Dientamoeba fragilis – skutki, objawy i leczenie zakażenia

Dientamoeba fragilis jest wiciowcem jelitowym, uznawanym za jeden z mniejszych pierwotniaków pasożytujących w przewodzie pokarmowym człowieka. Jest przede wszystkim pasożytem ludzi. Bytuje głównie w jelicie grubym, nie przenosi się poza przewód pokarmowy do innych narządów. Występuje jedynie w formie trofozoitu, nie wytwarza cyst.

Trofozoit to struktura inwazyjna pełzakowatych. Jest większa od form przetrwalnikowych. Jest zbudowany z endoplazmy i organelli komórkowych oraz ektoplazmy, która może wytwarzać pseudopodia (co umożliwia ruchy ameboidalne).

Dientamoeba fragilis odpowiada za rozwój choroby, jaką jest dientameboza. Ta występuje na całym świecie, w krajach rozwiniętych, częściej w rejonach o dużym zagęszczeniu ludności.

Sposoby przenoszenia zakażenia pierwotniaka kałowego Dientamoeba fragilis nie zostały dokładnie poznane. Wiadomo, że w świetle jelita grubego żyją trofozoity, które dzielą się na dwa, a następnie są wydalane z kałem.

Patogen do organizmu człowieka dostają się drogą fekalno-oralną. Możliwe, że dochodzi do tego wskutek połknięcia pasożyta obecnego w:

• zanieczyszczonej odchodami zakażonych ludzi wodzie,
• skażonych, nieumytych i niepoddanych obróbce termicznej warzyw czy owoców.

Możliwy jest charakter odzwierzęcy choroby. Ponieważ Dientamoeba fragilis są wrażliwe i delikatne, przez co nie mogą przetrwać długo w środowisku, pojawiła się teoria, że jego rozprzestrzenianiu się sprzyja obecność jaj innych pasożytów, takich jak choćby owsik ludzki. Dientameboza często współwystępuje z zakażeniem owsikami.

Na zakażenie Dientamoeba fragilis najbardziej narażone są osoby, które:

• nie przestrzegają zasad higieny zarówno osobistej, jak i przygotowywania posiłków,
• przebywają w regionach o niskim stanie sanitarno-higienicznym,
• pływają w zbiornikach wodnych, tak jeziorach, jak i rzekach, które mogą być zanieczyszczone odchodami ludzkimi.

Wydaje się, że specjaliści kwestionują zdolność Dientamoeba fragilis do wywoływania objawów chorobowych. Bezobjawowa kolonizacja ma miejsce u zdecydowanej większości, bo nawet w 85 proc. zakażonych osób. O ile u dorosłych zakażenie może przebiegać bezobjawowo, o tyle symptomy zarażenia występują u niemal każdego dziecka.

W przebiegu dientamebozy mogą pojawić się łagodne objawy, takie jak:

• biegunka,
• ból brzucha,
• nudności,
• brak apetytu,
• utrata wagi,
• zmęczenie,
• zmiana wyglądu stolca, który staje się brązowozielony, może w nim być obecny śluz.

Objawy ostrej infekcji utrzymują się 1-2 tygodnie. Objawem przewlekłej infekcji jest ból brzucha, który trwa kilka miesięcy. Obraz kliniczny choroby swoim przebiegiem może przypominać zapalenie jelita grubego, zapalenia wyrostka robaczkowego lub zespołu jelita drażliwego.

Zakażenie Dientamoeba fragilis i dientamebozę rozpoznaje się po stwierdzeniu obecności trofozoitów w stolcu. Aby badanie było wiarygodne, analizie trzeba poddać kilka próbek kału przez kilka dni, ponieważ wydalanie pasożyta jest zmienne. Taka procedura zdecydowanie zwiększa szansę wykrycia patogenów.

Wyleczenie dientamebozy i pozbycie się pierwotniaków Dientamoeba fragilis z organizmu jest możliwe. Wystarczy poddać się leczeniu. Zastosowanie znajdują leki przeciwpasożytnicze lub antybiotyki. Lekiem z wyboru w leczeniu parazytozy wywołanej przez tego pasożyta jest jodochinol. Miesiąc po zakończeniu terapii trzeba wykonać badanie kału, co pozwala potwierdzić skuteczność terapii i wyeliminowanie pierwotniakiem.

Aby zapobiegać infekcji związanej z zakażeniem Dientamoeba fragilis, bardzo ważne jest:

• mycie rąk po skorzystaniu z toalety i po dotykaniu pieluch, zawsze przed jedzeniem i po przyjściu do domu,
• mycie owoców i warzyw szczególnie dokładnie, jeśli mają być spożywane na surowo, bez poddawania ich obróbce termicznej,
• unikać jedzenia żywności lub picia wody, które mogą być zanieczyszczone ściekami.

Zakażenie wydaje się występować częściej u dzieci.