt rozwijania mięśni kosztem tkanki tłuszczowej, który odkryli niedawno naukowcy.

Badanie stężenia glukozy

Pomiar glukozy we krwi

Pomiar glukozy we krwi

Stopień fluorescencji materiału w badaniu wzrasta wraz ze stężeniem glukozy we krwi. Dzięki temu chory z łatwością może monitorować cukier, rezygnując jednocześnie z bardziej inwazyjnych pasków czy glukometru.

Samokontrola okołoposiłkowa

Najważniejszy element samokontroli

Najważniejszy element samokontroli

ta jest niezwykle istotna. Należy bowiem mieć świadomość do jakich celów należy dążyć i jakich powikłań cukrzycy można się spodziewać (...) samokontroli przy cukrzycy wypowie się nasz ekspert - prof. dr hab. Waldemar...

Cukrzyca

Wzrost zachorowań na cukrzycę

Wzrost zachorowań na cukrzycę

stosuje się insulinę. Jeśli chodzi o drugi typ cukrzycy nosi ona nazwę insulinoniezależna, a jej występowanie związane jest ściśle z otyłością (...) , dlatego obserwuje się tendencje zwyżkową u osób po 30 roku życia. Do tego zapadalność...