Cukry pod lupą naukowców
Naukowcy przeanalizowali dane ponad 100 tys. dorosłych Amerykanów, którzy w latach 90. wypełnili szczegółowe ankiety żywieniowe. Uczestników obserwowano średnio przez 12 lat, notując, u kogo rozwinął się rak płuca. Następnie porównano osoby jedzące produkty o najwyższym i najniższym indeksie glikemicznym (IG) oraz ładunku glikemicznym (ŁG), uwzględniając m.in. palenie papierosów i inne czynniki ryzyka.
Okazało się, że dieta o najwyższym indeksie glikemicznym wiązała się z około 13 proc. wyższym ryzykiem zachorowania na raka płuca w porównaniu z dietą o najniższym IG. Dotyczyło to zarówno niedrobnokomórkowego, jak i drobnokomórkowego raka płuca. Produkty o wysokim IG to przede wszystkim słodycze, białe pieczywo, słodzone napoje i wysoko przetworzone przekąski, które szybko podnoszą poziom glukozy we krwi.
Zaskakująco, gdy badacze przyjrzeli się ładunkowi glikemicznemu, obraz był odwrotny. Osoby spożywające najwięcej węglowodanów o wysokiej jakości - przekładających się na najwyższy ŁG - miały około 28 proc. niższe ryzyko raka płuca niż osoby z najniższym ŁG. Taka zależność była szczególnie widoczna dla niedrobnokomórkowego raka płuca, natomiast dla postaci drobnokomórkowej nie wykazano wyraźnego związku.
Prof. Bożena Muszyńska: Grzyby to żywność pierwszej kategorii
Co ważne, rak płuc może przez długi czas nie dawać objawów, dlatego warto mieć świadomość czynników, które mogą do niego doprowadzić.
- Mamy tu podwójny problem. Z jednej strony rak płuca bardzo długo, nawet latami nie daje specyficznych objawów, a pierwsze mogą pojawić się bardzo późno. Pacjent nie ma więc pojęcia, że choroba się rozwija, z drugiej strony tylko wczesne wykrycie pozwala na leczenie operacyjne, które jest najskuteczniejszą metodą - zaznaczał w rozmowie z WP abcZdrowie dr hab. n. med. Piotr Korczyński, kierownik Kliniki Pulmonologii, Chorób Wewnętrznych, Pulmonologii Onkologicznej i Transplantologicznej w Państwowym Instytucie Medycznym MSWiA, ekspert Polskiego Towarzystwa Postępów Medycyny.
Praktyczne wnioski z badania
Autorzy pracy podkreślają, że kluczowe może być ograniczanie produktów o wysokim IG na rzecz węglowodanów złożonych. Warzywa, owoce i pełne ziarna dostarczają błonnika, witamin oraz minerałów i prawdopodobnie sprzyjają niższemu ryzyku raka płuca.
To badanie obserwacyjne - nie udowadnia, że sama dieta wywołuje nowotwór, ale wpisuje się w rosnącą liczbę dowodów, że zdrowe nawyki żywieniowe mogą wspierać profilaktykę także w przypadku raka płuca. Naukowcy przypominają przy tym, że najważniejszym krokiem ochronnym pozostaje niepalenie papierosów. Wyniki opublikowano w prestiżowym czasopiśmie "Annals of Family Medicine".
Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski
- Wang, J., et al., "Dietary Glycemic Index, Glycemic Load, and Risk of Lung Cancer: A Population-Based Cohort Study", Annals of Family Medicine, 2025.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.